Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 98/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em, trong đó tăng mạnh mức phạt đối với nhiều hành vi gây tổn hại đến trẻ em.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là quy định phạt tiền từ 30 - 40 triệu đồng đối với cá nhân có hành vi cung cấp sản phẩm, dịch vụ không an toàn gây tổn hại cho trẻ em; bán chất gây nghiện, chất kích thích khác, thực phẩm không bảo đảm an toàn, có hại cho trẻ em; hoặc cho trẻ em sử dụng các sản phẩm, chất có hại này.
 |
| An toàn thực phẩm có tầm quan trọng đặc biệt trong đời sống xã hội, không những ảnh hưởng trực tiếp, thường xuyên đến sức khỏe con người mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế, văn hóa, du lịch và an ninh, an toàn xã hội… |
So với cách xử lý trước đây, mức phạt mới cho thấy xu hướng siết chặt hơn với các hành vi liên quan trực tiếp đến sức khỏe và sự an toàn của trẻ. Đây cũng là nhóm vi phạm dễ gây bức xúc trong xã hội bởi tác động không chỉ trước mắt mà còn ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển thể chất, tinh thần của trẻ em.
Nghị định cũng nâng chế tài với các hành vi lạm dụng, bóc lột trẻ em. Cụ thể, cá nhân bắt trẻ em làm công việc gia đình quá sức, quá thời gian, ảnh hưởng đến việc học tập, vui chơi, giải trí hoặc gây tác động xấu đến sự phát triển của trẻ có thể bị phạt từ 20 - 30 triệu đồng.
Với các hành vi nghiêm trọng hơn nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt từ 30 - 40 triệu đồng sẽ được áp dụng. Nhóm này bao gồm hành vi tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn; cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn; dẫn dắt, rủ rê, xúi giục, dụ dỗ, lôi kéo, kích động, lợi dụng hoặc ép buộc trẻ em làm trung gian giao dịch cho hoạt động bóc lột trẻ em.
Ngoài ra, hành vi dẫn dắt, rủ rê, xúi giục, dụ dỗ, lôi kéo, kích động, lợi dụng hoặc bắt trẻ em lao động trái quy định của pháp luật cũng nằm trong khung xử phạt 30 - 40 triệu đồng nếu chưa đến mức bị xử lý hình sự.
Một điểm đáng chú ý khác là Nghị định quy định phạt tiền từ 40 - 50 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để tạo ra nội dung gây tổn hại đến sự phát triển thể chất, tinh thần của trẻ hoặc để trục lợi, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là nhóm vi phạm đang được quan tâm hơn trong bối cảnh môi trường số phát sinh thêm nhiều rủi ro với trẻ em.
Theo quy định mới, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em đối với cá nhân là 50 triệu đồng, còn với tổ chức là 100 triệu đồng. Với cùng một hành vi vi phạm hành chính, tổ chức sẽ bị phạt gấp đôi cá nhân.
Không chỉ tập trung vào trẻ em, Nghị định còn quy định các mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội. Trong đó, hành vi vi phạm quy định về khai hưởng chính sách trợ giúp xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người bị phạt từ 500.000 đồng đến 5 triệu đồng.
Các hành vi vi phạm liên quan đến hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người, hoặc người đang trong quá trình được xác định là nạn nhân bị mua bán, có thể bị xử phạt từ 3 - 30 triệu đồng.
Đối với trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng của người đứng ra nhận chăm sóc tại cộng đồng đối với đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi, người khuyết tật và trẻ em, Nghị định đưa ra nhiều khung phạt từ 10 - 40 triệu đồng tùy theo tính chất vi phạm.
Cụ thể, người nhận chăm sóc, nuôi dưỡng có thể bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng nếu có các hành vi như bắt nhịn ăn, bắt nhịn uống, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân, bắt sống trong môi trường độc hại, nguy hiểm, lăng mạ, ngược đãi, xúc phạm, hành hạ hoặc phân biệt đối xử với đối tượng được chăm sóc.
Nếu lợi dụng việc nhận chăm sóc, nuôi dưỡng để trục lợi hoặc ép buộc đối tượng được chăm sóc lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, mức phạt được nâng lên 20 - 30 triệu đồng.
Trường hợp dụ dỗ, lôi kéo hoặc ép buộc đối tượng được nhận chăm sóc, nuôi dưỡng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, người vi phạm có thể bị phạt từ 30 - 40 triệu đồng nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Việc ban hành Nghị định 98/2026/NĐ-CP cho thấy xu hướng tăng chế tài đối với các hành vi xâm hại, bóc lột, ngược đãi hoặc gây nguy hại cho trẻ em và các nhóm yếu thế. Trong đó, quy định phạt tới 40 triệu đồng với hành vi bán thực phẩm bẩn cho trẻ em là thông điệp mạnh, nhấn vào trách nhiệm bảo vệ trẻ em từ những nguy cơ rất gần trong đời sống hàng ngày.
