Thứ tư 18/11/2026 07:30
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Kinh tế nền tảng số: Doanh nghiệp Việt đang thua trên chính sân nhà

12/10/2020 00:00
Phát triển nền tảng số nội là con đường mà các doanh nghiệp trong nước phải đi, nếu không, Việt Nam sẽ bị lệ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng số sẵn có của nước ngoài.

Kinh tế nền tảng Việt nằm trong tay các doanh nghiệp ngoại

Cùng với sự nổi lên của nhiều loại hình công nghệ mới, các nền tảng số đang thay đổi mọi mặt của nền kinh tế xã hội. Điều này cũng diễn ra ở Việt Nam khi kinh tế nền tảng đang dần trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia.

Kinh tế nền tảng (Platform Economy) là các hoạt động kinh tế xã hội dựa trên một hạ tầng nhất định. Những nền tảng này thường được hiểu là các hạ tầng kỹ thuật số. Từ một nền tảng lớn, nó có thể kéo theo sự phát triển của nhiều nền tảng con như một hệ sinh thái để từ đó “bao vây” khách hàng và tạo ra giá trị.

Kinh tế nền tảng số đã và đang làm thay đổi nhiều mặt đời sống kinh tế, xã hội.

Có thể nhận thấy kinh tế nền tảng đã len lỏi vào mọi mặt của đời sống. Ví dụ nhãn tiền nhất là sự phổ biến của các nền tảng xuyên biên giới như Goolge, Facebook, cùng với đó là các ứng dụng gọi xe công nghệ như Grab, Go-Viet... Thậm chí, sự xuất hiện của các nền tảng số ngoại đã làm thay đổi hoàn toàn thị trường trong nước.

Với thị trường quảng cáo trực tuyến, số liệu của Statista cho thấy, tổng mức chi tiêu cho quảng cáo trực tuyến tại nước ta năm 2019 đạt khoảng 316 triệu USD.

Kinh tế nền tảng số: Doanh nghiệp Việt đang thua trên chính sân nhà
Quy mô thị trường quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam. Trong đó: Xanh dương (Rao vặt), Đen (Quảng cáo Video), Xám (Quảng cáo Banner), Cam (Quảng cáo mạng xã hội), Xanh lá cây (Quảng cáo tìm kiếm). Số liệu: Statista

Khoảng gần 200 triệu USD trong tổng số tiền này được đổ vào quảng cáo tìm kiếm, quảng cáo video và quảng cáo mạng xã hội. Đây đều là những mảng thị trường bị thống trị bởi Facebook và Google. Trong khi đó, các công ty quảng cáo trực tuyến trong nước chỉ có thể chia nhau miếng bánh thị phần bé nhỏ còn lại.

Ở mảng gọi xe công nghệ, Grab đang là doanh nghiệp thống lĩnh thị trường. Hãng gọi xe đến từ Malaysia hiện chiếm tới 73% thị phần gọi xe trên di động tại Việt Nam, bỏ xa các đối thủ khác như Be, FastGo, Go-Viet,...

Tương quan số lượng cuốc xe của các hãng gọi xe công nghệ tại Việt Nam trong nửa đầu năm 2019 (đv: triệu cuốc). Số liệu: ABI Research

Với mảng dịch vụ tài chính, ví điện tử MoMo của Việt Nam là cái tên hiện đang dẫn đầu. Tuy vậy, hãng này cũng chịu sức ép không nhỏ từ sự cạnh tranh của các nền tảng có yếu tố nước ngoài như Moca của Grab hay AirPay của Sea Group.

Nhìn một cách sơ bộ, có thể thấy tầm ảnh hưởng khá lớn của các doanh nghiệp ngoại tới kinh tế nền tảng tại Việt Nam. Điều này vừa có mặt tích cực, lại vừa có mặt tiêu cực khi mà các doanh nghiệp nền tảng số Việt chỉ vừa mới manh nha thành hình.

Trong trường hợp các nền tảng ngoại trở thành doanh nghiệp thống lĩnh thị trường, sẽ rất khó để các doanh nghiệp nội có thể bắt kịp, nhất là khi, cuộc chiến cạnh tranh đó phải trả giá bằng rất nhiều tiền.

Đâu là cơ hội của các nền tảng số Việt Nam?

Chia sẻ với báo chí, PGS.TS Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu Kinh tế và Chính sách cho biết, các doanh nghiệp nền tảng Việt Nam hiện chưa có đủ sức cạnh tranh với các nền tảng nước ngoài.

Lý do được ông Thành đưa ra bởi các doanh nghiệp Việt thường đi sau, không phải là người nắm giữ công nghệ, cũng không có nhiều vốn, kể cả về nguồn tiền lẫn vốn xã hội (bao gồm thể chế, các mối quan hệ xã hội,...).

Theo ông Thành, đây chính là những điểm bất lợi mang tính cố hữu của Việt Nam trong cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0. Đó là điều mà Việt Nam phải thừa nhận chứ không thể ảo tưởng.

Ông Thành cũng cho rằng, đối với những bất lợi này, việc nhận thức được đúng vấn đề là điều kiện đầu tiên để sửa chữa những điểm yếu đó. Nếu sửa được và vươn lên, các nền tảng số Việt Nam vẫn có cơ hội.

Dù không nhiều, Việt Nam vẫn có một số ít các điểm sáng trong cuộc chiến giữa các nền tảng. Đó là Zalo trong cuộc chiến cạnh tranh với Viber, WhatsApp và Facebook Messenger, là MoMo đang thống lĩnh thị trường ví điện tử, và còn có cả Be bên cạnh Grab, Go-Viet.

Nói vậy để thấy, không phải Việt Nam đã đi chệch hoàn toàn khỏi làn sóng phát triển nền tảng số trên toàn cầu, dù các doanh nghiệp của chúng ta là những người đến muộn. Những hạn chế kể trên không có nghĩa là Việt Nam không còn cơ hội nào trong cuộc chơi nền tảng.

Theo ông Thành, việc phát triển các nền tảng số nội là con đường mà các doanh nghiệp trong nước phải đi, nếu không, Việt Nam sẽ bị lệ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng số sẵn có của nước ngoài. Tuy nhiên nếu biết cách, biết hướng làm thì chúng ta vẫn sẽ đi được.

Nếu Việt Nam có những chính sách phù hợp, đây sẽ là thời điểm thích hợp cho các nền tảng nội địa trong nước phát triển. Để làm được điều đó, rất cần có sự đóng góp, các phát kiến mới của những bên liên quan để gây dựng các nền tảng số cho Việt Nam, dù điều này là không dễ dàng.

Trọng Đạt

Tin bài khác
Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Thu hút FDI đang giúp công nghiệp bán dẫn Việt Nam mở rộng vị trí trong chuỗi cung ứng, nhưng để tiến vào các công đoạn có giá trị cao, Việt Nam phải hình thành năng lực R&D, sản xuất thử nghiệm và làm chủ các công nghệ phù hợp.
Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

iPhone 18 Pro Max phù hợp để cân nhắc khi thời lượng pin và màn hình rộng cùng phục vụ lịch trình đi xa. Số giờ xem video công bố không đại diện cho mọi ngày sử dụng. Người ưu tiên thiết bị nhẹ nên tính cả cách mang máy và phụ kiện trước khi chọn.
Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba công bố mô hình AI Qwen4-Max với khả năng xử lý các tác vụ chuyên môn phức tạp, cải thiện hiệu suất, giảm chi phí và tăng cường các biện pháp bảo mật.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.
Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Chỉ hơn 4 giờ dừng cất cánh trên toàn quốc nhưng hậu quả mà Hàng không quốc gia Mỹ phải gánh chịu kéo dài nhiều ngày, khi phải xử lý hệ lụy của hàng nghìn chuyến hủy, máy bay lệch vị trí, tổ bay hết giờ và lượng lớn hành khách bị dồn lại tại các sân bay.
Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Với gần 200 triệu học sinh phổ thông, Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, từ xây dựng bài giảng, hỗ trợ học tập đến phân tích hành vi và theo dõi sức khỏe học sinh. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, các nghiên cứu cũng cảnh báo nguy cơ trẻ em phụ thuộc vào công nghệ, suy giảm khả năng tư duy độc lập và tiếp thu kiến thức một cách thụ động.
Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Điểm số gần như tuyệt đối trong hai kỳ thi từng khiến dư luận nghi ngờ. Nay, chính thủ khoa kỳ thi quốc gia dành cho những người muốn trở thành kế toán thuế Hàn Quốc đã thừa nhận dùng camera siêu nhỏ và công cụ trí tuệ nhân tạo để gian lận, trong bối cảnh nước này sắp bước vào kỳ thi tuyển sinh đại học đầy áp lực.
Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Meta bị Italy phạt 887 triệu USD do Facebook truy cập thư viện ảnh, video trên thiết bị Android mà không có sự đồng ý cụ thể và đầy đủ thông tin từ người dùng.
Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft xác nhận khôi phục hoàn toàn các dịch vụ Microsoft 365 sau sự cố gián đoạn diện rộng, ảnh hưởng đến người dùng tại hơn 70 quốc gia.
iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 được dự đoán sử dụng chip A20, RAM 9GB và cắt giảm một số linh kiện để kiểm soát chi phí, nhưng giá bán vẫn có thể tăng thêm 100 USD.
Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố khiến hàng ngàn báy bay trên nước Mỹ phải dừng cất cánh toàn quốc trong hơn 4 giờ cho thấy một nghịch lý của hạ tầng kiểm soát không lưu: công nghệ càng kết nối sâu, hậu quả càng lớn nếu các lớp dự phòng cùng phụ thuộc vào một mắt xích. Việt Nam đang rà soát bài học này trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý bay.
Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Một trục trặc viễn thông tại hệ thống kiểm soát không lưu đã khiến FAA phải dừng toàn bộ chuyến bay khởi hành trên nước Mỹ hơn 4 giờ. Sự cố không lưu xảy ra mới đây tại Mỹ không gây tai nạn nhưng tạo hiệu ứng dây chuyền lớn đối với hãng bay, sân bay, hành khách và hoạt động kinh tế liên quan.
Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Samsung Galaxy S27 lộ 5 màu sắc mới, nổi bật với đỏ burgundy và xanh navy

Loạt hình nền rò rỉ từ phần mềm Galaxy S27 hé lộ 5 tùy chọn màu sắc mới, trong đó đỏ burgundy và xanh navy được dự đoán sẽ tạo điểm nhấn cho dòng điện thoại cao cấp tiếp theo của Samsung.
SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX của Elon Musk gây chú ý với kế hoạch rót hơn 74 tỷ USD vào siêu máy tính AI

SpaceX công bố kế hoạch đầu tư hơn 74 tỷ USD để xây dựng hai tổ hợp siêu máy tính tại Mỹ, đánh dấu bước mở rộng mạnh mẽ sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý, mảng kinh doanh AI hiện đóng góp hơn một nửa doanh thu của công ty, vượt ra ngoài các hoạt động truyền thống về tên lửa và internet vệ tinh.
Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Sự cố của Microsoft ảnh hưởng cụ thể đến doanh nghiệp, cơ quan nhà nước ra sao?

Vào ngày hôm nay (13/11) theo giờ Việt Nam, tính theo múi giờ sự kiện bắt đầu từ khoảng chiều tối 12/11 UTC), hệ sinh thái công nghệ khổng lồ của Microsoft đã đối mặt với một đợt gián đoạn dịch vụ diện rộng trên phạm vi toàn cầu.