Bộ Tài chính vừa công bố báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số chính sách thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Đáng chú ý, cơ quan này đã bổ sung phương án giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế bảo vệ môi trường đối với dầu hỏa và dầu mazut xuống mức 0%, tương tự các mặt hàng xăng, dầu và nhiên liệu bay đã được đề xuất trước đó.
Theo Bộ Tài chính, việc bổ sung hai mặt hàng dầu hỏa và dầu mazut vào diện điều chỉnh thuế nhằm bảo đảm tính thống nhất trong điều hành giá xăng dầu, nhất là trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới còn nhiều biến động.
Trước đó, Bộ Công Thương cho biết đang trực tiếp điều hành giá đối với các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến như xăng E5RON92, xăng RON95-III, dầu diesel 0.05S, dầu mazut và dầu hỏa. Tuy nhiên, hai mặt hàng dầu hỏa và mazut chưa được đưa vào diện điều chỉnh thuế tương tự các sản phẩm khác.
![]() |
Dù chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng tiêu thụ (dầu hỏa khoảng 0,1%, dầu mazut khoảng 1,5%), nhưng hai mặt hàng này lại có vai trò đặc thù trong nền kinh tế.
Cụ thể, khoảng 40% sản lượng dầu hỏa được sử dụng để thắp sáng tại khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng sông nước – nơi điều kiện tiếp cận điện còn hạn chế. Trong khi đó, dầu mazut là nguyên liệu đầu vào quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp như sản xuất điện, xi măng, thép, hóa dầu, cũng như nhiên liệu chính của tàu thủy, tàu chở hàng cỡ lớn.
Trong bối cảnh tình hình địa chính trị tại Trung Đông diễn biến phức tạp, giá dầu hỏa và mazut trên thị trường quốc tế có xu hướng tăng, kéo theo áp lực chi phí trong nước.
Đáng chú ý, theo phản ánh của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), giá dầu hỏa đã từng tăng mạnh, có thời điểm tăng gần 37%, tương đương khoảng 7.140 đồng/lít, lên mức 26.600 đồng/lít do gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz.
VCCI cho rằng, dầu hỏa là mặt hàng thiết yếu đối với người dân khu vực nông thôn, miền núi – nhóm đối tượng có thu nhập thấp và dễ bị tổn thương trước biến động giá năng lượng. Do đó, việc bổ sung dầu hỏa vào diện giảm thuế là cần thiết để giảm bớt gánh nặng chi phí.
Theo phương án hoàn thiện, dầu hỏa và dầu mazut chỉ được đề xuất giảm thuế VAT và thuế bảo vệ môi trường, trong khi không thuộc diện áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định hiện hành.
Bộ Tài chính cho biết, việc mở rộng phạm vi điều chỉnh thuế lần này nhằm tăng tính linh hoạt trong điều hành, đồng thời tạo dư địa chính sách để can thiệp kịp thời khi thị trường có biến động bất thường, bảo đảm lợi ích chung của nền kinh tế.
Nếu được Quốc hội thông qua, chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần bình ổn giá nhiên liệu, hỗ trợ hoạt động sản xuất – kinh doanh và giảm áp lực chi phí sinh hoạt đối với người dân, đặc biệt tại các khu vực còn nhiều khó khăn.