Ngành cao su 2026: Nghịch lý giá đỉnh và bài toán khó về cầu xuất khẩu

Hoạt động khai thác tại một vườn cao su trong bối cảnh giá thế giới đang tiệm cận mức đỉnh kỷ lục

Khi "sóng" giá không tỉ lệ thuận với tăng trưởng đơn hàng

Từ đầu tháng 6/2026, thị trường cao su thế giới chứng kiến những biến động đáng chú ý. Theo dữ liệu từ Tradingeconomics, giá cao su kỳ hạn đã tiệm cận mốc 230 US cent/kg, mức giá cao nhất kể từ tháng 1/2017. Đà tăng này được cộng hưởng từ hai yếu tố chính, nguồn cung bị thắt chặt do thời tiết bất lợi (mưa lớn tại Thái Lan và mùa khô sớm tại Indonesia) và áp lực từ giá dầu thô trong bối cảnh xung đột địa chính trị tại Trung Đông leo thang.Tại Việt Nam, giá xuất khẩu bình quân cũng ghi nhận những con số khả quan, lần đầu tiên vượt ngưỡng 2.000 USD/tấn kể từ năm 2017 (đạt 2.031 USD/tấn trong tháng 5/2026, tăng 13% so với cùng kỳ). Tuy nhiên, đây là lúc thị trường xuất hiện nghịch lý, giá bán cao nhưng tổng khối lượng xuất khẩu lại suy giảm.

Biểu đồ cao su Nguồn: Trading Economics

Số liệu thống kê từ Cục Hải quan cho thấy, trong tháng 5/2026, Việt Nam xuất khẩu 74.003 tấn cao su, giảm 23,8% về lượng so với cùng kỳ. Lũy kế 5 tháng đầu năm, khối lượng xuất khẩu đạt 529.055 tấn, giảm 3,8% so với năm 2025. Thực tế này cho thấy, giá cao su tăng mạnh vô hình trung đã trở thành rào cản, làm suy yếu sức mua tại các thị trường truyền thống khi các nhà nhập khẩu trở nên e dè hơn trước chi phí đầu vào quá cao.

Đa dạng hóa thị trường: Lời giải cho sự phụ thuộc

Trung Quốc – thị trường vốn chiếm hơn 60% thị phần xuất khẩu cao su của Việt Nam – hiện đang cho thấy sự chững lại rõ rệt. Trong 5 tháng đầu năm, xuất khẩu sang thị trường này giảm 14,7% về lượng. Việc tồn kho tại Trung Quốc vẫn ở mức cao cùng với những bất ổn kinh tế đã khiến nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu thô từ Việt Nam bị kìm hãm.

Theo Hiệp hội các nước sản xuất cao su thiên nhiên (ANRPC), triển vọng ngắn hạn của thị trường vẫn tương đối tích cực nhờ vào tốc độ phổ cập xe điện (EV) toàn cầu – vốn là "bệ đỡ" cho nhu cầu tiêu thụ cao su. Tuy nhiên, ANRPC cũng cảnh báo giá sẽ biến động mạnh trong thời gian tới do rủi ro từ các rào cản thuế quan và căng thẳng thương mại Mỹ - Trung.

Trước bài toán phụ thuộc vào một thị trường lớn, chiến lược đa dạng hóa đã được các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh. Những điểm sáng bắt đầu xuất hiện rõ nét tại Indonesia (tăng 162,7% trong 5 tháng) và Mexico (tăng hơn 300%). Những kết quả này cho thấy sức bật của ngành không chỉ nằm ở giá bán, mà nằm ở khả năng linh hoạt "dòng chảy" thương mại.

Nhận định về xu hướng sắp tới, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dự báo ngành cao su sẽ tiếp tục được hưởng lợi từ đà tăng giá thế giới. Song, để duy trì sự bền vững, các doanh nghiệp cần chủ động hơn trong việc mở rộng sang các thị trường tiềm năng mới tại Ấn Độ, Hàn Quốc và Malaysia. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến số, khả năng điều tiết nguồn cung linh hoạt và tận dụng tốt các thị trường mới sẽ là chìa khóa giúp ngành cao su Việt Nam hóa giải nghịch lý giá đỉnh, hướng tới sự ổn định và hiệu quả kinh tế cao hơn trong nửa cuối năm 2026.