Nhu cầu 4 triệu tấn thép ray mở ra dư địa tăng trưởng mới cho doanh nghiệp thép Việt

Việc đẩy mạnh đầu tư hệ thống đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị đang mở ra triển vọng tăng trưởng mới cho ngành thép Việt Nam, đặc biệt là phân khúc thép ray - dòng sản phẩm trước đây chủ yếu phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Trong báo cáo mới công bố, Công ty CP Chứng khoán MB (MBS) nhận định giai đoạn 2026-2030 sẽ chứng kiến nhu cầu thép ray tăng mạnh nhờ hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm được triển khai trên cả nước.

Nhu cầu 4 triệu tấn thép ray mở ra dư địa tăng trưởng mới cho doanh nghiệp thép Việt

Dẫn dự báo của Bộ Xây dựng, MBS cho biết tổng nhu cầu thép ray phục vụ các dự án đường sắt cao tốc và đường sắt đô thị ước đạt khoảng 28,7 triệu mét ray, tương đương gần 4 triệu tấn thép ray.

Nguồn cầu chủ yếu đến từ tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng - Lào Cai và các dự án metro tại TP. Hồ Chí Minh.

Theo MBS, con số trên vẫn chưa bao gồm nhu cầu của một số dự án đang được nghiên cứu hoặc chuẩn bị đầu tư như tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh hay tuyến Bến Thành - Cần Giờ. Do đó, tổng nhu cầu thép ray thực tế trong những năm tới có thể còn cao hơn đáng kể.

Trong bối cảnh nhu cầu gia tăng, MBS đánh giá những doanh nghiệp có khả năng sản xuất thép ray trong nước sẽ có nhiều lợi thế, nổi bật là Tập đoàn Hòa Phát và VinMetal - doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup.

Đối với Hòa Phát, doanh nghiệp đang triển khai dự án nhà máy sản xuất thép ray tại Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất với tổng vốn đầu tư khoảng 14.000 tỷ đồng. Nhà máy có công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, dự kiến cung ứng khoảng 400.000 tấn ngay trong năm 2027 và đạt công suất tối đa từ năm 2028.

Trong khi đó, VinMetal lựa chọn mô hình hợp tác với Pomina để phát triển dự án có công suất thiết kế khoảng 5 triệu tấn. Theo đánh giá của MBS, doanh nghiệp có thể nhập thép cuộn cán nóng (HRC) để thực hiện công đoạn cán thép ray, thay vì đầu tư chuỗi sản xuất khép kín như Hòa Phát. Những sản phẩm thép ray đầu tiên của VinMetal được kỳ vọng sẽ ra thị trường từ cuối năm 2026.

Dù vậy, MBS cho rằng nguồn cung trong nước vẫn chưa thể đáp ứng ngay nhu cầu của các dự án hạ tầng trong giai đoạn đầu. Theo dự báo, Hòa Phát sẽ cung ứng khoảng 400.000 tấn trong năm 2027 trước khi nâng lên 700.000 tấn mỗi năm ở các năm tiếp theo. Trong khi đó, sản lượng của VinMetal được kỳ vọng tăng từ khoảng 600.000 tấn năm 2027 lên khoảng 3,5 triệu tấn vào năm 2030.

Với tiến độ này, thị trường thép ray nhiều khả năng vẫn thiếu hụt nguồn cung trong giai đoạn 2027-2028. Tuy nhiên, khi các dự án sản xuất đi vào vận hành ổn định, cung - cầu được dự báo sẽ dần cân bằng từ năm 2029, góp phần đáp ứng nhu cầu của các dự án đường sắt quy mô lớn.

Không chỉ riêng phân khúc thép ray, MBS cũng nhận định giai đoạn 2026-2027 có thể mở ra chu kỳ tăng trưởng mới cho ngành thép Việt Nam. Động lực đến từ sự phục hồi của thị trường bất động sản, tốc độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh và hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, đặc biệt là đường sắt, được triển khai đồng loạt.

Theo MBS, nhu cầu tiêu thụ thép trong nước được kỳ vọng sẽ tăng tích cực trong những năm tới, tạo thêm dư địa tăng trưởng cho các doanh nghiệp sản xuất thép, đồng thời góp phần nâng cao năng lực tự chủ nguồn cung vật liệu phục vụ các dự án hạ tầng chiến lược của quốc gia.