Việt Nam hướng tới làm chủ 4 công nghệ chiến lược, đưa ít nhất 5 sản phẩm ra thị trường quốc tế

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 1493/QĐ-TTg ngày 6/8/2026 phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược, với mục tiêu tạo đột phá trong nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi và phát triển các sản phẩm công nghệ có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Theo chương trình, trong giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam phấn đấu làm chủ ít nhất 4 công nghệ chiến lược thuộc danh mục do Thủ tướng Chính phủ ban hành; phát triển và thương mại hóa tối thiểu 15 sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có ít nhất 5 sản phẩm được thương mại hóa tại thị trường khu vực hoặc quốc tế. Các sản phẩm này hướng tới tỷ lệ nội địa hóa khoảng 40%, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Việt Nam hướng tới làm chủ 4 công nghệ chiến lược, đưa ít nhất 5 sản phẩm ra thị trường quốc tế

Chương trình cũng đặt mục tiêu phát triển ít nhất 20 doanh nghiệp làm chủ công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược thông qua việc chủ trì hoặc tham gia thực hiện các nhiệm vụ của chương trình. Trong số này, tối thiểu 5 doanh nghiệp có sản phẩm tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở giai đoạn 2031 - 2035, các mục tiêu tiếp tục được nâng lên với việc làm chủ 6 công nghệ chiến lược, phát triển và thương mại hóa ít nhất 25 sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có 15 sản phẩm vươn ra thị trường khu vực hoặc quốc tế. Đồng thời, chương trình hướng tới xây dựng 30 doanh nghiệp làm chủ công nghệ chiến lược, với ít nhất 10 doanh nghiệp có sản phẩm tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, chương trình xác định 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm: hoàn thiện cơ chế, chính sách; nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược; hỗ trợ thương mại hóa và mở rộng thị trường; phát triển nguồn nhân lực gắn với hợp tác quốc tế; tăng cường theo dõi, đánh giá và điều phối thực hiện chương trình.

Trong đó, hoạt động thương mại hóa được xác định là một trong những trọng tâm. Chương trình khuyến khích các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước ưu tiên đặt hàng, mua sắm, thuê và sử dụng các sản phẩm công nghệ chiến lược được phát triển trong khuôn khổ chương trình theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp công nghệ chiến lược, đặc biệt là doanh nghiệp đầu chuỗi, được khuyến khích tăng cường hợp tác với doanh nghiệp nhỏ và vừa, viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học để nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện và chuyển giao công nghệ, qua đó hình thành hệ sinh thái và chuỗi liên kết phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược.

Một điểm đáng chú ý là ngay từ khâu xây dựng nhiệm vụ nghiên cứu, chương trình yêu cầu xác định rõ đơn vị tiếp nhận, thử nghiệm, ứng dụng hoặc thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Trường hợp chưa có đơn vị tiếp nhận, nhiệm vụ phải kèm theo phương án phát triển thị trường và thương mại hóa sản phẩm sau khi hoàn thành, nhằm rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.

Về phát triển nguồn nhân lực, chương trình sẽ tuyển chọn, thu hút và có chính sách đãi ngộ đối với các tổng công trình sư, chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc và nhân lực chất lượng cao trực tiếp tham gia thực hiện các nhiệm vụ. Đồng thời, mạng lưới chuyên gia công nghệ chiến lược sẽ được xây dựng và cập nhật trên nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, phục vụ công tác tuyển chọn chuyên gia, thành viên hội đồng tư vấn và đội ngũ nhân sự chủ chốt cho các nhiệm vụ trọng điểm.