Tăng tốc các dự án điện trọng điểm, không để thiếu điện cho tăng trưởng

Sáng 28/8, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với lãnh đạo một số bộ, ngành, địa phương nhằm rà soát tiến độ các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng theo Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc

Nhiều dự án đã chuyển động, nhưng tiến độ vẫn chưa đáp ứng yêu cầu

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, thực hiện Quyết định số 2634/QĐ-TTg ngày 2/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ về danh mục các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng, cùng các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Phó Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty và chủ đầu tư đã triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy tiến độ dự án.

Qua rà soát, nhiều dự án nguồn và lưới điện đã có chuyển biến tích cực so với cuối năm 2025. Đáng chú ý, các dự án thuộc Chuỗi khí - điện Lô B, một số dự án thủy điện và các dự án nhiệt điện khí hóa lỏng (LNG) đang được thúc đẩy đồng thời các thủ tục chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, thu xếp vốn và đàm phán hợp đồng thương mại.

Ở lĩnh vực truyền tải, nhiều công trình quan trọng đang được đẩy nhanh chuẩn bị đầu tư và thi công nhằm giải tỏa công suất nguồn điện, nâng cao năng lực truyền tải. Một số dự án đã hoàn thành, đóng điện, góp phần bảo đảm cung ứng điện và nâng cao độ tin cậy, an toàn của hệ thống điện quốc gia.

Tuy nhiên, Bộ Công Thương đánh giá tiến độ chung của nhiều dự án vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Một số công trình tiếp tục chậm do nhiều nguyên nhân, tiềm ẩn nguy cơ không hoàn thành đúng tiến độ vận hành theo Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, qua đó ảnh hưởng đến mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn 2028-2030.

Theo danh mục được phê duyệt tại Quyết định số 2634/QĐ-TTg, nhóm dự án nguồn điện gồm 32 dự án, trong đó có 21 dự án nhà máy nhiệt điện, 9 dự án thủy điện và 2 dự án điện gió ngoài khơi; cùng với đó là các dự án kho LNG, chuỗi khí - điện và các công trình lưới điện quan trọng.

Đối với các dự án nhiệt điện LNG, trong danh mục có 18 dự án. Đến nay, 16/18 dự án đã lựa chọn được chủ đầu tư; hai dự án là Nhà máy nhiệt điện LNG Nghi Sơn và Nhà máy nhiệt điện LNG Long Sơn đang thực hiện lựa chọn nhà đầu tư.

Đối với nhóm thủy điện, danh mục có 9 dự án. Trong đó, Nhà máy thủy điện Trị An mở rộng và Nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái đang triển khai thi công; các dự án còn lại trong quá trình chuẩn bị đầu tư. Phần lớn các dự án được giao Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) triển khai.

Với các chuỗi khí - điện, ba chuỗi dự án gồm Lô B, Cá Voi Xanh và LNG Sơn Mỹ đều đã có nhà đầu tư.

Ở lĩnh vực lưới điện, giai đoạn 2026-2030 có 43 dự án truyền tải thuộc danh mục. Trong số này, 10 dự án đã triển khai thi công, các dự án còn lại đang thực hiện các bước chuẩn bị đầu tư theo quy định. Phần lớn được giao EVN và các đơn vị thuộc EVN làm chủ đầu tư.

Tăng tốc các dự án điện trọng điểm, không để thiếu điện cho tăng trưởng

Nhiều điểm nghẽn từ thủ tục, mặt bằng đến nguồn vốn

Theo Bộ Công Thương, quá trình triển khai các dự án nhiệt điện LNG vẫn gặp nhiều khó khăn. Thời gian chuẩn bị đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư và hoàn thiện các thủ tục liên quan còn kéo dài; trong khi đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) gặp nhiều vướng mắc. Hầu hết dự án LNG hiện vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chưa bước vào thi công xây dựng.

Biến động của thị trường LNG thế giới trong bối cảnh địa chính trị phức tạp cũng tác động đến phương án tài chính và khả năng thu xếp vốn của dự án. Việc huy động nguồn vốn quốc tế ngày càng chặt chẽ, nhất là đối với các dự án nhiệt điện, tạo thêm áp lực đối với tiến độ triển khai.

Đặc thù của các dự án LNG còn đòi hỏi sự đồng bộ của cả chuỗi, từ cảng chuyên dụng, kho chứa, hệ thống tái hóa khí, đường ống dẫn khí đến nhà máy điện. Chỉ một mắt xích chưa sẵn sàng cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn dự án.

Trong khi đó, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tiếp tục là một trong những yếu tố tác động trực tiếp đến tiến độ nhiều công trình. Với các dự án thủy điện, việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư có thể kéo dài do vướng mắc về đơn giá, nguồn gốc đất, chênh lệch giá trị đất nông nghiệp, lâm nghiệp và sự đồng thuận của người dân đối với phương án tái định cư.

Một số dự án thủy điện nằm tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, liên quan đến diện tích đất rừng tự nhiên, rừng phòng hộ nên thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng rừng cũng cần nhiều thời gian.

Đối với các dự án lưới điện, ngoài vướng mắc về mặt bằng, quá trình thi công còn chịu tác động của điều kiện thời tiết, biến động giá vật tư và nhân công.

Bên cạnh đó, thủ tục pháp lý liên quan đến đầu tư, đất đai, môi trường còn phức tạp, liên quan đến nhiều quy định pháp luật và quy hoạch. Một số chủ đầu tư chậm hoàn thiện hồ sơ nghiên cứu khả thi và các thủ tục đầu tư; năng lực của một số chủ đầu tư chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.

Từ thực tế này, các đại biểu đề nghị tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư; tập trung xử lý các vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, tái định cư, giá điện và chuyển đổi mục đích sử dụng rừng.

Các chủ đầu tư cũng được yêu cầu nâng cao năng lực tài chính, kỹ thuật; tăng cường khảo sát, đánh giá điều kiện thực tế trước khi lập hồ sơ thiết kế; chủ động xây dựng phương án thi công phù hợp với điều kiện địa chất, thời tiết, qua đó hạn chế phát sinh, điều chỉnh và bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn công trình.

Không để thiếu điện trong mọi tình huống

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh điện có vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao.

Phó Thủ tướng yêu cầu phải bảo đảm đủ điện cho sản xuất và đời sống, không để thiếu điện trong bất kỳ tình huống nào, đồng thời tổ chức triển khai hiệu quả Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, bảo đảm sự phù hợp với quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch địa phương và quy hoạch ngành.

Theo Phó Thủ tướng, các khó khăn, vướng mắc phải được nhận diện và xử lý theo tinh thần "vướng mắc đến đâu, tháo gỡ đến đó", với sự chủ động của từng cơ quan, đơn vị và địa phương.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố được yêu cầu chủ động giải quyết các khó khăn thuộc thẩm quyền, đồng thời phối hợp tích cực với các bộ, ngành và cơ quan chức năng để xử lý những vấn đề vượt thẩm quyền.

Phó Thủ tướng giao Văn phòng Chính phủ phối hợp với Bộ Công Thương chuẩn bị thông báo kết luận cuộc họp, xác định rõ trách nhiệm và nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị, trong đó làm rõ Bộ Công Thương, các bộ, ngành, địa phương, EVN và các tập đoàn, cơ quan liên quan phải thực hiện những phần việc cụ thể nào để thúc đẩy tiến độ từng dự án.

Mục tiêu là tạo chuyển biến rõ nét trong triển khai các công trình, dự án năng lượng trọng điểm, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư, qua đó củng cố an ninh năng lượng và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong những năm tới.