Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đánh giá tác động của AI tới thị trường lao động

Theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Diễn đàn quốc gia về phát triển kinh tế số và xã hội số lần thứ ba, Chính phủ yêu cầu xây dựng Báo cáo tổng thể về các ngành, nghề chịu tác động lớn nhất từ trí tuệ nhân tạo (AI), làm cơ sở xây dựng kế hoạch đào tạo lại, nâng cấp và chuyển đổi kỹ năng cho người lao động, trình Thủ tướng trong quý I/2026.

Nội dung trên được nêu tại Thông báo số 4/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ, thông báo kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Diễn đàn quốc gia về phát triển kinh tế số và xã hội số lần thứ ba.

Theo đánh giá của Thủ tướng, thời gian qua, chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xã hội số đã có những chuyển biến rõ nét cả về nhận thức, tư duy và hành động. Hạ tầng số ghi nhận bước “đột phá” về năng lực, công nghệ và chất lượng, với tỷ lệ phủ sóng 5G đạt gần 59% dân số; Internet Việt Nam nằm trong nhóm 20 quốc gia hàng đầu thế giới.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đánh giá tác động của AI tới thị trường lao động

Nhiều lĩnh vực dịch vụ công tiếp tục được số hóa mạnh mẽ. Đến nay, 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế đã sử dụng căn cước công dân gắn chip; việc chi trả trợ cấp qua tài khoản ngân hàng được triển khai cho khoảng 3 triệu người thuộc diện bảo trợ xã hội và người có công với cách mạng, với tổng giá trị trên 40 nghìn tỷ đồng.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ rõ phát triển kinh tế số, xã hội số vẫn còn không ít hạn chế, vướng mắc. Thể chế, chính sách chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn; dữ liệu số chưa đầy đủ; hạ tầng số phát triển chưa đồng bộ; nguồn nhân lực số vừa thiếu vừa yếu; năng lực đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển (R&D) còn khiêm tốn. Bên cạnh đó, vấn đề an toàn, an ninh mạng ở nhiều nơi chưa được quan tâm đúng mức; tình trạng lừa đảo trực tuyến, lộ lọt thông tin cá nhân vẫn diễn biến phức tạp.

Để khắc phục những tồn tại trên và thúc đẩy phát triển mạnh mẽ kinh tế số, xã hội số trong thời gian tới, Thủ tướng đã giao loạt nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, mang tính đột phá.

Trong lĩnh vực công nghiệp, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh số hóa và tái cấu trúc các ngành công nghiệp; sớm hình thành các “tổ hợp công nghiệp kỹ thuật số”, “siêu trung tâm dữ liệu” quy mô lớn, có giá trị gia tăng cao và sức lan tỏa mạnh.

Đối với nông nghiệp, định hướng phát triển được xác định là “nông nghiệp công nghệ cao – nông dân số – nông thôn thông minh”.

Ở khu vực dịch vụ và thương mại, cần tập trung xây dựng các hệ sinh thái dịch vụ số thông minh, hiện đại; kích cầu tiêu dùng trên môi trường số; phát triển mạnh thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, phát động và triển khai hiệu quả chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam trên không gian số”.

Về môi trường, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy “chuyển đổi kép”, kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh; tăng cường ứng dụng công nghệ số nhằm chuyển từ tư duy “bị động, chống đỡ” sang “chủ động thích ứng” với biến đổi khí hậu thông qua các hệ thống giám sát tự động.

Đối với xã hội số, cần đẩy mạnh chuyển đổi số để tối ưu hóa các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế (sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử), giáo dục (học bạ số, quản lý học sinh, sinh viên), lao động (tuyển dụng, đào tạo, phúc lợi xã hội), hướng tới xây dựng mạng lưới an sinh xã hội số minh bạch, hiệu quả, bảo đảm nguyên tắc “không ai bị bỏ lại phía sau”.

Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành khẩn trương xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành các luật liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được Quốc hội thông qua; sớm hoàn thiện khung pháp lý về hợp tác công – tư trong lĩnh vực công nghệ, nghiên cứu áp dụng cơ chế thử nghiệm cho các mô hình kinh doanh mới.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được giao tiếp thu đầy đủ ý kiến tại Diễn đàn để hoàn thiện và trình Thủ tướng ban hành Chương trình phát triển kinh tế số, xã hội số giai đoạn 2026–2030.

Bộ Công an chủ trì xây dựng và trình ban hành Khung Kinh tế dữ liệu quốc gia cùng lộ trình triển khai, bao gồm cơ chế chia sẻ dữ liệu công – tư và khung pháp lý về định giá, thương mại hóa, khai thác và quản trị dữ liệu, hoàn thành trong tháng 1/2026.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ và các đơn vị liên quan xây dựng Báo cáo tổng thể đánh giá các ngành, nghề bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi trí tuệ nhân tạo. Trên cơ sở đó, xây dựng kế hoạch đào tạo lại, nâng cấp và chuyển đổi kỹ năng cho người lao động, trình Thủ tướng trong quý I/2026.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chủ động thích ứng với làn sóng AI, bảo đảm quá trình chuyển đổi số diễn ra hài hòa với mục tiêu phát triển nguồn nhân lực, ổn định thị trường lao động và tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.