Ngân hàng Nhà nước (NHNN) mới đây vừa có động thái mới trên thị trường mở khi thay đổi phương thức chào mua kỳ hạn giấy tờ có giá (GTCG) từ cố định lãi suất chào mua sang đấu thầu lãi suất.
Động thái kể trên của NHNN cho thấy nhà điều hành đang linh hoạt hơn trong cơ chế điều hành tiền tệ, đặc biệt với nghiệp vụ thị trường mở, vốn là công cụ được sử dụng nhiều nhất, linh hoạt nhất, với vai trò chủ đạo là cân đối thừa thiếu vốn trong hệ thống ngân hàng, dẫn dắt lãi suất theo mục tiêu của chính sách tiền tệ trong từng thời kỳ.
Trước đây, lãi suất chào mua GTCG trên thị trường mở luôn được cố định và trong các thông báo điều chỉnh lãi suất điều hành, NHNN luôn điều chỉnh cả lãi suất chào mua GTCG này theo mục tiêu đề ra. Điều này có nghĩa là lãi suất chào mua GCTG trên thị trường mở là do NHNN đưa ra, không do cung – cầu thị trường quyết định và bất cứ một sự điều chỉnh về lãi suất này luôn phát đi thông điệp về nới lỏng hay thắt chặt tiền tệ.
Với việc NHNN điều chỉnh lãi suất chào mua này theo cơ chế thị trường, thì ở phiên chào mua ngày 26/7 nói trên, NHNN đã mua thành công 15.000 tỉ đồng, với lãi suất 3,8% (kỳ hạn 1 tuần); cao hơn 1,3% lãi suất chào mua các phiên trước đó (2,5%). Việc so sánh dường như không có nhiều ý nghĩa do đây là sự thay đổi trong cách thức của NHNN trong điều hành thị trường mở, song nó vẫn phát đi thông điệp về lãi suất điều hành tăng trên thị trường, nhất là trong bối cảnh lãi suất LNH đã tăng mạnh trong tuần qua.
Thị trường TPCP luôn nhạy cảm với lãi suất điều hành và dường như phản ứng tức thì sau động thái này. Lợi suất TPCP các kỳ hạn 5 năm, 10 năm và 15 năm tại phiên ngày 27/7 (ngay sau ngày NHNN thay đổi phương thức chào mua GTCG) đã tăng rất mạnh, lần lượt đứng ở mức 3,4%; 3,86% và 4,03%; tăng lần lượt 0,37%; 0,38% và 0,3% so với phiên ngày 26/7.
Thị trường TPCP phản ứng tiêu cực sau động thái này khi gia tăng kỳ vọng về việc NHNN sẽ tăng lãi suất trong bối cảnh lãi suất LNH đã tăng rất mạnh và thúc đẩy đà bán TPCP, đẩy lợi suất TPCP tăng mạnh.
Việc NHNN chào mua GTCG theo hình thức đấu thầu lãi suất thì lãi suất trúng thầu sẽ theo lãi suất thị trường. Điều này hạn chế được nhu cầu kinh doanh chênh lệch lãi suất giữa thị trường mở và thị trường LNH, lượng tiền mà NHNN bơm ra đúng với ý nghĩa là bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
PV
