Qua công tác kiểm soát, Chi cục Hải quan khu vực I ghi nhận nhiều thủ đoạn được sử dụng để đưa hàng cấm qua biên giới. Đáng chú ý, các đối tượng có thể chia nhỏ hàng hóa, gửi qua chuyển phát nhanh cho nhiều người nhận để giảm trị giá từng kiện; khai sai tên hàng, mã HS, xuất xứ, số lượng hoặc trị giá nhằm né kiểm soát.
 |
| Một món đồ “xách hộ” tưởng như vô hại có thể trở thành rủi ro lớn nếu bên trong là hàng cấm. Hải quan khuyến cáo người dân và doanh nghiệp nâng cao cảnh giác. |
Một thủ đoạn khác là khai báo hàng hóa thông thường có hình thức tương tự hàng được quản lý chặt, chẳng hạn thực phẩm chức năng dạng viên, mỹ phẩm dạng ống. Hàng cấm có thể được trà trộn hoặc ngụy trang trong bao bì của hàng hóa thông thường.
Đường hàng không cũng là môi trường được các đối tượng lợi dụng. Ma túy có thể được cất giấu trong thực phẩm chức năng, rượu, mỹ phẩm hoặc hành lý của hành khách, du học sinh, người đi công tác nước ngoài.
Vì vậy, với hành khách xuất nhập cảnh, nguyên tắc an toàn không chỉ là bảo quản hành lý của mình mà còn phải kiểm soát cả những gì mình nhận mang theo. Nếu không biết rõ người gửi, nguồn gốc và nội dung hàng hóa, việc nhận xách hộ, mang thuê tiềm ẩn rủi ro rất lớn.
Doanh nghiệp vận chuyển cũng phải tự bảo vệ mình
Rủi ro không chỉ đặt lên vai hành khách. Các doanh nghiệp chuyển phát, logistics và đơn vị vận chuyển cũng cần coi việc xác minh hàng hóa là một khâu quản trị bắt buộc.
Theo khuyến cáo của Chi cục Hải quan khu vực I, doanh nghiệp vận chuyển cần biết rõ nội dung hàng hóa, địa chỉ người nhận và yêu cầu cam kết không vận chuyển hàng cấm. Việc kiểm soát từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ bị lợi dụng làm phương tiện vận chuyển hàng hóa trái phép.
Thực tế cho thấy, khi lô hàng có dấu hiệu vi phạm bị phát hiện, người đứng tên trên vận đơn hoặc doanh nghiệp liên quan có thể tìm cách từ chối trách nhiệm với các lý do như không mua bán, hàng gửi nhầm, thất lạc hoặc không đến nhận hàng.
Điều này cho thấy một vấn đề quan trọng trong hoạt động logistics: quản trị rủi ro phải bắt đầu trước khi hàng được đưa vào chuỗi vận chuyển, thay vì chỉ xử lý khi cơ quan chức năng phát hiện dấu hiệu bất thường.
120 kg ma túy và lời cảnh báo từ thực tế
Những con số do Chi cục Hải quan khu vực I ghi nhận cho thấy mức độ nghiêm trọng của hoạt động vận chuyển trái phép qua đường hàng không.
Tính đến hết ngày 14/7, đơn vị đã phát hiện, bắt giữ 12 vụ ma túy với 14 đối tượng, thu giữ 120 kg ma túy các loại và chuyển cơ quan Công an khởi tố 12 vụ.
Cùng thời gian, lực lượng Hải quan phát hiện, xử lý 7 vụ buôn lậu, gồm 3 vụ vàng, 2 vụ ngoại tệ, 1 vụ ngà voi và 1 vụ cá cảnh; đồng thời xử lý 3 vụ gian lận thương mại và chuyển cơ quan Công an khởi tố 7 vụ.
Đáng chú ý, các đối tượng không chỉ tìm cách che giấu hàng hóa mà còn có thể lợi dụng chính sự thiếu cảnh giác của người dân và doanh nghiệp để đưa hàng qua biên giới.
Do đó, cơ quan Hải quan khuyến cáo người dân không nhận xách hộ, mang thuê đồ cho người khác khi chưa biết rõ lai lịch, nội dung hàng hóa. Người xuất nhập cảnh cũng cần chủ động tìm hiểu quy định về hành lý, định mức và những mặt hàng bị cấm mang theo.
Với doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là kiểm soát chặt người gửi, hàng hóa và người nhận; đồng thời tăng cường phối hợp với ơ quan Hải quan, hàng không và các lực lượng chức năng.
Trong cuộc chiến chống buôn lậu và ma túy, sự cảnh giác của mỗi hành khách và doanh nghiệp chính là một lớp kiểm soát quan trọng. Không nhận một món đồ không rõ nguồn gốc có thể là cách đơn giản nhất để tránh biến mình thành người vận chuyển bất đắc dĩ cho hành vi phạm pháp.
