Bitcoin và thuyết âm mưu

12/10/2020 00:00

Ngân hàng

Tờ Financial Times vừa có một bài so sánh đồng tiền mật mã bitcoin với QAnon. Với nhiều người, bitcoin có lẽ đã là cái tên quen thuộc còn QAnon là một dạng thuyết âm mưu đang thu hút mối quan tâm của nhiều người Mỹ.

Ảnh minh họa

Mặc dù bài viết lấy chuyện người ta đã biết về bitcoin để lý giải sức hút của QAnon, cũng có thể đọc ở hướng ngược lại để hiểu vì sao bitcoin nói riêng và tiền mật mã nói chung vẫn đang lôi kéo nhiều người, nhất là những người bỏ tiền đầu tư vào cuộc chơi họ không hiểu hết, bất chấp logic thông thường.

QAnon xoay quanh một thuyết âm mưu chính: Có một nhân vật cao cấp trong giới tình báo hay quân đội Mỹ ẩn danh dưới mật hiệu Q, tiết lộ dần dần chuyện thế giới hiện nay đang bị một nhóm người núp trong bóng tối thao túng điều khiển. Bề ngoài nhóm người này đang là các chính trị gia, nhà văn, nhà báo, diễn viên điện ảnh, doanh nhân nổi tiếng nhưng thực chất họ là những kẻ xấu xa, phạm đủ thứ tội tày đình và Donald Trump được giới quân đội Mỹ cử ra làm tổng thống để điều tra, bắt giam và trừng trị những nhóm người này.

Bài viết của Financial Times nêu bật sự phi lý bề ngoài của phong trào QAnon nhưng nhấn mạnh phẩy tay vất bỏ chuyện QAnon như chuyện khùng điên là cách ứng xử sai lầm làm càng nhiều người tin vào nó. Đồng tiền bitcoin cũng vậy: tự nhiên nó được xem là tiền, được trao cho một giá trị, có lúc tăng vọt bất kể mọi quy luật. Cả hai đều đang được xây dựng trên những nền câu chuyện y như nhau; còn kết luận cả hai sẽ đi về đâu thì tùy nhãn quan và viễn kiến của từng người.

Đầu tiên cả bitcoin lẫn QAnon đều do những người bí ẩn lập ra. Một nhân vật tên là Satoshi Nakamoto chính là người đầu tiên đưa ra những quy tắc chi phối hoạt động của bitcoin. Chưa ai từng gặp mặt ông này cho nên nhiều người nay cho rằng đây chỉ là một cái tên ảo, đại diện cho cả một nhóm người, có thể thuộc một tập đoàn nào đó hay thậm chí của cơ quan tình báo một nước nào đó.

Còn QAnon khởi nguồn từ các đoạn viết ngắn do một nhân vật ký tên Q đưa lên các diễn đàn trực tuyến. Người ta cũng phỏng đoán Q có thể là người trong bộ máy chính quyền Mỹ, giữ chức vụ cao hay thậm chí đây là bí danh của một nhóm người cùng chia sẻ mật mã truy cập tài khoản.

Động cơ của Satoshi khi tạo ra bitcoin là chống lại việc kiểm soát Internet, kiểm soát hệ thống ngân hàng, phản đối việc dùng tiền đóng thuế của dân để cứu ngân hàng; động cơ của Q theo các tuyên bố là “dọn dẹp, làm sạch hệ thống dân chủ phương Tây”.

Cả hai đều phát triển, lan rộng ra nhờ vào một cộng đồng gắn kết, bỏ công sức để phổ biến chúng. Cả hai dựa vào thuyết âm mưu - một bên cho rằng hệ thống tài chính đã hư hỏng nặng, giới tài phiệt chỉ chăm chăm kiểm soát dòng tiền để làm lợi cho mình; bên kia khẳng định bộ máy nhà nước, kể cả các định chế lâu đời như báo chí cũng đã hư nát, bị kẻ xấu len lỏi vào nhằm kiểm soát như những chiếc vòi bạch tuộc. Khẩu hiệu của cả hai gần như giống nhau: “Không ai có thể cản đường bitcoin” và “Không ai có thể cản đường chuyện sắp xảy ra” (mặc dù câu sau của QAnon thật vô nghĩa).

Q thường viết các mẩu mơ hồ, người đọc phải tìm cách giải mã để hiểu thông điệp của Q muốn nói gì. Người theo bitcoin phải giải các bài toán ngày càng phức tạp để sử dụng đồng tiền này. Cứ thử mở bất kỳ tài liệu nào viết về “bằng chứng công việc” của bitcoin, chúng ta sẽ thấy nó mờ ảo, khó hiểu, nấp sau những từ ngữ, khái niệm xa lạ. Thế nhưng người đã tin vào bitcoin hay bất kỳ một loại tiền mật mã nào cũng sẽ gật gù tin tưởng hoàn toàn. Chuyện đó thử hỏi khác gì một thuyết âm mưu mới do QAnon đưa ra kèm theo những “bằng chứng lý thuyết” cũng khó hiểu, phi logic, cũng kèm theo những từ ngữ xa lạ không kém.

Điểm đặc biệt, cả bitcoin lẫn QAnon trở thành hiện tượng phổ biến là nhờ những nhân vật không tiếc lời ca ngợi, không tiếc lời phản bác bất kỳ ai chống lại; những nhân vật này nhờ tài ăn nói, nhờ lối lập luận chặt chẽ đã làm nhiều người trước lung lay nay tin tưởng tuyệt đối. Tờ Financial Times còn liệt kê nhiều điểm tương đồng giữa bitcoin và QAnon như cách thức “đào tiền”, “theo vết tích Q để lại”, công nghệ nền tảng một bên là blockchain một bên phân phối bằng mạng xã hội…

Tuy nhiên điều báo này chưa nói hết là cả hai đều đang bị nhiều phe phái lợi dụng: từ bitcoin đẻ ra hàng loạt tiền mật mã khác, đa phần là lừa đảo, giới tội phạm cũng ưa dùng bitcoin làm đồng tiền tội ác; nhiều chính trị gia cũng lợi dụng QAnon để tô bóng tên tuổi cho mình; các thuyết âm mưu tai hại cứ tiếp tục sản sinh. Cả hai nếu cứ lan ra sẽ có thể làm nảy sinh các thế giới song song, có thể thành hệ thống tài chính ảo, chính quyền ảo không xa.

Quốc Vũ

TAGS:

Tài chính Bitcoin

Bài liên quan

Bitcoin tăng giá khi vàng và chứng khoán suy yếu giữa căng thẳng Trung Đông

Thị trường Crypto Việt Nam giảm sâu do nhà đầu tư cẩn trọng

Bitmain sẽ mở nhà máy đầu tiên tại Mỹ, tận dụng làn sóng “Made in America”

Tin bài khác

Lợi nhuận ngành ngân hàng quý III khởi sắc, có nơi báo lãi gấp đôi cùng kỳ

22/10/2026 11:31

Loạt ngân hàng đã công bố kết quả kinh doanh quý III/2026 với lợi nhuận hàng nghìn tỷ đồng, có nơi đạt hơn chục nghìn tỷ đồng. Mức tăng trưởng duy trì hai chữ số, thậm chí có nhà băng đạt gần gấp đôi cùng kỳ.

Sẽ có Quỹ 500 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn tiết kiệm năng lượng

21/10/2026 14:12

Chi phí năng lượng đang là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Bộ Công Thương đang hoàn thiện đề án thành lập quỹ tài chính ngoài ngân sách, dự kiến có vốn điều lệ 500 tỷ đồng, với cơ chế cho vay ưu đãi và hỗ trợ lãi suất nhằm thúc đẩy đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng.

VIB giảm lãi suất cho vay, đồng hành cùng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân

21/10/2026 14:00

Chủ động hưởng ứng chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về giảm mặt bằng lãi suất cho vay, Ngân hàng Quốc Tế (VIB) liên tục đẩy mạnh các giải pháp giảm chi phí vốn cho khách hàng. Mới nhất, ngân hàng vừa triển khai gói tín dụng 15.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi dành cho doanh nghiệp, đồng thời, tiếp tục mở rộng các giải pháp vay linh hoạt và ổn định lãi suất trong kỳ hạn dài cho khách hàng cá nhân.

Ngân hàng NAB mở rộng đội ngũ nhân sự tại Việt Nam

21/10/2026 10:19

Với khoảng 2.000 nhân viên tại các trung tâm đổi mới ở Việt Nam, Ngân hàng Quốc gia Australia (NAB) tiếp tục tuyển dụng ở nhiều lĩnh vực. Hoạt động mở rộng đội ngũ tại Việt Nam diễn ra trong bối cảnh ngân hàng tái cấu trúc và cắt giảm nhân sự tại Australia.

LPBank lãi 10.421 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 9 tháng đầu năm 2026

21/10/2026 09:07

Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam (LPBank – mã HOSE: LPB) vừa công bố Báo cáo Tài chính Quý III với nhiều điểm nhấn đáng chú ý. Tính đến ngày 30/9/2026, Ngân hàng đạt 10.421 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế lũy kế, tổng tài sản đạt 694.183 tỷ đồng, tăng trưởng tương ứng gần 9% và 29% so với cùng kỳ.

Lãi suất ngân hàng hạ nhiệt, doanh nghiệp chờ vốn rẻ đi vào thực tế

20/10/2026 15:36

Sau yêu cầu điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng bắt đầu thay đổi biểu lãi suất huy động và mở rộng chương trình cho vay ưu đãi. Diễn biến này tạo thêm dư địa giảm chi phí vốn, song mức hưởng lợi của doanh nghiệp còn phụ thuộc vào điều kiện vay, lĩnh vực hoạt động và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn tín dụng.

HDBank triển khai gói tín dụng 10.000 tỷ đồng, giảm lãi suất 1,5%/năm hỗ trợ doanh nghiệp

20/10/2026 15:27

Ngày 20/10/2026, thực hiện chủ trương của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, HDBank triển khai gói tín dụng 10.000 tỷ đồng, với lãi suất giảm 1,5%/năm so với mức ưu đãi đang áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại HDBank.

SHB tổ chức hội nghị nhà đầu tư cập nhật kế hoạch kinh doanh, tiết lộ động lực bứt phá

20/10/2026 11:18

Tại Hội nghị Nhà đầu tư SHB 2026, Ban Lãnh đạo Ngân hàng cập nhật tình hình hoạt động, phân tích các động lực tăng trưởng và trực tiếp trao đổi về những vấn đề được thị trường quan tâm, từ chất lượng lợi nhuận, quản trị rủi ro đến tiến độ tăng vốn, kế hoạch cổ tức, thương vụ SHBFinance và huy động vốn quốc tế.

Ngân hàng Nhà nước và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam hợp tác hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp

19/10/2026 19:54

Ngân hàng Nhà nước và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam ký chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030, mở rộng cơ hội tiếp cận vốn, ngân hàng số và dịch vụ tài chính cho phụ nữ khởi nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu ngân hàng giảm lãi suất, không đua tăng huy động

19/10/2026 17:53

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất huy động, hạ chi phí vay vốn cho doanh nghiệp và kiểm soát chặt chất lượng tín dụng. Ngân hàng không tuân thủ chỉ đạo có thể bị xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng và áp dụng tỷ lệ an toàn cao hơn.

Thống đốc Phạm Đức Ấn yêu cầu ngân hàng chia sẻ lợi nhuận để giảm lãi vay

19/10/2026 15:23

Giảm lãi suất cho vay không chỉ là yêu cầu điều hành mà còn là giải pháp giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp. Tại cuộc làm việc với lãnh đạo 46 ngân hàng thương mại sáng 19/10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh việc tiết giảm chi phí, hạ chi phí huy động vốn và chia sẻ lợi nhuận để hỗ trợ nền kinh tế, nhưng không đánh đổi an toàn hệ thống.

Thêm cổ đông nắm trên 1% vốn điều lệ của Eximbank: Doanh nghiệp hàng hải tồn tại hơn 4 thập kỷ

16/10/2026 07:10

Danh sách cổ đông nắm giữ trên 1% của Eximbank vừa có thêm sự xuất hiện của CTCP Container Việt Nam (Viconship - Mã: VSC) với số cổ phần 19 triệu đơn vị.

HDBank dành 2.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, lãi suất chỉ từ 7,8%/năm đến hết quý I/2027

15/10/2026 11:24

HDBank triển khai chương trình “Tiếp sức vốn vay - Nâng tầm doanh nghiệp do Phụ nữ làm chủ” với hạn mức 2.000 tỷ đồng, lãi suất từ 7,8%/năm, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa bổ sung vốn lưu động phục vụ sản xuất kinh doanh.

MB trở thành ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam vượt mốc 100.000 tỷ đồng vốn điều lệ

12/10/2026 14:25

Hà Nội, ngày 03/10/2026 - Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) chính thức hoàn tất việc phát hành tăng vốn điều lệ lên 100.687,5 tỷ đồng, trở thành ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam vượt mốc 100.000 tỷ đồng vốn điều lệ. Cột mốc này tiếp tục củng cố nền tảng tài chính, tạo thêm dư địa để MB mở rộng hoạt động kinh doanh, đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và gia tăng đóng góp cho nền kinh tế.

SHB hoạt động ổn định, triển khai tăng vốn đúng quy định, đa dạng nguồn lực tài chính

10/10/2026 15:14

Trước những thông tin chưa được kiểm chứng xuất hiện trên thị trường, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) khẳng định hoạt động kinh doanh luôn được duy trì liên tục, an toàn, ổn định; các kế hoạch tài chính, hoạt động quản trị và điều hành được triển khai theo đúng quy định pháp luật. Ngân hàng chủ động củng cố năng lực tài chính, đa dạng hóa nguồn vốn và nâng cao chất lượng quản trị, tạo nền tảng cho chiến lược phát triển dài hạn, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, cổ đông, nhà đầu tư và các bên liên quan.

Xem thêm

Đọc nhiều