Mỹ đang thúc đẩy các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn đối với hoạt động khai thác thủy sản đánh bắt bằng lưới kéo nhằm hạn chế tác động đến hệ sinh thái biển và giảm tình trạng đánh bắt ngoài ý muốn (bycatch).
Theo thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Thượng nghị sĩ Dan Sullivan vừa trình Đạo luật Giảm đánh bắt ngoài ý muốn (Bycatch Reduction Act) phiên bản sửa đổi với nhiều quy định mới, mở rộng đáng kể phạm vi quản lý so với dự thảo được công bố năm 2024.
 |
| Mỹ đề xuất siết quy định nghề lưới kéo, giảm thủy sản đánh bắt ngoài ý muốn |
Nếu dự thảo trước chủ yếu tập trung vào hoạt động nghiên cứu thì phiên bản mới chuyển trọng tâm sang các biện pháp quản lý trực tiếp đối với hoạt động khai thác. Quy mô dự luật cũng được mở rộng từ 15 trang lên 36 trang, bổ sung nhiều yêu cầu kỹ thuật và cơ chế giám sát chặt chẽ hơn.
Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu Hội đồng Quản lý Nghề cá Bắc Thái Bình Dương (NPFMC) xây dựng bộ tiêu chuẩn đối với hoạt động khai thác bằng lưới kéo tầng giữa, đồng thời ban hành quy định bắt buộc nhằm giảm tối đa tình trạng lưới tiếp xúc với đáy biển tại vùng biển Bering và quần đảo Aleut.
Mục tiêu của quy định này là bảo đảm lưới kéo tầng giữa không hoạt động như lưới kéo đáy – loại hình khai thác thường bị đánh giá gây tác động lớn đến môi trường đáy biển và các hệ sinh thái nhạy cảm.
Dự luật cũng yêu cầu các tàu khai thác bằng lưới kéo tầng giữa tại biển Bering, quần đảo Aleut và vịnh Alaska phải lắp đặt thiết bị thoát cá hồi nhằm giảm số lượng cá hồi bị mắc lưới ngoài ý muốn trong quá trình khai thác.
Đối với các tàu sử dụng lưới kéo đáy, chủ tàu sẽ có thời hạn một năm để hoàn tất việc lắp đặt thiết bị giảm tiếp xúc với đáy biển theo tiêu chuẩn mới.
Không chỉ siết chặt yêu cầu kỹ thuật, dự luật còn tăng cường tính minh bạch trong quản lý nghề cá. Theo đó, NPFMC sẽ phải công khai nhiều hơn các thông tin liên quan đến quá trình họp, thảo luận và ban hành quyết định quản lý, tạo điều kiện để cộng đồng, doanh nghiệp và các bên liên quan giám sát hoạt động điều hành.
Dự luật nhận được sự ủng hộ từ một số tổ chức đại diện ngành thủy sản tại bang Alaska, khi cho rằng các quy định mới sẽ góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản và hướng tới phát triển nghề cá bền vững.
Tuy nhiên, đề xuất cũng vấp phải những ý kiến trái chiều. Chiến dịch tranh cử của ứng cử viên Thượng viện Mary Peltola cho rằng dự luật mang nhiều yếu tố chính trị trong bối cảnh năm bầu cử và chưa đủ mạnh để xử lý triệt để hoạt động khai thác bằng lưới kéo quy mô công nghiệp.
Giới quan sát nhận định, trong bối cảnh các tiêu chuẩn về khai thác bền vững ngày càng được siết chặt trên toàn cầu, việc Mỹ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về giảm đánh bắt ngoài ý muốn có thể tạo thêm sức ép đối với các đội tàu khai thác, đồng thời góp phần định hình các tiêu chuẩn nghề cá có trách nhiệm trong thương mại thủy sản quốc tế.
