VINASME khẳng định vai trò cầu nối chiến lược thúc đẩy chính sách đột phá phát triển doanh nghiệp

Củng cố nền tảng tổ chức, nâng tầm năng lực đại diện chính sách quốc gia

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động mạnh, yêu cầu tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp ngày càng trở nên cấp thiết. Với cộng đồng hơn 900.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa trên cả nước, vai trò của các tổ chức đại diện không chỉ dừng ở hỗ trợ hội viên, mà còn phải trở thành “bộ lọc” chính sách, phản biện và kết nối hiệu quả giữa thực tiễn sản xuất – kinh doanh với quá trình hoạch định thể chế.

Báo cáo tại buổi làm việc với Phó Chủ tịch Quốc hội và đoàn công tác ngày 16/1/2025, TS. Tô Hoài Nam – Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) cho biết, năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng từ mở rộng quy mô sang phát triển chiều sâu. Thay vì chỉ tập trung tăng số lượng hội viên, Hiệp hội chú trọng nâng cao chất lượng quản trị, hiệu quả điều phối mạng lưới và năng lực tham gia xây dựng chính sách. Việc hình thành hệ thống 16 đơn vị trực thuộc có pháp nhân riêng cùng 35 hiệp hội thành viên tại địa phương đã tạo nên một cấu trúc tổ chức tương đối hoàn chỉnh, phủ rộng từ trung ương tới cơ sở, đặc biệt lan tỏa tới các làng nghề, cụm sản xuất và khu vực nông thôn.

TS. Tô Hoài Nam – Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam.

Một điểm nhấn đáng chú ý là mức độ gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa VINASME và các bộ, ngành trong các chương trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thay vì tiếp cận theo hướng phong trào, Hiệp hội từng bước tham gia sâu vào khâu thiết kế chính sách, thử nghiệm mô hình và đánh giá tác động, giúp rút ngắn khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn triển khai tại doanh nghiệp.

Theo TS. Tô Hoài Nam, công tác quản trị nội bộ cũng được chuẩn hóa theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp, với tỷ lệ xử lý kiến nghị hội viên đạt mức tuyệt đối. Sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn với tư cách hội viên chiến lược không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính, mà còn tạo hệ sinh thái hỗ trợ về công nghệ, thị trường và quản trị cho cộng đồng SME. Điều này cho thấy VINASME đang từng bước chuyển từ vai trò hiệp hội truyền thống sang mô hình tổ chức phát triển, đủ năng lực đồng hành dài hạn với doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Bảy kiến nghị đột phá mở dư địa thể chế cho kinh tế tư nhân bứt tốc

Từ thực tiễn hoạt động và những vướng mắc của doanh nghiệp, TS. Tô Hoài Nam đề xuất bảy nhóm kiến nghị mang tính nền tảng, tập trung trực diện vào các điểm nghẽn thể chế đang kìm hãm sức bật của khu vực kinh tế tư nhân.

Trước hết, việc sớm ban hành Luật về Hội được xem là điều kiện tiên quyết nhằm tạo hành lang pháp lý đầy đủ, minh bạch cho hoạt động của các tổ chức xã hội – nghề nghiệp. Khi quyền hạn, trách nhiệm và cơ chế tài chính được xác lập rõ ràng, các hiệp hội mới có thể phát huy đầy đủ vai trò đại diện, phản biện và đồng hành cùng Nhà nước trong kiến tạo chính sách.

Quảng cảnh buổi làm việc.

Bên cạnh đó, sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng mở rộng phạm vi hỗ trợ sang các lĩnh vực công nghệ mới, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn được kỳ vọng tạo cú hích cho làn sóng đổi mới sáng tạo trong khu vực SME. Cơ chế bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ lãi suất và quỹ đầu tư mồi nếu được thiết kế linh hoạt sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn, tăng khả năng tiếp cận thị trường.

Nhóm kiến nghị về chính sách thuế và lao động cũng nhận được nhiều sự quan tâm. Việc điều chỉnh thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp theo hướng thân thiện hơn với doanh nghiệp nhỏ sẽ góp phần cải thiện dòng tiền và khả năng tái đầu tư. Đồng thời, chính sách tiền lương tối thiểu theo giờ, cùng cách tiếp cận linh hoạt về mặt bằng sản xuất, giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với biến động chi phí.

Đề xuất tổ chức giám sát chuyên đề về phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết 68 nhằm đánh giá thực chất hiệu quả chính sách, tránh tình trạng “đúng trên giấy, chậm trong đời sống”. Đây là bước đi cần thiết để hoàn thiện chu trình chính sách dựa trên dữ liệu và phản hồi thực tiễn.

Về nguồn lực, việc ưu tiên bố trí ngân sách trung và dài hạn cho các quỹ phát triển SME, chương trình chuyển đổi số và tín dụng xanh sẽ tạo nền tảng tài chính ổn định, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Song song, kiến nghị công nhận VINASME là đầu mối đại diện quốc gia trong các chương trình kinh tế quốc tế sẽ nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt Nam trên bàn đàm phán, đồng thời tăng khả năng tiếp cận tri thức, công nghệ và thị trường toàn cầu.

Đề xuất về hỗ trợ cơ sở hạ tầng hoạt động, cho phép Hiệp hội tiếp cận và khai thác hiệu quả tài sản công dôi dư sau sáp nhập, không chỉ mang ý nghĩa vật chất, mà còn góp phần xây dựng hình ảnh một tổ chức đại diện chuyên nghiệp, đủ tầm vóc quốc gia và hội nhập quốc tế.

Ở tầm nhìn dài hạn, VINASME đặc biệt nhấn mạnh cơ chế “sandbox” cho các mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực số, tài chính công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Đây được xem là không gian thử nghiệm an toàn, giúp doanh nghiệp sáng tạo mà vẫn kiểm soát rủi ro, qua đó thúc đẩy hình thành những động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Sau hơn hai thập kỷ phát triển, VINASME đang đứng trước cơ hội tái định vị vai trò trong hệ sinh thái kinh tế tư nhân. Nếu các kiến nghị được thể chế hóa đồng bộ, không chỉ năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa được nâng cao, mà chất lượng tăng trưởng, tính tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế cũng sẽ được củng cố vững chắc trong giai đoạn phát triển mới.