Thứ bảy 21/11/2026 07:36
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Kinh tế nền tảng số: Doanh nghiệp Việt đang thua trên chính sân nhà

12/10/2020 00:00
Phát triển nền tảng số nội là con đường mà các doanh nghiệp trong nước phải đi, nếu không, Việt Nam sẽ bị lệ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng số sẵn có của nước ngoài.

Kinh tế nền tảng Việt nằm trong tay các doanh nghiệp ngoại

Cùng với sự nổi lên của nhiều loại hình công nghệ mới, các nền tảng số đang thay đổi mọi mặt của nền kinh tế xã hội. Điều này cũng diễn ra ở Việt Nam khi kinh tế nền tảng đang dần trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia.

Kinh tế nền tảng (Platform Economy) là các hoạt động kinh tế xã hội dựa trên một hạ tầng nhất định. Những nền tảng này thường được hiểu là các hạ tầng kỹ thuật số. Từ một nền tảng lớn, nó có thể kéo theo sự phát triển của nhiều nền tảng con như một hệ sinh thái để từ đó “bao vây” khách hàng và tạo ra giá trị.

Kinh tế nền tảng số đã và đang làm thay đổi nhiều mặt đời sống kinh tế, xã hội.

Có thể nhận thấy kinh tế nền tảng đã len lỏi vào mọi mặt của đời sống. Ví dụ nhãn tiền nhất là sự phổ biến của các nền tảng xuyên biên giới như Goolge, Facebook, cùng với đó là các ứng dụng gọi xe công nghệ như Grab, Go-Viet... Thậm chí, sự xuất hiện của các nền tảng số ngoại đã làm thay đổi hoàn toàn thị trường trong nước.

Với thị trường quảng cáo trực tuyến, số liệu của Statista cho thấy, tổng mức chi tiêu cho quảng cáo trực tuyến tại nước ta năm 2019 đạt khoảng 316 triệu USD.

Kinh tế nền tảng số: Doanh nghiệp Việt đang thua trên chính sân nhà
Quy mô thị trường quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam. Trong đó: Xanh dương (Rao vặt), Đen (Quảng cáo Video), Xám (Quảng cáo Banner), Cam (Quảng cáo mạng xã hội), Xanh lá cây (Quảng cáo tìm kiếm). Số liệu: Statista

Khoảng gần 200 triệu USD trong tổng số tiền này được đổ vào quảng cáo tìm kiếm, quảng cáo video và quảng cáo mạng xã hội. Đây đều là những mảng thị trường bị thống trị bởi Facebook và Google. Trong khi đó, các công ty quảng cáo trực tuyến trong nước chỉ có thể chia nhau miếng bánh thị phần bé nhỏ còn lại.

Ở mảng gọi xe công nghệ, Grab đang là doanh nghiệp thống lĩnh thị trường. Hãng gọi xe đến từ Malaysia hiện chiếm tới 73% thị phần gọi xe trên di động tại Việt Nam, bỏ xa các đối thủ khác như Be, FastGo, Go-Viet,...

Tương quan số lượng cuốc xe của các hãng gọi xe công nghệ tại Việt Nam trong nửa đầu năm 2019 (đv: triệu cuốc). Số liệu: ABI Research

Với mảng dịch vụ tài chính, ví điện tử MoMo của Việt Nam là cái tên hiện đang dẫn đầu. Tuy vậy, hãng này cũng chịu sức ép không nhỏ từ sự cạnh tranh của các nền tảng có yếu tố nước ngoài như Moca của Grab hay AirPay của Sea Group.

Nhìn một cách sơ bộ, có thể thấy tầm ảnh hưởng khá lớn của các doanh nghiệp ngoại tới kinh tế nền tảng tại Việt Nam. Điều này vừa có mặt tích cực, lại vừa có mặt tiêu cực khi mà các doanh nghiệp nền tảng số Việt chỉ vừa mới manh nha thành hình.

Trong trường hợp các nền tảng ngoại trở thành doanh nghiệp thống lĩnh thị trường, sẽ rất khó để các doanh nghiệp nội có thể bắt kịp, nhất là khi, cuộc chiến cạnh tranh đó phải trả giá bằng rất nhiều tiền.

Đâu là cơ hội của các nền tảng số Việt Nam?

Chia sẻ với báo chí, PGS.TS Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu Kinh tế và Chính sách cho biết, các doanh nghiệp nền tảng Việt Nam hiện chưa có đủ sức cạnh tranh với các nền tảng nước ngoài.

Lý do được ông Thành đưa ra bởi các doanh nghiệp Việt thường đi sau, không phải là người nắm giữ công nghệ, cũng không có nhiều vốn, kể cả về nguồn tiền lẫn vốn xã hội (bao gồm thể chế, các mối quan hệ xã hội,...).

Theo ông Thành, đây chính là những điểm bất lợi mang tính cố hữu của Việt Nam trong cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0. Đó là điều mà Việt Nam phải thừa nhận chứ không thể ảo tưởng.

Ông Thành cũng cho rằng, đối với những bất lợi này, việc nhận thức được đúng vấn đề là điều kiện đầu tiên để sửa chữa những điểm yếu đó. Nếu sửa được và vươn lên, các nền tảng số Việt Nam vẫn có cơ hội.

Dù không nhiều, Việt Nam vẫn có một số ít các điểm sáng trong cuộc chiến giữa các nền tảng. Đó là Zalo trong cuộc chiến cạnh tranh với Viber, WhatsApp và Facebook Messenger, là MoMo đang thống lĩnh thị trường ví điện tử, và còn có cả Be bên cạnh Grab, Go-Viet.

Nói vậy để thấy, không phải Việt Nam đã đi chệch hoàn toàn khỏi làn sóng phát triển nền tảng số trên toàn cầu, dù các doanh nghiệp của chúng ta là những người đến muộn. Những hạn chế kể trên không có nghĩa là Việt Nam không còn cơ hội nào trong cuộc chơi nền tảng.

Theo ông Thành, việc phát triển các nền tảng số nội là con đường mà các doanh nghiệp trong nước phải đi, nếu không, Việt Nam sẽ bị lệ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng số sẵn có của nước ngoài. Tuy nhiên nếu biết cách, biết hướng làm thì chúng ta vẫn sẽ đi được.

Nếu Việt Nam có những chính sách phù hợp, đây sẽ là thời điểm thích hợp cho các nền tảng nội địa trong nước phát triển. Để làm được điều đó, rất cần có sự đóng góp, các phát kiến mới của những bên liên quan để gây dựng các nền tảng số cho Việt Nam, dù điều này là không dễ dàng.

Trọng Đạt

Tin bài khác
Đã xóa lõm sóng cho hơn 130.000 người dân tại những vùng xa nhất tổ quốc

Đã xóa lõm sóng cho hơn 130.000 người dân tại những vùng xa nhất tổ quốc

Sau hơn 7 tháng triển khai, chương trình phủ sóng di động tại các thôn, bản và cụm dân cư lõm sóng ở vùng sâu, vùng xa, biên giới năm 2026 1.337 trạm phát sóng đã đưa mạng di động tốc độ cao tới khoảng 130.000 người dân tại 788 thôn, bản và 1.068 cụm dân cư trên 50 người, nâng tỷ lệ dân số được phủ sóng di động Viettel trên toàn quốc lên 99,7%.
TSMC và Samsung đồng loạt “đóng băng” lô hàng chip cho Trung Quốc sau đòn kiểm soát xuất khẩu mới của Mỹ

TSMC và Samsung đồng loạt “đóng băng” lô hàng chip cho Trung Quốc sau đòn kiểm soát xuất khẩu mới của Mỹ

Chỉ vài ngày sau khi Mỹ siết quy định xuất khẩu, hai “ông lớn” sản xuất chip TSMC và Samsung đã tạm dừng giao một số lô hàng cho khách hàng Trung Quốc để chờ cấp phép, khiến các hãng công nghệ nước này đứng trước nguy cơ thiếu hụt linh kiện nghiêm trọng hơn.
TikTok ra mắt công cụ phát hiện deepfake, ngăn chặn giả mạo bằng AI

TikTok ra mắt công cụ phát hiện deepfake, ngăn chặn giả mạo bằng AI

TikTok triển khai công cụ phát hiện deepfake trên toàn cầu, giúp các nhân vật công chúng nhận diện và báo cáo nội dung AI giả mạo hình ảnh của mình.
Apple thử nghiệm mở khóa khuôn mặt trên iPhone Duo, bảo mật kém Face ID

Apple thử nghiệm mở khóa khuôn mặt trên iPhone Duo, bảo mật kém Face ID

Apple được cho là đang thử nghiệm tính năng mở khóa khuôn mặt mới trên iPhone Duo, nhưng công nghệ này có mức độ bảo mật thấp hơn Face ID truyền thống.
HONOR ra mắt Pad X7b và Pad X9b Max, giá từ 6,49 triệu đồng

HONOR ra mắt Pad X7b và Pad X9b Max, giá từ 6,49 triệu đồng

HONOR giới thiệu bộ đôi máy tính bảng Pad X7b và Pad X9b Max tại Việt Nam, hướng đến nhu cầu học tập, giải trí và làm việc di động. Sản phẩm nổi bật với màn hình bảo vệ mắt, pin dung lượng lớn và các tính năng AI.
VNPT ra mắt AI Gateway Wi-Fi 8, tốc độ kết nối 22Gbps

VNPT ra mắt AI Gateway Wi-Fi 8, tốc độ kết nối 22Gbps

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) và Tập đoàn Qualcomm vừa giới thiệu phiên bản thử nghiệm thiết bị cung cấp dịch vụ Internet tại nhà khách hàng thế hệ mới tích hợp AI và Wi-Fi 8 (VNPT AI Gateway Wi-Fi 8).
Meta định giá thiết bị AI bỏ túi Muse Charm 300 USD, tặng kèm tới 12 tháng dùng 5G của Verizon

Meta định giá thiết bị AI bỏ túi Muse Charm 300 USD, tặng kèm tới 12 tháng dùng 5G của Verizon

Meta được cho là sẽ bán Muse Charm, thiết bị AI bỏ túi tích hợp 5G, với giá 300 USD và tặng người mua tới 12 tháng dùng dữ liệu của Verizon, nhằm thúc đẩy doanh số trong mùa mua sắm cuối năm và đẩy mạnh nền tảng AI riêng.
Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Diễn ra ngày 8/12 tại Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026, Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và Chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe” quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới về AI, y sinh và y học lâm sàng. Theo các diễn giả, AI không chỉ giúp hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác hơn mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam đi tắt đón đầu trong chăm sóc sức khỏe.
Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4, tự tối ưu vùng phủ và tiết kiệm năng lượng

Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4, tự tối ưu vùng phủ và tiết kiệm năng lượng

Viettel được TM Forum công nhận năng lực mạng tự trị cấp độ 4 ở hai nghiệp vụ tối ưu vùng phủ sóng và năng lượng. Công nghệ do doanh nghiệp tự nghiên cứu giúp phát hiện, xử lý điểm sóng yếu trong vài giờ, tiết kiệm chi phí vận hành và góp phần giảm phát thải trên hạ tầng viễn thông.
Samsung Galaxy S27 lộ thiết kế mới, cụm camera thay đổi lớn sau nhiều năm

Samsung Galaxy S27 lộ thiết kế mới, cụm camera thay đổi lớn sau nhiều năm

Samsung Galaxy S27 Pro và Galaxy S27 Ultra được đồn đoán sẽ thay đổi mạnh thiết kế với cụm camera trải ngang mặt lưng, thay thế bố cục dọc quen thuộc.
iPhone 20 Pro có thể thay đổi diện mạo với thiết kế giống iPhone Air

iPhone 20 Pro có thể thay đổi diện mạo với thiết kế giống iPhone Air

iPhone 20 Pro được đồn đoán sẽ mang thiết kế lấy cảm hứng từ iPhone Air, với các cạnh kính bo cong rõ nét hơn và khả năng trang bị màn hình OLED cong 4 cạnh.
Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Thu hút FDI đang giúp công nghiệp bán dẫn Việt Nam mở rộng vị trí trong chuỗi cung ứng, nhưng để tiến vào các công đoạn có giá trị cao, Việt Nam phải hình thành năng lực R&D, sản xuất thử nghiệm và làm chủ các công nghệ phù hợp.
Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

iPhone 18 Pro Max phù hợp để cân nhắc khi thời lượng pin và màn hình rộng cùng phục vụ lịch trình đi xa. Số giờ xem video công bố không đại diện cho mọi ngày sử dụng. Người ưu tiên thiết bị nhẹ nên tính cả cách mang máy và phụ kiện trước khi chọn.
Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba công bố mô hình AI Qwen4-Max với khả năng xử lý các tác vụ chuyên môn phức tạp, cải thiện hiệu suất, giảm chi phí và tăng cường các biện pháp bảo mật.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.