Petimex có ngày tồn kho xăng dầu vượt 500% mức bình quân

Trong kinh doanh xăng dầu, lượng hàng dự trữ không chỉ liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp mà còn gắn với yêu cầu bảo đảm nguồn cung thị trường. Kết luận thanh tra tại Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex) chỉ ra hai trạng thái đáng chú ý: có thời điểm tồn kho tại doanh nghiệp và các công ty con tăng vọt, nhưng riêng lượng xăng RON95 của Petimex lại có nhiều ngày thấp hơn mức dự trữ lưu thông bắt buộc.

Tồn kho tăng cao trong tháng thị trường biến động

Theo Kết luận thanh tra số 709/KL-TTCP, trong tháng 3/2026, Petimex cùng hai công ty con là Công ty cổ phần Nhiên liệu Đồng Tháp và Công ty cổ phần Nhiên liệu Tây Đô có những ngày lượng xăng dầu tồn kho vượt 150% so với mức bình quân của ba tháng liền kề trước đó.

Thanh tra Chính phủ xác định Petimex và hai công ty con có hành vi “găm” xăng dầu kéo dài 15-29 ngày. Trong ảnh: Một kinh doanh của Petimex.

Tình trạng này kéo dài liên tục từ 15 đến 29 ngày; có ngày lượng hàng tồn kho vượt 500% mức bình quân. Thanh tra Chính phủ xác định hành vi thuộc diện vi phạm quy định về găm hàng, với khung phạt được viện dẫn từ 40 triệu đồng đến 60 triệu đồng. Hồ sơ về nhóm vi phạm này đã được chuyển đến Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp để xử lý theo thẩm quyền.

Tháng 3/2026 cũng là giai đoạn thị trường xăng dầu chịu sức ép từ biến động quốc tế. Tuy nhiên, kết luận thanh tra không xác định động cơ của việc duy trì lượng tồn kho cao, vì vậy chưa có cơ sở để khẳng định doanh nghiệp tích trữ hàng nhằm hưởng lợi từ biến động giá.

Điều đáng chú ý là lượng hàng tồn kho tăng mạnh không phải vấn đề duy nhất được cơ quan thanh tra nêu ra trong hoạt động kinh doanh của Petimex.

Có 28 ngày tồn kho RON95 thấp hơn mức tối thiểu

Trong quý I/2026, Petimex có 28 ngày lượng xăng RON95 tồn kho theo ngày thấp hơn mức dự trữ lưu thông bắt buộc tối thiểu. Theo kết luận thanh tra, lượng tồn kho trong những ngày này dao động từ 3 triệu lít đến hơn 12,7 triệu lít.

Hành vi không duy trì mức dự trữ lưu thông bắt buộc hoặc duy trì thấp hơn mức tối thiểu có thể bị xử phạt từ 120 triệu đồng đến 140 triệu đồng. Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản và chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Hai diễn biến — tồn kho có ngày tăng vượt xa mức bình quân và lượng RON95 có ngày thấp hơn mức dự trữ bắt buộc — cần được nhìn nhận theo đúng phạm vi kết luận. Số liệu này phản ánh những vấn đề trong việc quản lý hàng tồn kho và bảo đảm mức dự trữ theo quy định, nhưng tự thân chưa đủ để kết luận về tác động cụ thể đến nguồn cung tại từng địa bàn hoặc nguyên nhân của từng biến động.

Sử dụng hơn 4,2 tỷ đồng từ Quỹ bình ổn không đúng quy định

Ngoài các vấn đề về tồn kho, Thanh tra Chính phủ xác định trong tháng 3/2026, Petimex đã sử dụng hơn 4,2 tỷ đồng từ Quỹ bình ổn giá xăng dầu (BOG) liên quan đến 958.624 lít xăng dầu mua từ thương nhân đầu mối trong các kỳ điều hành có chi sử dụng quỹ.

Cơ quan thanh tra đánh giá việc sử dụng quỹ trong trường hợp này không đúng quy định và xác định khung xử phạt từ 240 triệu đồng đến 300 triệu đồng. Hồ sơ cũng đã được chuyển đến Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp để xử lý theo thẩm quyền.

Như vậy, ba nhóm vi phạm hành chính được nêu trong kết luận liên quan đến việc găm hàng trong kho vượt ngưỡng quy định, không bảo đảm mức dự trữ lưu thông tối thiểu và sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu không đúng quy định. Thanh tra Chính phủ yêu cầu Petimex chấp hành nghiêm các quy định về kinh doanh xăng dầu, quản lý và sử dụng vốn, tài sản nhà nước; đồng thời nâng cao năng lực quản trị, điều hành doanh nghiệp.

Từ tồn kho đến các vấn đề lớn hơn trong hoạt động kinh doanh

Những vấn đề về tồn kho và dự trữ là một phần trong bức tranh rộng hơn được thể hiện tại Kết luận thanh tra số 709/KL-TTCP. Trong bài viết đã xuất bản trước đó, Doanh nghiệp và Hội nhập đã thông tin về việc Petimex bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu, trị giá khoảng 2.841,8 tỷ đồng, nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Thanh tra Chính phủ xác định vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự và đã chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra để xem xét, xử lý.

Bên cạnh đó, kết luận thanh tra còn đề cập các giao dịch bán xăng dầu dưới giá thành, hoạt động tạm nhập tái xuất, quản lý công nợ và tài sản bảo đảm. Các nhóm vụ việc có dấu hiệu hình sự đã được chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét. Việc chuyển hồ sơ, kiến nghị xử lý không đồng nghĩa với việc tổ chức hoặc cá nhân liên quan đã bị kết tội.

Petimex có vốn điều lệ hơn 873 tỷ đồng, trong đó vốn nhà nước chiếm 98,63%. Giai đoạn 2022–2025, hoạt động kinh doanh xăng dầu của doanh nghiệp đóng góp 7.878 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước.

Với một doanh nghiệp có tỷ lệ vốn nhà nước chi phối, các vấn đề được nêu trong kết luận đặt ra yêu cầu về quản trị hàng tồn kho, tuân thủ quy định dự trữ lưu thông và kiểm soát việc sử dụng nguồn lực tài chính. Việc xử lý các vi phạm và làm rõ trách nhiệm liên quan sẽ là cơ sở để đánh giá đầy đủ hơn mức độ ảnh hưởng cũng như hiệu quả quản lý vốn, tài sản tại doanh nghiệp.