Bộ trưởng Bộ Tài chính: Ứng dụng AI là nội dung cấp thiết của ngành Thuế

Phát biểu tại hội nghị “Tổng kết công tác thuế năm 2024, triển khai nhiệm vụ năm 2025” vào ngày 19/12 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh rằng việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong ngành thuế là điều vô cùng quan trọng và cấp thiết.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng chỉ rõ, sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ đã tạo ra nhiều cơ hội mới cho nền kinh tế, nhưng đồng thời cũng dẫn đến sự xuất hiện của các hình thức kinh doanh hiện đại, đi kèm với những nguy cơ gian lận thuế ngày càng phức tạp. Trong bối cảnh đó, công tác quản lý thuế trở nên khó khăn hơn rất nhiều nếu chỉ dựa vào phương pháp truyền thống. Việc kiểm tra hóa đơn thuế thủ công, từng bước dò xét một cách thủ công như trước đây đã không còn khả thi, vì vậy ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện và cảnh báo gian lận, kể cả trong những trường hợp hóa đơn được xuất ra ngoài giờ hành chính, là rất cần thiết. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, nếu không ứng dụng công nghệ, sẽ rất khó để thực hiện công tác phòng chống gian lận thuế và hoàn thành nhiệm vụ quản lý thuế.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.

Tổng Cục trưởng Tổng cục Thuế Mai Xuân Thắng cũng chia sẻ, ngành Thuế sẽ ứng dụng công nghệ một cách toàn diện trong công tác chuyển đổi số, đồng thời triển khai trí tuệ nhân tạo để rút ngắn quy trình thủ tục, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, nâng cao trải nghiệm của người nộp thuế với chi phí thấp nhất và hiệu quả cao nhất. Đặc biệt, Trợ lý ảo hỗ trợ người nộp thuế, một phần trong dự án tổng thể ứng dụng AI của ngành thuế, đã chính thức ra mắt tại Cục Thuế Hà Nội vào ngày 21/11 sau 8 tháng nghiên cứu và phát triển. Trợ lý ảo này được xây dựng trên cơ sở tổng hợp và phân tích dữ liệu từ hơn 100 bộ luật và văn bản hướng dẫn pháp lý, kết hợp với bộ thủ tục hành chính của ngành thuế. Nhờ vậy, Trợ lý ảo có thể trả lời nhanh chóng các câu hỏi về thủ tục hành chính, chính sách thuế, cung cấp bảng biểu, công cụ, tờ khai và hỗ trợ người nộp thuế trong việc khai thuế và nộp thuế.

Tính đến ngày 16/12/2024, chỉ sau một tháng triển khai, Trợ lý ảo đã giải đáp thành công hơn 30.000 lượt câu hỏi, mang lại nhiều lợi ích cho người dân và doanh nghiệp.

Ngành thuế hiện cũng đang tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu lớn với hơn 80 triệu người nộp thuế, bao gồm doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân có nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước, với kho dữ liệu lên tới 100 tỷ bản ghi và dung lượng hơn 530 TB.

Dự kiến, trong năm 2025, mô hình Trợ lý ảo sẽ được triển khai trên toàn quốc, giúp cơ quan thuế có thể nhanh chóng nhận diện khó khăn, vướng mắc của người nộp thuế và hỗ trợ kịp thời, nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Đồng thời, ngành Thuế sẽ kết nối dữ liệu định vị GPS từ Cục Đường bộ Việt Nam để xác định hành trình và khối lượng hàng hóa của các xe vận tải, từ đó tính toán chính xác số thuế phải nộp, góp phần ngăn chặn gian lận trong lĩnh vực vận tải hàng hóa.

Ngoài ra, ngành Thuế còn đẩy mạnh phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, Bảo hiểm Xã hội và các cơ quan liên quan để thu thập dữ liệu về dòng tiền, tài khoản ngân hàng, bảo hiểm và kết hợp với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như tờ khai thuế, hóa đơn điện tử, báo cáo tài chính. Những thông tin này sẽ giúp cơ quan thuế theo dõi và đánh giá sức khỏe của doanh nghiệp, phục vụ cho công tác phòng chống gian lận thuế, đặc biệt là việc phát hiện hóa đơn bất hợp pháp.

Những nỗ lực ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo này không chỉ giúp nâng cao năng lực quản lý thuế mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.