Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam – Dấu ấn văn hóa biển độc đáo của Vũng Tàu

Lễ hội Nghinh Ông thắng Tam Vũng Tàu

Hằng năm, vào dịp rằm tháng Tám âm lịch, ngư dân Vũng Tàu lại nô nức tổ chức Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam – một trong những lễ hội truyền thống lớn, mang đậm nét đẹp văn hoá vô cùng sống động và đặc sắc nhất vùng Nam Bộ.

Bên cạnh các lễ hội đặc sắc như Lễ hội Nhan Lúa, Thần Nông (Châu Ro) Lễ hội Nghinh Ông Đình Thắng Tam cũng là một trong những lễ hội lớn với truyền thống lâu đời tại Vũng Tàu. Đối với ngư dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu( cũ), Lễ hội Nghinh Ông Đình Thắng Tam chính là dịp lễ quan trọng mà mỗi năm cứ vào tháng 8 âm lịch là phải tổ chức một lần.

Lễ hội Nghinh Ông Đình Thắng Tam hay còn được biết đến với nhiều cái tên khác nhau như lễ cầu ngư, lễ nghinh ông Thủy tướng, lễ tế Cá Ông, lễ rước cốt Ông, lễ nghinh Ông. Trong đó, "Ông" ở đây được ngư dân Vũng Tàu quan niệm chính là một sinh vật thiêng sinh sống ở biển, thường xuất hiện để cứu giúp ngư dân và người bị nạn trên biển. Đây đã trở thành một tín ngưỡng truyền thống luôn được giữ gìn và truyền lại cho các thế hệ ngư dân sau này.

Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam ở Vũng Tàu thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Lễ hội được tổ chức tại Lăng Ông Nam Hải (Thắng Tam), nơi thờ cúng cá Ông – loài cá voi mà ngư dân tin tưởng là vị thần hộ mệnh, luôn che chở, giúp đỡ họ trong mỗi chuyến ra khơi. Với quan niệm “ngư dân gặp nạn, Ông cứu giúp”, lễ hội mang ý nghĩa tri ân biển cả và cầu mong một mùa đánh bắt bội thu, mưa thuận gió hòa.

Lễ hội Nghinh Ông Đình Thắng Tam là một trong những lễ hội lớn với truyền thống lâu đời tại Vũng Tàu, được tổ chức từ 15/8 đến 18/8 âm lịch hằng năm tại Đình thần Thắng Tam.

Không khí lễ hội rộn ràng từ ngày lễ chính. Nghi thức Nghinh Ông diễn ra long trọng trên biển, đoàn thuyền rước được trang hoàng cờ hoa, trống chiêng vang rền, thể hiện lòng thành kính của ngư dân. Trên bờ, hàng loạt hoạt động văn hóa – nghệ thuật dân gian như múa lân, hát bội, các trò chơi dân gian, thi bơi thuyền… thu hút đông đảo du khách và cộng đồng địa phương cùng tham gia.

Qua bao thế hệ, Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam đã trở thành biểu tượng của tinh thần đoàn kết cộng đồng và niềm tin vào sức mạnh chinh phục biển cả của con người. Năm 2013, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận lễ hội là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, góp phần khẳng định giá trị văn hóa – lịch sử của vùng đất Vũng Tàu.

Bà Trần Thị Bích Vân, Phó Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu

Bà Trần Thị Bích Vân, Phó Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu cho biết: “Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam không chỉ là một lễ hội truyền thống của ngư dân vùng biển, mang giá trị tâm linh sâu sắc với ước vọng về mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, bình yên trên biển cả mà còn là một sự kiện văn hóa - du lịch trọng điểm của TP Hồ Chí Minh. Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam được đưa vào chuỗi các hoạt động lễ hội lớn cấp thành phố trong năm 2025, góp phần khẳng định vị thế và thương hiệu của Vũng Tàu”.

Bảo tồn, phát huy và quảng bá di sản

Ngày nay, ngoài ý nghĩa tâm linh, lễ hội còn là điểm nhấn du lịch hấp dẫn, tạo cơ hội quảng bá hình ảnh Vũng Tàu – một thành phố biển không chỉ đẹp bởi thiên nhiên mà còn giàu truyền thống, bản sắc văn hóa. Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam vì thế được xem như “linh hồn” của đời sống văn hóa biển, tiếp nối niềm tin và khát vọng vươn khơi bám biển của ngư dân Nam Bộ.

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, việc bảo tồn, phát huy và quảng bá giá trị của Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam càng trở nên cần thiết. Chính quyền địa phương, cùng với cộng đồng ngư dân, đã chú trọng duy trì tính nguyên gốc của các nghi lễ truyền thống, đồng thời kết hợp tổ chức nhiều hoạt động văn hóa – nghệ thuật mới mẻ để lễ hội vừa giữ được hồn cốt dân gian, vừa đáp ứng nhu cầu thưởng thức của du khách.

Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Công tác quảng bá di sản cũng được quan tâm đẩy mạnh. Vũng Tàu đã đưa Lễ hội Nghinh Ông vào chuỗi sự kiện văn hóa – du lịch tiêu biểu của thành phố, gắn kết với sản phẩm du lịch biển đảo, ẩm thực và lễ hội đường phố. Nhiều chương trình truyền thông, quảng bá trong và ngoài nước đã góp phần lan tỏa hình ảnh một lễ hội độc đáo, mang đậm tinh thần gắn bó với biển cả của cư dân Nam Bộ.

Bên cạnh đó, ngành văn hóa và du lịch địa phương cũng chú trọng giáo dục thế hệ trẻ về giá trị của di sản, thông qua các hoạt động ngoại khóa, học tập thực tế, để truyền lửa tình yêu biển, ý thức bảo vệ môi trường và niềm tự hào về truyền thống cha ông.

Có thể nói, Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam không chỉ là nơi hội tụ của tín ngưỡng và bản sắc văn hóa biển, mà còn là tài sản vô giá cần được bảo tồn, phát huy và quảng bá mạnh mẽ. Đây chính là nguồn lực văn hóa góp phần phát triển du lịch bền vững, đưa Vũng Tàu trở thành điểm đến giàu bản sắc trong lòng du khách trong và ngoài nước.