TP. Hồ Chí Minh: Xã Long Sơn sơ kết 1 năm thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp

Xã Long Sơn là đơn vị hành chính trực thuộc TP. Hồ Chí Minh, được giữ nguyên trạng địa giới theo Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV thông qua ngày 16/6/2025. Dù nằm ở khu vực nông thôn với quy mô quản lý 9 thôn , cơ cấu kinh tế của địa phương lại thể hiện rõ nét bóng dáng của một đô thị công nghiệp hiện đại. Tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ trong cơ cấu kinh tế của xã đạt tới 79,81%, đi kèm tỷ lệ lao động phi nông nghiệp chiếm đến 70%.

Bà Bùi Thị Thu Hương – Phó Chủ Tịch UBND Xã Long Sơn - TP. Hồ Chí Minh phát biểu.

Xã Long Sơn - TP. Hồ Chí Minh đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa trung tâm du lịch chất lượng cao tại phường Vũng Tàu và các khu vực công nghiệp - cảng biển trọng điểm của vùng qua các tuyến đường Hoàng Sa, Trường Sa và Tuyến đường ven biển 994. Lợi thế giáp sông Dinh và vịnh Gành Rái tạo xung lực lớn cho địa phương phát triển mạnh mẽ về giao thông đường thủy, cảng biển và logistics.

Hiện nay, hàng loạt dự án chuyên ngành kinh tế đặc thù quy mô lớn đã đi vào vận hành ổn định trên địa bàn như: Tổ hợp hóa dầu Miền Nam, Cảng quốc tế Long Sơn (LSIP), và Nhà máy Khí công nghiệp Long Sơn. Đây là nền tảng vững chắc để Long Sơn hiện thực hóa định hướng trở thành trung tâm chuyên ngành cấp vùng về công nghiệp, cảng biển và kinh tế biển theo quy hoạch của Thành phố.

Việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 02 cấp đã đem lại những thay đổi mang tính cách mạng trong cấu trúc tổ chức tại xã Long Sơn. Cụ thể:

UBND xã đã thành lập và kiện toàn 03 phòng chuyên môn bao gồm Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa - Xã hội, Văn phòng HĐND & UBND, cùng Trung tâm Phục vụ hành chính công và 08 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc.

Bộ máy được tinh giản mạnh mẽ, tính đến năm 2026 toàn xã chỉ còn 40 cán bộ, công chức và 214 viên chức (thuộc các khối giáo dục, y tế và dịch vụ công).

Đại diện UBND xã Long Sơn, TP. Hồ Chí Minh đã trao tặng quà lưu niệm đến đại diện lớp TC 261 – Học viện Cán bộ TP.HCM nhân chương trình phối hợp tham quan, nghiên cứu thực tế về hoạt động mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Điểm sáng lớn nhất trong một năm vận hành vừa qua là tốc độ xử lý công việc và hiệu quả chuyển đổi số. Hệ thống quản lý văn bản điều hành đã tương tác trên 95% không gian mạng với UBND Thành phố và các sở, ngành. Đến nay, 100% văn bản đi (trừ văn bản mật) của xã đều được ký số chuyên dùng và phát hành trên môi trường điện tử. Toàn bộ cán bộ, công chức thực hiện quy trình tiếp nhận và xử lý văn bản hoàn toàn trên hệ thống phần mềm chuyên dụng.

Nhằm tối ưu hóa quy trình thủ tục hành chính (TTHC), cơ chế ủy quyền cũng được triển khai quyết liệt. UBND xã đã ủy quyền cho ông Tạ Kim Toàn - Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thực hiện chứng thực các loại giấy tờ và chữ ký trong lĩnh vực hành chính tư pháp.

Kết quả thực tế minh chứng cho sự thông suốt của mô hình mới: xã đã tiếp nhận tổng cộng 9.951 hồ sơ TTHC và giải quyết thành công 9.919 hồ sơ. Đặc biệt, 100% kết quả giải quyết TTHC đều được thực hiện ký số trực tuyến , giúp rút ngắn đáng kể quy trình giải quyết công việc và không để phát sinh bất kỳ điểm nóng hay đơn thư khiếu nại nào liên quan đến công tác tinh gọn bộ máy.

Bên cạnh những thành tựu vượt trội, báo cáo sơ kết do Phó Chủ tịch UBND xã Long Sơn - TP. Hồ Chí Minh, Bà Bùi Thị Thu Hương ký ban hành cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, rào cản nội tại của mô hình mới:

Do vận hành theo mô hình chính quyền 02 cấp và nhận phân cấp mạnh mẽ từ cấp trên, khối lượng công việc tại cấp xã gia tăng đáng kể trong khi biên chế nhân sự có sự biến động và còn thiếu so với quy định.

Trong thời gian đầu sáp nhập, việc liên thông các phần mềm quản lý chuyên ngành còn chưa thống nhất, gây một số trở ngại cho quá trình xử lý hồ sơ đất đai và tư pháp.

Do đặc thù địa bàn rộng, dân cư phân tán, kết hợp với tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số và hộ nghèo trên địa bàn còn cao, việc tiếp cận các thiết bị công nghệ cũng như kỹ năng số của một bộ phận người dân vẫn còn hạn chế. Đáng chú ý, dù đã niêm yết công khai, đến nay địa phương vẫn chưa ghi nhận trường hợp người dân nào thực hiện TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính.

Để mô hình chính quyền 2 cấp vận hành ổn định và phát huy tối đa hiệu quả trong giai đoạn tiếp theo, UBND xã Long Sơn đã đưa ra các kiến nghị cụ thể gửi Sở Nội vụ và các cơ quan ban ngành cấp trên:

Kiến nghị cấp trên xem xét tăng thêm biên chế hoặc có cơ chế hợp đồng lao động linh hoạt đối với các vị trí chuyên môn đang chịu áp lực công việc quá tải sau phân cấp.

Đề nghị các cơ quan chuyên môn cấp Thành phố ban hành hướng dẫn chi tiết về quy trình phối hợp liên ngành đối với các nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền mang tính phức tạp. Đồng thời, cần đảm bảo tính đồng nhất trong các quy định giữa các ngành nhằm tránh tình trạng đùn đẩy hoặc hiểu sai quy định tại cơ sở.

Buổi làm việc và trao đổi thực tế về chuyên đề vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp tại xã Long Sơn -TP. Hồ Chi Minh.

Tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn trực tiếp về chuyên môn nghiệp vụ thực tế tại địa phương thay vì chỉ tập trung kiểm tra hồ sơ giấy tờ, nhằm kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở.

Hành trình dịch chuyển từ "quản lý hành chính" sang "chính quyền phục vụ" của xã Long Sơn sau một năm thử nghiệm không chỉ là bài học thực tiễn quý báu cho đoàn nghiên cứu của Học viện Cán bộ TP. Hồ Chí Minh, mà còn cung cấp những dữ liệu thực tế quan trọng cho bài toán cải cách thể chế, tinh gọn tổ chức bộ máy hành chính công của toàn Thành phố trong tương lai.