Mô hình hai cấp và khát vọng đưa Lào Cai trở thành cực tăng trưởng khu vực cửa ngõ phía Bắc

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tiến trình phát triển của tỉnh Lào Cai sau hợp nhất và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ; trong nước đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, tinh gọn tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu lực quản trị công, yêu cầu đặt ra đối với một địa phương giữ vị trí “cửa ngõ” như Lào Cai không chỉ là duy trì tăng trưởng, mà còn phải kiến tạo động lực phát triển mới trên nền tảng thể chế hiện đại và năng lực điều hành hiệu quả.

Tổ chức thành công Đại hội đảng các cấp, Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, góp phần vào thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Việc chuyển sang mô hình chính quyền hai cấp không đơn thuần là sắp xếp lại tổ chức hành chính, mà là bước tái cấu trúc toàn diện phương thức quản trị địa phương. Với không gian phát triển mở rộng sau hợp nhất, Lào Cai giữ vai trò chiến lược trên hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, là điểm kết nối quan trọng giữa thị trường Tây Nam Trung Quốc với vùng Trung du và miền núi phía Bắc và đồng bằng sông Hồng. Đây là lợi thế địa – kinh tế đặc biệt, song đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao về năng lực điều phối, phân bổ nguồn lực và bảo đảm tính liên thông trong hệ thống quản trị mới.

Trong quá trình chuyển đổi, những thách thức hiện hữu: yêu cầu phân cấp, phân quyền rõ ràng; tổ chức lại hệ thống tài chính – ngân sách; sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập; bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước không bị gián đoạn. Cùng lúc, kinh tế địa phương chịu tác động từ chi phí đầu vào tăng, xuất nhập khẩu suy giảm, thiên tai diễn biến cực đoan và hạ tầng kết nối còn những điểm nghẽn.

Trước bối cảnh đó, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai kiên định phương châm điều hành “quyết liệt – linh hoạt – đồng bộ – lấy hiệu quả làm thước đo”, xác định hoàn thiện thể chế là khâu đột phá, đầu tư công là động lực dẫn dắt, ổn định kinh tế – xã hội là nền tảng cho phát triển bền vững. Ngay sau hợp nhất, gần 90 nghị quyết được tham mưu ban hành cho giai đoạn 2026 – 2030, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho giai đoạn phát triển mới. Các quyết định về giao chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội, điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng GRDP, phân cấp nguồn thu – nhiệm vụ chi, định mức phân bổ vốn đầu tư công… cho thấy bước tiến rõ nét trong tư duy quản trị theo hướng minh bạch, rõ trách nhiệm và tăng tính tự chủ của cơ sở.

Cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Trong quản trị phát triển hiện đại, thể chế thông suốt chính là điều kiện để nguồn lực được khơi thông. Hệ thống tài chính – ngân sách được kiện toàn đồng bộ; công tác hướng dẫn tổ chức tài chính – kế toán cấp xã được triển khai kịp thời, bảo đảm vận hành thông suốt mô hình hai cấp. Đầu tư công được xác định là “vốn mồi” kích hoạt đầu tư xã hội. Kế hoạch vốn được giao sớm, điều chỉnh linh hoạt; công tác kiểm tra, tháo gỡ khó khăn được tăng cường. Tỷ lệ giải ngân đạt 95% kế hoạch; vốn Thủ tướng Chính phủ giao đạt 100% phản ánh năng lực tổ chức thực thi và kỷ luật hành chính được nâng lên.

Kết quả điều hành đồng bộ đã tạo nền tảng cho phục hồi và bứt phá các động lực tăng trưởng. Giá trị sản xuất công nghiệp đạt 75.000 tỷ đồng, tăng 15%, nổi bật là lĩnh vực khai thác và chế biến sâu khoáng sản. Du lịch tiếp tục khẳng định vai trò ngành kinh tế mũi nhọn với hơn 10,5 triệu lượt khách, tổng thu đạt 46.593 tỷ đồng. Nông nghiệp duy trì tăng trưởng 5,35%, phát huy vai trò trụ đỡ trong bảo đảm sinh kế và ổn định xã hội. Thu ngân sách nhà nước đạt 21.689 tỷ đồng, vượt 3,3% kế hoạch; quản lý chi được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm cân đối và an toàn tài chính.

Không gian phát triển rộng hơn, vị trí chiến lược quan trọng trên hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh

Đáng chú ý, tăng trưởng kinh tế luôn được đặt trong tổng thể mục tiêu phát triển bao trùm. Dù thiên tai gây thiệt hại khoảng 2.820 tỷ đồng, công tác cứu trợ, khắc phục hậu quả được triển khai kịp thời; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 96,5%; tỷ lệ hộ nghèo giảm 2,68%; hơn 30.400 lao động được tạo việc làm mới. Những con số này cho thấy quan điểm nhất quán: phát triển kinh tế phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân.

Quan trọng hơn cả, mô hình chính quyền hai cấp đã từng bước hình thành phương thức quản trị hiện đại hơn: bộ máy tinh gọn, quy trình xử lý công việc rút ngắn, trách nhiệm người đứng đầu được đề cao, tính giải trình được tăng cường. Đây chính là nền tảng để cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp.

Bước sang giai đoạn 2026 – 2030, khát vọng đưa Lào Cai trở thành cực tăng trưởng khu vực cửa ngõ phía Bắc đòi hỏi những bước đi quyết liệt hơn. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức, đẩy mạnh phân cấp gắn với kiểm soát quyền lực; thúc đẩy cải cách hành chính và chuyển đổi số; đầu tư hạ tầng chiến lược như đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối quốc tế, cảng hàng không Sa Pa; phát triển công nghiệp chế biến sâu, logistics, năng lượng tái tạo; tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng giá trị gia tăng cao; phát triển du lịch xanh, bền vững.

Phát triển du lịch xanh, du lịch văn hóa bản sắc trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Trong dòng chảy cải cách và hội nhập, mỗi quyết sách về tổ chức bộ máy đều chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra giá trị phát triển mới cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Với Lào Cai, mô hình chính quyền hai cấp không dừng lại ở việc tinh gọn bộ máy hay sắp xếp lại đơn vị hành chính, mà đã và đang định hình một phương thức quản trị hiện đại, minh bạch và kiến tạo. Khi thể chế được hoàn thiện, nguồn lực được khơi thông, trách nhiệm được phân định rõ ràng và khát vọng phát triển được khơi dậy, “cửa ngõ phía Bắc” không chỉ là vị trí địa lý, mà trở thành biểu tượng của tinh thần tiên phong và đổi mới.

Từ nền tảng năm bản lề 2025, Lào Cai đang tích lũy thế và lực mới để bước vào chặng đường phát triển cao hơn, bền vững hơn và hội nhập sâu rộng hơn. Hành trình trở thành cực tăng trưởng khu vực cửa ngõ phía Bắc không chỉ là mục tiêu chiến lược, mà là cam kết chính trị, là lời đáp trước kỳ vọng của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp. Và trong hành trình đó, mô hình chính quyền hai cấp sẽ tiếp tục là trụ cột thể chế, là động lực cải cách, mở ra một chương phát triển mới – nơi khát vọng vùng biên được nâng tầm thành động năng tăng trưởng của cả khu vực phía Bắc.