Ngành công nghiệp văn hóa: Hoàn thiện thể chế, động lực phát triển

Sáng 4/11, tại Hà Nội, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thế thao và Du lịch Việt Nam phối hợp với Ủy ban nhân dân phường Cửa Nam, Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học "Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về hoàn thiện thể chế phát triển các ngành công nghiệp văn hóa nhằm góp phần tạo động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước trong điều kiện mới".

Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Đề tài khoa học cấp quốc gia "Hoàn thiện thể chế phát triển các ngành công nghiệp văn hóa nhằm góp phần tạo động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước trong điều kiện mới" do PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương làm chủ nhiệm, Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam là cơ quan chủ trì.

Hội thảo nhằm góp phần cung cấp luận cứ khoa học, kinh nghiệm quốc tế và các khuyến nghị chính sách cho xây dựng hoàn thiện thể chế phát triển công nghiệp văn hóa của Việt Nam. Đồng thời, hội thảo cũng là diễn đàn quan trọng để trao đổi, chia sẻ quan điểm, đề xuất các giải pháp và khuyến nghị chính sách hướng tới mục tiêu xây dựng nền công nghiệp văn hóa Việt Nam phát triên mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và quảng bá hình ảnh đất nước trong giai đoạn mới.

Hội thảo khoa học "Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về hoàn thiện thể chế phát triển các ngành công nghiệp văn hóa nhằm góp phần tạo động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước trong điều kiện mới".

Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Trịnh Ngọc Trâm - Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam, Hà Nội cho biết, Hội thảo là một diễn đàn có ý nghĩa quan trọng, với những nhiệm vụ mà chủ đề Hội thảo đã nêu rất đầy đủ. Những năm gần đây, phường Cửa Nam nói riêng, thành phố Hà Nội nói chung luôn xác định công nghiệp văn hóa là hạt nhân thúc đẩy phát triển kinh tế dựa trên các giá trị văn hóa sáng tạo, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.

Việc phối hợp tổ chức hội thảo lần này là cơ hội để phường Cửa Nam được đồng hành cùng các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và nghệ sĩ trong việc thúc đẩy sự phát triển của công nghiệp văn hóa trên địa bàn phường Cửa Nam cũng như Thủ đô Hà Nội và cả nước.

Theo PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta xác định rõ văn hoá không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn là sức mạnh nội sinh, là động lực và hệ điều tiết của xã hội góp phần phát triển nhanh và bền vững.

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng nhấn mạnh yêu cầu khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trên cơ sở phát huy giá trị văn hoá và con người Việt Nam như nguồn lực nội sinh đặc biệt. Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục đi theo quỹ đạo đó, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đột phá về thể chế, hoàn thiện khung chính sách cho đổi mới sáng tạo, kinh tế tri thức, công nghiệp văn hoá và kinh tế sáng tạo như một trong những trụ cột tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, khung thể chế phát triển các ngành công nghiệp văn hoá hiện nay vẫn còn phân tán theo từng lĩnh vực quản lý nhà nước; thiếu một cơ chế điều phối đủ mạnh để kết nối văn hoá - sáng tạo - khoa học công nghệ - du lịch - thương mại - đô thị. Còn thiếu các công cụ khuyến khích đầu tư tư nhân và hợp tác công - tư; thiếu hành lang thử nghiệm chính sách (sandbox) cho các mô hình mới.

Đặc biệt, khung thể chế còn thiếu các cơ chế vận hành linh hoạt ở cấp địa phương, nhất là tại các đô thị trung tâm sáng tạo. Thiếu thể chế đồng bộ khiến cho tiềm năng của các ngành công nghiệp văn hoá chưa thực sự trở thành động lực phát triển.

Hội thảo là bước đi nhằm trả lời câu hỏi đặt ra cho toàn cầu trong điều kiện Việt Nam. Mục tiêu của hội thảo là xây dựng nền tảng lý luận, nhận diện bài học quốc tế điển hình và xác định những vấn đề cốt lõi cần giải quyết trong hoàn thiện thể chế phát triển công nghiệp văn hoá ở Việt Nam giai đoạn tới.

"Ban Tổ chức tin rằng các ý kiến khoa học, các phản biện chính sách và các kinh nghiệm thực tiễn được chia sẻ tại hội thảo sẽ là đóng góp trực tiếp cho quá trình hoàn thiện thể chế phát triển các ngành công nghiệp văn hoá ở Việt Nam”, bà Phương nói.

Tại hội thảo, Ban tổ chức Hội thảo đã nhận được gần 30 tham luận có giá trị đến từ các nhà khoa học, các nhà quản lý, hội nghề nghiệp, doanh nghiệp và những người thực hành văn hóa.

Các tham luận tập trung làm rõ các nội dung về: Nội hàm các khái niệm thể chế, thể chế công nghiệp văn hóa; các quan điểm, lý thuyết vận dụng để làm căn cứ vận dụng hoạch định, xây dựng khung thể chế, chính sách.

Đồng thời, các ý kiến phân tích những mô hình thể chế, chính sách phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo của các quốc gia trên thế giới giúp Việt Nam chọn lọc có hướng đi riêng phù hợp với điều kiện, bối cảnh hiện nay và trong thời kỳ kỷ nguyên số; giải pháp và chính sách hoàn thiện thể chế phát triển các ngành công nghiệp văn hóa từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt khi Việt Nam có thay đổi lớn về mô hình quản lý chính quyền hai cấp.