Đêm ngày 14/4/1912, một vụ tai nạn kinh hoàng đã xảy ra. Con tàu được mệnh danh “không thể chìm” có tên Titanic đã đâm sầm vào một tảng băng trôi khổng lồ. Kết quả của vụ va chạm ấy là những con số chất chứa nỗi đau mà người ta không bao giờ muốn nhắc lại.
Đã có 1.514 người đã thiệt mạng trong vụ đắm tàu kinh hoàng năm ấy. Nỗi đau đã khép lại hơn 100 năm. Ngày nay, những gì người ta lưu lại về từ khóa “Titanic” có thể là: Vụ đắm tàu, thảm họa hàng hải nghiêm trọng nhất mọi thời đại hay mối tình lãng mạn của Jack và Rose, cũng có thể là tình ca bất hủ My heart will go on qua chất giọng cao vút của Celine Dion…
Tuy nhiên, hầu như chẳng mấy ai biết rằng đằng sau những nỗi đau và mất mát ấy là những kiệt tác vĩ đại của tình yêu và lòng vị tha.
Charles Lightoller, 38 tuổi, là Thuyền phó của tàu Titanic. Ông là người cuối cùng được kéo lên thuyền cứu hộ giữa lòng đại dương lạnh lẽo và cũng là người giữ chức vụ cao nhất trên tàu còn sống sót. Ông đã viết 17 trang hồi ký, miêu tả từng chi tiết về vụ tai nạn chìm thuyền năm ấy.
Những câu chuyện trên chuyến tàu định mệnh Titanic năm nào đã được phó thuyền trưởng Charles Lightoller tiết lộ sau hơn nửa cuộc đời giữ kín.
“Phụ nữ và trẻ em lên trước!”. Khi mệnh lệnh vừa vang lên, nhiều người đàn ông không rời thuyền cứu hộ. Họ lặng lẽ bước về phía sau và châm điếu thuốc và hút. Và khi đó, Charles nhận thấy có nhiều phụ nữ và trẻ em không hề có ý định bỏ lại những người đàn ông thân yêu của họ. Tất cả mọi người dường như rất bình tĩnh… trước cái chết… dù đó là một thương nhân nổi tiếng hay người hầu.
Theo hồi ức của Charles, khi chiếc thuyền cứu hộ thứ nhất được hạ xuống, ông có hỏi một phụ nữ đang đứng trên boong tàu có tên là Straw rằng: “Quý bà có muốn cùng tôi lên chiếc xuồng cứu nạn kia hay không?” Điều khiến Charles không ngờ là bà Straw cương quyết lắc đầu và đáp: “Không, tôi nghĩ rằng ở trên tàu vẫn tốt hơn”.
Bấy giờ, chồng của Straw hỏi: “Vì sao em không muốn lên thuyền cứu nạn?” Straw mỉm cười: “Không, em chỉ muốn ở bên anh”. Và đôi vợ chồng ấy đã từ bỏ cơ hội sống để cùng nhau vào cõi vĩnh hằng. Từ đó về sau, Charles vĩnh viễn không còn được nhìn thấy đôi vợ chồng ấy nhưng câu chuyện về tình yêu của họ chưa bao giờ phai nhạt trong ký ức vị Phó thuyền trưởng.
Trong những năm 1900, Astor đệ tứ (John Jacob Astor IV) đã liên tục giữ danh hiệu người giàu nhất thế giới.
Và khi chuyến hành trình của Titanic được bắt đầu, ông đã không ngần ngại chi một khoản tiền khổng lồ để đưa vợ mình đi nghỉ trên con tàu sang trọng ấy mà không biết rằng bi kịch đang chờ họ ngay trước mắt…
Trong đêm Titanic gặp nạn, ở vào khoảnh khắc những chiếc thuyền cứu sinh được thả xuống, Astor đã đưa người vợ mang thai 5 tháng của mình lên thuyền.
Sau đó, ông đứng ở boong tàu cùng chú chó trung thành bên cạnh, châm một điếu xì gà, nhìn chiếc thuyền cứu hộ cuối cùng đang dần khuất xa và nói lớn: “Anh yêu em!”.
Với quyền lực và số tài sản của mình, Astor từng được Phó thuyền trưởng Charles đặc biệt dành một vị trí trên chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên. Nhưng ông đã cự tuyết một cách cương quyết và nói: “Đây chính là giải pháp mà tôi thấy hợp lý nhất”.
Sau đó, người đàn ông giàu nhất thế giới ấy đã đem tặng vị trí của mình cho một bé gái người Ireland.
Vài ngày sau tai nạn, vào một buổi sáng sớm ở Bắc Đại Tây Dương, thuyền viên đã phát hiện thi thể của Astor đệ tứ. Khi đó, phần đầu của ông thậm chí đã biến dạng vì bị ống khói của con thuyền đè vào.
Vì người thân mà kiên cường chiến đấu, đó chính là lựa chọn duy nhất của một người đàn ông vĩ đại.
Tài sản của Astor thậm chí có thể mua được tới 10 chiếc tàu Titanic, nhưng trong giây phút sinh tử kia, ông lại không hề trốn chạy mà tìm cách để bảo vệ phái yếu và gia đình của mình cũng như dành cơ hội cho người khác. Ông chọn cái chết để bảo vệ người thân yêu của mình, bảo vệ “phụ nữ và trẻ em” và bảo vệ nhân cách của mình.
Ben Guggenheim là một nhà tỷ phú, một nhân vật nổi tiếng trong ngành ngân hàng. Trong giờ phút nguy nan nhất, khi tất cả mọi người đang hối hả và vội vã, ông thản nhiên thay một bộ vest dạ hội sang trọng và tuyên bố: “Tôi phải chết thật trịnh trọng, như một quý ông”.
Trong lời nhắn ông gửi cho vợ viết: “Trên con tàu này, không có bất kỳ một phụ nữ nào vì anh cướp chỗ trên thuyền cứu hộ mà bị bỏ lại trên boong tàu. Anh sẽ không chết giống như một tên khốn, anh sẽ giống như một người đàn ông chân chính”.
Một thủy thủ đề nghị với Strauss, nhà sáng lập công ty bách hóa Macy của Mỹ, cũng là người giàu thứ hai thế giới rằng: “Tôi bảo đảm sẽ không ai phản đối một người già như ngài bước lên thuyền cứu hộ đâu”. Strauss đáp lời: “Tôi sẽ không đi khi những người đàn ông khác còn đang ở lại”. Khi ông cố gắng khuyên giải bà Rosalie vợ của mình lên thuyền cứu hộ thì bà vẫn một mực từ chối. Bà nói: “Bao nhiêu năm qua, anh đi đâu là em theo đến đó, em sẽ cùng anh đi đến bất cứ nơi nào mà anh muốn đi”. Sau đó, ông choàng lấy cánh tay của bà Rosalie, thong thả bước đến chiếc ghế trên boong tàu, ngồi xuống và chờ đợi giây phút cuối cùng của cuộc đời.
Ngày nay, tại quận Brown của thành phố New York có một đài tưởng niệm dành cho đôi vợ chồng Ida Straus, bên trên còn có khắc dòng chữ: “Biển có lớn cách mấy cũng không nhấn chìm được tình yêu”. (Many waters cannot quench love, neither can the floods drown it). Hơn 6.000 người đã tham gia bữa tiệc tưởng nhớ về Ida Straus được tổ chức tại Carnegie Hall ở Manhattan.
Một doanh nhân người Pháp tên Nahuatl đưa hai cậu con trai của mình lên thuyền cứu hộ. Ông cất lời nhờ một vài người phụ nữ chăm sóc cho chúng còn mình thì từ chối lên thuyền. Sau khi hai đứa con trai được cứu sống, báo chí khắp nơi trên thế giới đều rầm rộ đăng hình ảnh của hai đứa trẻ này, cho đến khi người mẹ nhận ra nhưng đứa con qua hình ảnh.
Trong giờ phút nguy kịch, Lydepas ôm chặt lấy người chồng mới cưới, không muốn thoát chết một mình. Bất đắc dĩ, người chồng phải đấm cô ngất xỉu. Sau đó không lâu, cô tỉnh lại thì đã thấy mình trên một chiếc thuyền cứu hộ đang trôi lênh đênh ngoài biển. Về sau, Lydepas cả đời không tái giá, sống độc thân để hoài niệm người chồng đã mất của mình.
Trong buổi họp mặt những người may mắn sống sót tại Lausanne (Thụy Sĩ), bà Smith kể lại: “Lúc đó hai đứa con của tôi được bế lên thuyền cứu hộ. Vì quá tải nên tôi không thể lên thuyền nữa, một người phụ nữ ngồi trên thuyền cứu hộ khi ấy đã đứng dậy rời khỏi chỗ ngồi, rồi đẩy tôi lên và hét lớn với tôi một câu: ‘Ngồi đi, những đứa trẻ không thể thiếu mẹ!”. Trong câu chuyện của mình, bà Smith bày tỏ sự hối tiếc vì đã không kịp hỏi tên người phụ nữ đó.
Những người thiệt mạng trong vụ tai nạn này còn có tỷ phú Acid, nhà báo nổi tiếng Stead, Thiếu tá pháo binh Bart, kỹ sư Robble nổi tiếng v.v.. Họ nhường chỗ của mình trên thuyền cứu hộ cho những phụ nữ nông dân không một đồng trên người.
Ngoài Thuyền phó thứ hai Charles Lightoller - chỉ huy cứu hộ may mắn sống sót, khi đó trên tàu Titanic huyền thoại còn có hơn 50 nhân viên cấp cao cấp. Tất cả những người này trong cương vị của mình đều sẵn lòng xả thân chấp nhận đối diện với tử thần, hết mình cứu người.
Khoảng 2h sáng, nhân viên điện báo số 1 John Philip nhận được mệnh lệnh bỏ tàu của Thuyền trưởng, mọi người tự mình cứu mình, nhưng ông vẫn ngồi trong phòng thông báo, vẫn giữ tư thế phát tín hiệu SOS liên tục cho đến phút cuối cùng.
Lần cuối cùng kiến trúc sư Thomas Andrews – người thiết kế con tàu Titanic được nhìn thấy chính là khi ông ngồi một mình trong phòng hút thuốc ở khoang hạng nhất. Không lâu sau đó, ông đã chôn thân cùng với kiệt tác cả đời của chính mình. Cho đến tận ngày nay vẫn không tìm thấy thi thể của ông.
“Nếu đây là một giấc mơ thì tốt biết mấy! Con chưa từng nghĩ rằng có nhiều mạng người đến vậy phải mất đi bởi chính con thuyền Titanic – tác phẩm mà con tự hào nhất này gây ra. Con hy vọng mọi thứ nhanh chóng kết thúc, có lẽ một phút nữa thôi, nước biển sẽ tràn vào đập nát vách thuyền, nhấn chìm con và Titanic xuống biển sâu.
Con thà rằng giây phút đó đến sớm một chút, để con được chết như một chiến sĩ, chỉ có như thế mới xoa dịu được sự áy náy trong lòng con. Xin lỗi, những hành khách của tôi; xin lỗi, Helen vợ của anh, điều khiến anh hối tiếc nhất chính là, không thể cùng em đi hết đường đời”. Đây chính là những lời được viết trong bức thư mà Thomas Andrews để lại cho cha mình.
Khi đuôi tàu bắt đầu chìm xuống nước, Thuyền phó của tàu Titanic Charles Lightoller nghe thấy vào khoảnh khắc cuối cùng, khoảnh khắc của sinh ly tử biệt, những lời yêu thương vang lên: “I love you! I love you!”
Trong bức màn đêm đen tối nhuốm đẫm đau khổ và chia ly, tinh thần quý tộc nổi lên như ngọn đuốc rực sáng, khắc họa nên một tuyệt tác vĩ đại về nhân cách và đạo đức con người. Giáo dục lối sống không chỉ là lý thuyết mà trong những hoàn cảnh thực tế, những bài học đạo đức ăn sâu vào tâm thức, trở thành kim chỉ nam cho hành động của mỗi người.
Phụ nữ và trẻ em, những con người yếu đuối cần được tôn trọng và ưu tiên. Người đàn ông lịch lãm không chỉ thể hiện bằng những nói lời hoa mỹ và tử tế trên bàn tiệc mà ngay cả khi đối diện với thực tế rằng dù ngày mai tất cả đều trở thành vô nghĩa thì người đàn ông lịch lãm khi đó sẽ mạnh mẽ, sẵn lòng hy sinh.
Nhân sinh như cõi mộng, dù cho người đó giàu có bao nhiêu hay nghèo kém cỡ nào, đứng trước sinh tử cũng đều chỉ là một sinh mệnh bé nhỏ. Điều quan trọng nhất của cuộc đời không phải vật chất, không phải quyền danh càng không phải nhận lại điều gì cho mình mà là cho người khác, là Tình yêu và Lòng vị tha!
Tình yêu và lòng vị tha chứa đựng sức mạnh vô tỉ, đã biến những con người xấu số trong cơn “hồng thuỷ” kinh hoàng năm ấy trở thành biểu tượng vĩ đại của tấm lòng thiện lương cao cả.
Bảo Ngân (T/h)
