Vì sao các khu chợ truyền thống ở Hà Nội vắng bóng tiểu thương?

Trong vài năm trở lại đây, nhiều khu chợ truyền thống từng sầm uất như chợ Cầu Giấy, chợ Bưởi… đã chứng kiến làn sóng rút lui hàng loạt của các tiểu thương – đặc biệt là tại các gian hàng tầng 2 và tầng 3. Nguyên nhân không chỉ đến từ cơ sở vật chất xuống cấp, mà còn là sự trỗi dậy mạnh mẽ của các hệ thống siêu thị hiện đại và thương mại điện tử. Sự dịch chuyển thị hiếu tiêu dùng đã khiến khách hàng, nhất là giới trẻ, không còn mặn mà với các sạp hàng quần áo, giày dép vốn là thế mạnh của các khu chợ này.

Toàn bộ tầng 2 của chợ Cầu Giấy trước đây được bố trí các gian hàng kinh doanh nay trở thành câu lạc bộ bóng bàn.

Ghi nhận của Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập, tại chợ Cầu Giấy, toàn bộ gian hàng tầng 2 đã đóng kín suốt ba năm nay. Trước kia, khu vực này chuyên bán giày dép, quần áo thời trang, nhưng nay được chuyển đổi thành câu lạc bộ bóng bàn phục vụ người dân địa phương. Tầng 1 của chợ vẫn còn duy trì hoạt động chủ yếu với các mặt hàng thiết yếu như rau, củ, quả, thực phẩm tươi sống.

Một góc khu chợ Cầu Giấy trong tình trạng xuống cấp

Tình cảnh tại chợ Bưởi cũng tương tự. Khu chợ từng là trung tâm mua sắm lớn tại khu vực Tây Hà Nội, nay nhiều kiốt đã đóng cửa, không còn hoạt động như trước. Một số gian hàng được chuyển đổi thành phòng tập gym, chỉ còn lác đác vài sạp mở bán, nhưng lượng khách tham quan gần như không đáng kể. Điều này cho thấy sự suy giảm rõ rệt sức hấp dẫn của chợ truyền thống trong mắt người tiêu dùng hiện đại.

Nguyên nhân sâu xa là vì chợ truyền thống không thể cạnh tranh về trải nghiệm mua sắm so với siêu thị. Không gian chật chội, thiếu tiện ích, cơ sở hạ tầng cũ kỹ khiến khách hàng ngần ngại dừng chân. Trong khi đó, các hệ thống bán lẻ hiện đại cung cấp không gian điều hòa, trưng bày bắt mắt, chính sách đổi trả minh bạch và nguồn gốc hàng hóa rõ ràng – điều mà chợ truyền thống đang thiếu hụt.

Các gian hàng tầng 2 chợ Bưởi hiện đã đóng kín không mở bán như trước.

Thêm vào đó, thương mại điện tử ngày càng phổ biến. Với chỉ vài thao tác trên điện thoại, người tiêu dùng có thể mua sắm đa dạng sản phẩm, được giao hàng tận nơi với chi phí thấp hơn. Giới trẻ hầu như không còn đến chợ, mà chuyển sang các sàn online như: Shopee, Tiki hay Lazada, TitTok Shop nơi thường xuyên có ưu đãi, mã giảm giá và nhiều lựa chọn.

Một yếu tố khác đang gây áp lực lớn cho các tiểu thương là chính sách thuế mới. Theo ghi nhận của phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập, ông Nguyễn Xuân Huy – một tiểu thương lâu năm tại chợ Cầu Giấy – chia sẻ: “Chúng tôi khá lo lắng vì chính sách thuế mới, trong khi tình hình kinh doanh gần đây đã rất khó khăn do cạnh tranh từ siêu thị và thương mại điện tử. Giờ thêm quy định khấu trừ thuế nữa, nhiều người tính chuyển nghề.”

Các gian hàng ngay cạnh khu văn phòng chợ Bưởi cũng đã ngừng hoạt động kinh doanh.

Cùng tâm lý đó, chị Lê Thu Luyến – tiểu thương bán thịt lợn tại chợ Nghĩa Tân (Cầu Giấy) – bày tỏ: “Nếu áp dụng thuế cao, tôi không bán nổi nữa. Lãi đã ít, giờ thêm thuế thì chắc phải dừng hẳn.” Chị cho biết gần đây sức mua giảm mạnh, trong khi chi phí đầu vào ngày càng tăng khiến kinh doanh tại chợ không còn hiệu quả như trước.

Những gian hàng này đã ngừng kinh doanh lâu nay.

Vấn đề không chỉ nằm ở quản lý thuế hay cơ sở vật chất, mà còn là câu chuyện chiến lược phát triển. Nếu các chợ truyền thống không sớm được cải tạo, số hóa và tích hợp thêm các dịch vụ hiện đại thì sẽ tiếp tục mất dần vai trò trung tâm thương mại địa phương. Những sáng kiến như tích hợp gian hàng online cho tiểu thương, xây dựng sàn thương mại chợ số, hay kết hợp không gian chợ với dịch vụ công cộng như thể thao, y tế – là hướng đi cần thiết để duy trì giá trị truyền thống trong kỷ nguyên số.