Arab Saudi thay lãnh đạo siêu dự án 50 tỷ USD

Arab Saudi thay lãnh đạo New Murabba, một trong những dự án bất động sản lớn nhất Riyadh, trong bối cảnh quỹ đầu tư quốc gia nước này rà soát lại danh mục các siêu dự án sau nhiều năm chi tiêu mạnh tay.

Ông Michael Dyke, người Anh từng tham gia dự án đường sắt cao tốc HS2 của Anh, rời ghế điều hành New Murabba sau chưa đầy ba năm. Người thay thế là ông Sabah Barakat, một nhân sự lâu năm của Quỹ Đầu tư Công Arab Saudi (PIF), giữ vai trò CEO tạm quyền.

New Murabba có tổng vốn ước tính hơn 50 tỷ USD, nổi bật với kế hoạch xây dựng Mukaab, công trình hình khối lập phương cao và rộng khoảng 400m. Việc thay đổi nhân sự diễn ra sau khi PIF, do Thái tử Mohammed bin Salman làm chủ tịch, xem xét hơn 100 công ty và dự án được triển khai trong thập kỷ qua.

Phác thảo trung tâm dự án New Murabba, nằm tại thủ đô Riyadh (Arab Saudi), với tâm điểm là toà nhà hình khối lập phương có chiều cao và chiều rộng khoảng 400m

Nhiều dự án trong số này bị chậm tiến độ hoặc đội chi phí, khiến quỹ đầu tư gần 1.000 tỷ USD phải đánh giá lại thứ tự ưu tiên. Một số dự án có thể được tiếp tục đẩy mạnh, trong khi số khác bị thu hẹp quy mô hoặc tạm dừng.

Một nguồn tin am hiểu cho biết PIF đang điều chỉnh đáng kể chiến lược, giảm tập trung vào các dự án hạ tầng quy mô lớn, nhiều tính đầu cơ, đồng thời ưu tiên hơn vai trò lãnh đạo và năng lực triển khai của nhân sự trong nước.

Theo người này, xu hướng chung là giảm sự hiện diện của các lãnh đạo nước ngoài tại các công ty trong danh mục, nhất là khi nhiều dự án đang được rà soát và thu hẹp. Trong năm nay, PIF đã thay thế một số giám đốc điều hành nước ngoài, gồm cả tại Alat, công ty được lập với cam kết đầu tư 100 tỷ USD vào lĩnh vực sản xuất tiên tiến đến năm 2030.

Sự điều chỉnh này diễn ra trong lúc nhiều dự án phát triển quy mô lớn của vương quốc, bao gồm Neom, dự án trọng điểm của Thái tử Mohammed, bị thu hẹp hoặc trì hoãn. PIF hiện phải cân đối giữa các cam kết tài chính khổng lồ với mục tiêu chuẩn bị cho Expo 2030 và World Cup 2034.

New Murabba được công bố vào tháng 2/2023, với mục tiêu phát triển “trung tâm thành phố hiện đại lớn nhất thế giới” tại Riyadh, nằm trong kế hoạch Tầm nhìn 2030 nhằm đa dạng hóa nền kinh tế Arab Saudi.

Mukaab từng được giới thiệu là điểm nhấn của dự án và là một trong những công trình xây dựng lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, một nguồn tin thân cận cho biết hạng mục này đã chậm tiến độ.

Nguồn tin này nói việc thay lãnh đạo là một phần của quá trình hợp nhất danh mục bất động sản trong nước của PIF. Chi phí của Mukaab được cho là đã tăng khoảng 100%, trong khi tiến độ gần như đình trệ.

Quy hoạch tổng thể New Murabba, dự kiến đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho hơn 280.000 người khi hoàn thành vào năm 2040, đã được hội đồng quản trị phê duyệt đầu năm nay và sẽ triển khai theo từng giai đoạn. Năm 2023, Knight Frank ước tính dự án này tiêu tốn khoảng 50 tỷ USD.

New Murabba cho biết việc bổ nhiệm ông Barakat phù hợp với khuôn khổ quản trị và các kế hoạch chiến lược dài hạn của công ty. Doanh nghiệp khẳng định hoạt động, quan hệ đối tác và định hướng chiến lược vẫn không thay đổi.

Ông Barakat hiện cũng được ghi nhận là CEO tạm quyền của Roshn, nhà phát triển bất động sản thuộc nhóm “siêu dự án” của PIF. Trước đó, CEO người Anh của Roshn, ông David Grover, rời vị trí vào năm 2024.