Thứ tư 08/04/2026 23:44
Hotline: 024.355.63.010
Thương hiệu

Chỉ có 30% F2 trong các doanh nghiệp gia đình chuyển giao thế hệ thành công

24/02/2021 14:39
Tỷ lệ này giảm dần xuống mức 14% và 3% ở các thế hệ F3 và F4. Con số này đặt ra câu hỏi về việc làm thế nào để doanh nghiệp gia đình phát triển bền vững, nhất là trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp gia đình Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển giao.

Rất ít công ty gia đình có kế hoạch chuyển giao bài bản
Rất ít công ty gia đình có kế hoạch chuyển giao bài bản.

Một nghiên cứu mới đây của Công ty Tư vấn kinh doanh hội nhập toàn cầu (GIBC) chỉ ra rằng rất ít công ty gia đình có kế hoạch chuyển giao bài bản, còn lại rất cảm tính và thiếu chuyên nghiệp, càng chuyển giao tài sản càng teo tóp lại.

Lý giải về vấn đề này, ông Phan Đức Hiếu cho rằng doanh nghiệp tư nhân Việt Nam có 30 năm phát triển nhưng vẫn được coi là non trẻ bởi 2 yếu tố.

Thứ nhất, chất lượng quản trị công ty ở Việt Nam còn yếu khi thẻ điểm quản trị công ty của các doanh nghiệp niêm yết vẫn luôn ở thứ hạng rất thấp trong khu vực ASEAN. Đối với công ty đại chúng và doanh nghiệp chưa lên sàn, mức độ yếu kém về quản trị công ty còn thấp hơn nữa. Thứ hai, tầng lớp lãnh đạo doanh nghiệp tư nhân sau 30 năm bắt đầu tuổi cao sức yếu, nên có nhu cầu chuyển giao quyền lãnh đạo cho con, cháu ngày càng gia tăng.

"Thực tế trên cho thấy, nhiều doanh nghiệp hiện nay đang loay hoay với bài toán chuyển giao doanh nghiệp cho thế hệ kế cận", ông Hiếu nói.

Trong khi đó, dưới góc nhìn của ông Bùi Tuấn Minh, việc chuyển giao thế hệ là một quá trình kéo dài từ 5-10 năm, không phải là một thời điểm hay một khoảnh khắc. "Đáng chú ý, đây là giai đoạn nhạy cảm và khá mong manh với doanh nghiệp chuyển giao. Vì thế, những mâu thuẫn thường nảy sinh và nếu không được xử lý tốt sẽ dẫn tới thất bại trong chuyển giao, gây đổ vỡ doanh nghiệp", ông Minh nhấn mạnh.

Hiện nay, việc chuyển giao thế hệ của doanh nghiệp gia đình Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn. Mâu thuẫn chủ yếu do các thành viên trong gia đình không được phân công phân nhiệm cụ thể các chức danh, định nghĩa các vị trí cũng không rõ ràng. Thậm chí, ở Việt Nam, khó khăn hơn khi chuyển từ thời kinh tế tập trung sang mở cửa, mạng xã hội, công nghệ thông tin bùng nổ... Các doanh nghiệp gia đình tồn tại ít dần đi qua các thế hệ, ngoài câu chuyện đóng cửa còn là thực trạng các doanh nghiệp bán dần tài sản, cổ phần công ty hay chuyển mô hình doanh nghiệp gia đình sang công ty đại chúng hoặc TNHH.

Mặc dù, gần đây nhiều doanh nghiệp đã chú trọng tới việc chuyển giao, song theo ông Bùi Tuấn Minh, qua các cuộc phỏng vấn khảo sát các doanh nghiệp gia đình ở Việt Nam cho thấy, các doanh nghiệp gia đình mới gửi con ra nước ngoài học tập kinh nghiệm, giao việc cụ thể mà chưa lập kế hoạch một cách cụ thể ai sẽ đảm nhận chức vụ nào trong công ty, phải đầu tư đào tạo, giáo dục ra sao từ khi rất nhỏ.

"Tôi cho rằng khi nghĩ đến câu chuyện chuyển giao thế hệ, các doanh nghiệp cần xác lập kế hoạch cụ thể, có thể cập nhật hàng năm. Điều này sẽ giúp phân tích các đối tượng liên quan đến chuyển giao rõ ràng hơn nhiều. Con cái liệu có phù hợp ở vòng tròn giữa là sự giao thoa hay nên chỉ đứng ở chủ sở hữu, có nhất thiết phải là lãnh đạo nếu không có khả năng và chính họ không mong muốn...? Cấu trúc quản trị công ty và gia đình nên rõ ràng", ông Minh nhấn mạnh.

Với rất nhiều yếu tố xung đột, mâu thuẫn trong quá trình chuyển giao, ông Phan Đức Hiếu cho rằng quá trình chuyển giao thế hệ lãnh đạo gặp rất nhiều thách thức, dễ dẫn đến nhiều hệ luỵ. Do đó, để tránh nguy cơ này, vị chuyên gia cho rằng các chủ doanh nghiệp phải có tư duy chiến lược lâu dài.

"Điều này là cần thiết trước thực tế không phải lúc nào doanh nghiệp cũng thành công trong chuyển giao thế hệ lãnh đạo đảm đương vị trí quản trị, điều hành cho thế hệ F1, mà phải tính đến chuyển giao quyền lực điều hành doanh nghiệp cho thế hệ F2, F3. Các chủ doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị bài bản, tỉ mỉ từ lựa chọn, đào tạo nhân sự trong thực tiễn quản trị, điều hành", ông Hiếu nói.

Thậm chí, trong trường hợp không tìm được nhân sự thế hệ F1, F2 đảm đương vị trí quản trị, điều hành doanh nghiệp, ông Phan Đức Hiếu cho rằng chủ doanh nghiệp phải tính đến tìm kiếm các nhân sự bên ngoài gia đình, dòng họ, nhưng phải đảm bảo vẫn kiểm soát được công ty thông qua nắm giữ tỷ lệ vốn, cổ phần chi phối, nhằm đảm bảo cho công ty duy trì hoạt động sản xuất - kinh doanh tốt.

"Và dù là chuyển giao vị trí điều hành, quản trị cho nhân sự trong hay ngoài gia đình, dòng họ, điều quan trọng mà các chủ doanh nghiệp phải kiên trì theo đuổi đó là phải luôn có ý thức nâng cao chất lượng quản trị công ty theo các chuẩn mực và thông lệ quốc tế tốt", ông Hiếu nhấn mạnh.

Ở góc độ khác, ông Bùi Tuấn Minh cho rằng có 4 yếu tố giúp việc chuyển giao giữa các thế hệ thành công. Thứ nhất, chuyển giao tri thức thông qua những việc cử con đi học nước ngoài hoặc thông qua những công cụ riêng. Thứ hai, đào tạo tư duy ông chủ, thế hệ kế cận cần biết quản lý và phát huy tài sản, sử dụng con người, tập trung vào cách doanh nghiệp gia đình tạo ra giá trị. Thứ ba, giao tiếp chuyên nghiệp và đối xử công bằng giữa các thành viên. Cuối cùng là cần có hệ thống quản trị gia đình và doanh nghiệp minh bạch.

Còn theo ông Phạm Đình Đoàn, Chủ tịch Hội đồng doanh nghiệp gia đình Việt Nam, trở ngại lớn nhất trong các cuộc chuyển giao chính là sự khác biệt giữa các thành viên trong gia đình về định hướng. Vì vậy, để chuyển giao thành công, buộc phải tháo gỡ được nút thắt này.

"Không ít doanh nghiệp gia đình dù có F2 được đi học bài bản, song vẫn thiếu người kế nghiệp. Sự khác biệt trong tư tưởng giữa thế hệ chuyển giao và thế hệ kế cận là một trong những yếu tố cản trở quá trình chuyển giao thế hệ trong các doanh nghiệp gia đình. Hai thế hệ trong gia đình không thể nói chuyện với nhau", ông Đoàn nói.

Vì vậy, để hỗ trợ cho thế hệ F2 kế nghiệp, Học viện F2 Sao Đỏ đã có chương trình đào tạo chéo từ thế hệ F1. Điều này có nghĩa rằng Hội đồng sẽ cùng với Câu lạc bộ Doanh nhân Sao Đỏ tham gia thiết kế chương trình, dựa trên nhu cầu của các doanh nghiệp trong quá trình chuyển giao, để có những chương trình phù hợp với thực trạng của doanh nghiệp Việt Nam.

"Các trường đào tạo quản trị nổi tiếng trên thế giới đều dạy về marketing, tài chính doanh nghiệp... nhưng doanh nghiệp là con người, quản trị doanh nghiệp là quản trị con người, nên cần những con người có kỹ năng. Theo đó, quản trị cần dựa trên những nguyên tắc, tiêu chuẩn, quy định được xây dựng phù hợp với hoạt động của công ty và doanh nghiệp, tránh điều hành một cách cảm tính, theo thói quen hay lịch sử để lại", ông Đoàn nói.

PV

Bài liên quan
Tin bài khác
Nhà máy chế biến thực phẩm sạch TH Bình Dương: “Người nội trợ tử tế” góp phần chăm sóc sức khỏe nhân dân

Nhà máy chế biến thực phẩm sạch TH Bình Dương: “Người nội trợ tử tế” góp phần chăm sóc sức khỏe nhân dân

“Mỗi sản phẩm không chỉ có giá trị dinh dưỡng tốt nhất, còn là biểu tượng của món quà tri ân sâu sắc, của sự kết tinh đong đầy những tình cảm chân tình sâu lắng, ngàn đời được hun đúc từ các bậc tiền hiền, cho một ánh sáng để TH minh tường hoàn thành sứ mệnh của mình, đó là “người nội trợ tử tế” – vì sức khỏe cộng đồng - vì một Việt Nam hùng cường - vì tầm vóc Việt.…” – chia sẻ của Anh hùng Lao động Thái Hương tại lễ khởi công Nhà máy thực phẩm sạch TH Bình Dương tháng 3/2026.
Siêu dự án 250 triệu USD của Tập đoàn TH: Lực đẩy từ nông nghiệp chính xác và kinh tế tuần hoàn

Siêu dự án 250 triệu USD của Tập đoàn TH: Lực đẩy từ nông nghiệp chính xác và kinh tế tuần hoàn

Siêu dự án 250 triệu USD của Tập đoàn TH ở khu vực miền Nam trở thành mắt xích chiến lược trong khát vọng trở thành một “người nội trợ tử tế” cho người Việt, góp phần hiện thực hóa tiềm năng là một “bếp ăn của thế giới” của Việt Nam.
Chiến lược dịch chuyển của ngành sữa sang “sữa tươi thật”

Chiến lược dịch chuyển của ngành sữa sang “sữa tươi thật”

Trước khi Chiến lược phát triển ngành sữa Việt Nam đặt mục tiêu hoàn thiện chuỗi giá trị từ đồng cỏ đến bàn ăn, thì thị trường sữa dạng lỏng đã diễn ra một chuyển động đáng chú ý khi nghiêng hẳn về hướng sử dụng “sữa tươi thật”. Đây không chỉ là thay đổi về khẩu vị tiêu dùng mà – với sự thúc đẩy mạnh mẽ của Chiến lược ngành sữa- có thể trở thành bước ngoặt tái cấu trúc cạnh tranh của toàn ngành trong thập niên tới.
Ngày sức khỏe toàn dân 7/4: Tập đoàn TH bền bỉ vì một Việt Nam khỏe mạnh – Vì tầm vóc Việt

Ngày sức khỏe toàn dân 7/4: Tập đoàn TH bền bỉ vì một Việt Nam khỏe mạnh – Vì tầm vóc Việt

Ngày Sức khỏe toàn dân 7-4 với chủ đề “Chủ động phòng bệnh – Vì một Việt Nam khỏe mạnh” vừa được phát động tại Hà Nội. Sự kiện có sự đồng hành của Tập đoàn TH –đơn vị có hơn 15 năm bền bỉ phụng sự đồng hành cùng Đảng và Nhà nước chăm lo sức khỏe nhân dân, vì tầm vóc Việt.
VinFast VF 7 khiến người dùng quyết gắn bó lâu dài: Cầm lái một lần là “dính”, chi phí nhẹ đi rõ rệt

VinFast VF 7 khiến người dùng quyết gắn bó lâu dài: Cầm lái một lần là “dính”, chi phí nhẹ đi rõ rệt

Trải nghiệm lái vượt xa kỳ vọng, thiết kế ấn tượng, phong cách và lợi thế về chi phí vận hành là những lý do khiến cộng đồng chủ xe sẵn sàng gắn bó lâu dài với VinFast VF 7.
THACO hướng tới mốc đóng góp ngân sách 1 tỷ USD

THACO hướng tới mốc đóng góp ngân sách 1 tỷ USD

Sau giai đoạn tái cấu trúc sâu, THACO bước vào năm 2026 với chiến lược tăng tốc trên quy mô lớn, đặt mục tiêu đóng góp hơn 27.300 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, tương đương ngưỡng 1 tỷ USD. Không chỉ giữ vai trò trụ cột trong ngành ôtô, tập đoàn này còn mở rộng mạnh sang hạ tầng, nông nghiệp, logistics và công nghiệp hỗ trợ, cho thấy tham vọng định hình một hệ sinh thái đa ngành quy mô lớn của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam.
Quỹ SeADreams đồng hành chắp cánh nuôi dưỡng ước mơ học sinh nghèo

Quỹ SeADreams đồng hành chắp cánh nuôi dưỡng ước mơ học sinh nghèo

Với nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn, rào cản lớn nhất không nằm ở năng lực mà ở áp lực tài chính kéo dài. Thực tế cho thấy, sự đồng hành của nhiều quỹ khuyến học đã và đang góp phần giúp các em duy trì việc học và từng bước biến ước mơ thành hiện thực.
ROX Group đồng hành cùng hoạt động nghệ thuật hàn lâm

ROX Group đồng hành cùng hoạt động nghệ thuật hàn lâm

Những đêm hòa nhạc kín khán phòng, khoảnh khắc khán giả lặng im khi tấm màn nhung khép lại, hay niềm vui giản dị khi một gia đình cùng nhau thưởng thức ballet, opera ngay tại Hà Nội… tất cả đang dệt nên một diện mạo mới cho đời sống tinh thần đô thị Thủ đô.
TH true MILK phát động chương trình "Thu gom vỏ hộp, lan tỏa sống xanh 2026"

TH true MILK phát động chương trình "Thu gom vỏ hộp, lan tỏa sống xanh 2026"

Rác thải bao bì đang trở thành thách thức đối với môi trường trong bối cảnh tiêu dùng hiện đại gia tăng nhanh chóng. Trước yêu cầu thúc đẩy thu gom và tái chế nhằm hướng tới kinh tế tuần hoàn, chương trình “Thu gom vỏ hộp, lan tỏa sống xanh 2026” được triển khai với quy mô mở rộng, khuyến khích cộng đồng hình thành thói quen thu gom - tái chế vỏ hộp sữa sau sử dụng. Đây cũng là một hoạt động cụ thể hóa triết lý phát triển bền vững mà TH true MILK theo đuổi.
Thương hiệu Việt muốn lớn phải dựa vào thực lực, không chỉ quảng bá

Thương hiệu Việt muốn lớn phải dựa vào thực lực, không chỉ quảng bá

Khi thị trường ngày càng khắt khe, doanh nghiệp Việt không thể xây thương hiệu bằng truyền thông đơn thuần. Từ ESG, đổi mới sáng tạo đến bảo hộ sở hữu trí tuệ, một thương hiệu mạnh giờ phải được dựng trên chất lượng thật, năng lực thật và chiến lược dài hạn nếu muốn đi xa trên sân chơi toàn cầu.
Nghiệm thu tài liệu “Yến Sào Khánh Hòa, 700 năm xây dựng, trao truyền và phát triển”

Nghiệm thu tài liệu “Yến Sào Khánh Hòa, 700 năm xây dựng, trao truyền và phát triển”

Hội đồng nghiệm thu gồm 9 thành viên: Giáo sư, Tiến sĩ chuyên ngành văn hóa, lịch sử, nhà khoa học, giảng viên đại học, cán bộ quản lý nhà nước, đại diện lãnh đạo các Sở, ban ngành, nghệ nhân yến sào.
Đà Nẵng muốn biến sâm Ngọc Linh thành trụ cột công nghiệp dược liệu

Đà Nẵng muốn biến sâm Ngọc Linh thành trụ cột công nghiệp dược liệu

Sở hữu quỹ đất lâm nghiệp lớn, hệ sinh thái dược liệu phong phú và lợi thế đặc hữu của sâm Ngọc Linh, Đà Nẵng đang đẩy mạnh chiến lược phát triển công nghiệp dược liệu theo hướng quy mô lớn. Tuy nhiên, để “mỏ vàng xanh” thực sự trở thành ngành kinh tế giá trị cao, thành phố vẫn cần gỡ hàng loạt nút thắt về cơ chế thuê rừng, thời hạn đầu tư và hạ tầng kết nối.
Người tiêu dùng chọn VISSAN là hàng Việt Nam chất lượng cao

Người tiêu dùng chọn VISSAN là hàng Việt Nam chất lượng cao

CTCP Việt Nam Kỹ nghệ Súc sản (VISSAN) tiếp tục được người tiêu dùng bình chọn là Hàng Việt Nam chất lượng cao năm 2026, qua đó đánh dấu 30 năm liên tục giữ vững danh hiệu này.
Làn sóng tài xế công nghệ chuyển sang xe điện để giảm chi phí, tăng thu nhập

Làn sóng tài xế công nghệ chuyển sang xe điện để giảm chi phí, tăng thu nhập

Chi phí xăng tăng và yêu cầu vốn ban đầu đang khiến nhiều tài xế công nghệ gặp khó khi gia nhập và duy trì công việc. Trong bối cảnh đó, xe điện cùng những chính sách hỗ trợ đặc biệt từ Xanh SM đang giúp người lao động giảm áp lực chi phí, dễ dàng gia nhập nghề và cải thiện thu nhập.
Vinmec ra mắt robot hỗ trợ thay khớp gối, mở rộng cơ hội phẫu thuật với chi phí hợp lý ngay tại Việt Nam

Vinmec ra mắt robot hỗ trợ thay khớp gối, mở rộng cơ hội phẫu thuật với chi phí hợp lý ngay tại Việt Nam

Ngày 30/3, Hệ thống Y tế Vinmec chính thức ra mắt và triển khai công nghệ robot trong phẫu thuật thay khớp gối toàn phần với nhiều ưu điểm vượt trội. Công nghệ mới mở ra cơ hội điều trị chất lượng cao ngay tại Việt Nam cho bệnh nhân thoái hóa khớp gối với mức chi phí hợp lý, thay vì phải ra nước ngoài.