VEAM lên lộ trình “gỡ cảnh báo” cổ phiếu VEA: Tập trung xử lý tồn kho, công nợ và tái cơ cấu đầu tư

Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam – CTCP (mã cổ phiếu VEA-UPCoM) vừa có văn bản giải trình nguyên nhân và đưa ra phương án khắc phục tình trạng chứng khoán bị cảnh báo, trong bối cảnh doanh nghiệp đối mặt với nhiều tồn tại kéo dài trong báo cáo tài chính.

Theo doanh nghiệp, nguyên nhân chính khiến cổ phiếu VEA bị cảnh báo xuất phát từ việc báo cáo tài chính các năm 2023, 2024 và 2025 đều nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ. Các nội dung liên quan đã được VEAM công bố đầy đủ, đúng hạn theo quy định tại Thông tư 96/2020/TT-BTC.

Tập trung xử lý các “điểm nghẽn” tài chính tồn đọng

Đối với ý kiến ngoại trừ về hàng tồn kho, VEAM cho biết đã thực hiện trích lập dự phòng trên cơ sở xác định giá trị thuần có thể thực hiện được, đồng thời khẩn trương xây dựng phương án đấu giá đối với xe ô tô tồn kho và đẩy mạnh tiêu thụ các mặt hàng chậm luân chuyển. Doanh nghiệp cũng mở rộng hệ thống phân phối qua đại lý trên toàn quốc, tăng cường xúc tiến thương mại và tham gia các triển lãm chuyên ngành để cải thiện đầu ra. Một số sản phẩm xuất khẩu không còn phù hợp đã được chuyển hướng sang tiêu thụ nội địa hoặc tái sản xuất.

Với dự án máy kéo bốn bánh (MK4B), VEAM dự kiến hợp tác với các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp để đánh giá lại thị trường, làm cơ sở cho các quyết định đầu tư. Đồng thời, doanh nghiệp nghiên cứu chế thử hộp số theo thiết kế chuyển giao nhằm tận dụng năng lực cơ khí sẵn có, qua đó kiểm soát chi phí và hạn chế rủi ro đầu tư. Song song, VEAM tiếp tục phối hợp với cơ quan chức năng để thu hồi các khoản bồi thường liên quan.

Đối với các khoản phải thu, doanh nghiệp đang rà soát toàn bộ hồ sơ từng khách hàng, thực hiện trích lập dự phòng nợ khó đòi theo quy định, đồng thời thành lập bộ phận chuyên trách nhằm đẩy nhanh tiến độ thu hồi công nợ.

Ở dự án Nhà máy sắt xốp, VEAM cho biết phần chi phí chờ xử lý chủ yếu là khấu hao tài sản, lãi vay và các chi phí phát sinh từ các năm trước. Doanh nghiệp đã xây dựng phương án tái cơ cấu vốn tại đơn vị thành viên, hiện đang tiếp tục hoàn thiện để lựa chọn phương án tối ưu.

Đối với khoản đầu tư tại Công ty TNHH Năm Sao Hà Nội, VEAM sẽ chỉ đạo đơn vị liên quan hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đánh giá khả năng thu hồi để có hướng xử lý phù hợp.

Kỳ vọng cải thiện nhờ thị trường ô tô phục hồi

Trong bối cảnh tái cấu trúc nội tại, VEAM được đánh giá có thêm dư địa cải thiện nhờ diễn biến tích cực của thị trường ô tô. Theo phân tích của VCSC, doanh số xe du lịch tại Việt Nam trong quý I/2026 tăng mạnh, với mức tăng khoảng 34% so với cùng kỳ năm trước, trong đó tháng 3 ghi nhận sự phục hồi rõ rệt sau kỳ nghỉ Tết.

Nhiều hãng xe lớn ghi nhận tăng trưởng cao như Toyota (+39%), Ford (+61%), Hyundai (+15%), Mitsubishi (+58%) và VinFast (+53%). Riêng VinFast tiếp tục chiếm ưu thế trên bảng xếp hạng xe bán chạy, cho thấy xu hướng chuyển dịch mạnh sang xe điện.

Báo cáo cũng chỉ ra thị trường đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu hơn sang phương tiện điện hóa, trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động và các chính sách môi trường, như khu vực phát thải thấp (LEZ), dần được triển khai.

Ở mảng xe máy, doanh số của Honda chỉ tăng nhẹ, thấp hơn mức tăng chung của thị trường, phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các dòng xe điện, đặc biệt khi các doanh nghiệp nội địa gia tăng hiện diện.

Có thể thấy, việc cổ phiếu bị cảnh báo đang tạo sức ép buộc VEAM phải đẩy nhanh quá trình xử lý các tồn tại tài chính kéo dài. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường ô tô phục hồi và xu hướng tiêu dùng dịch chuyển, doanh nghiệp vẫn có cơ hội cải thiện hiệu quả hoạt động nếu các biện pháp tái cấu trúc được triển khai quyết liệt và đồng bộ trong thời gian tới.