Lễ hội Đền Nghĩa Đô 2026: Di sản tạo sức hút cho du lịch cộng đồng

Sáng 26/8, xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai đã tổ chức khai mạc Lễ hội Đền Nghĩa Đô năm 2026 với các nghi lễ truyền thống cùng nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm di sản.

Các đại biểu thực hiện nghi lễ dâng hương tại Đền Nghĩa Đô (Ảnh: Tiến Lập)

Điểm nhấn của lễ hội năm nay là Nghĩa Đô đón nhận giải thưởng VITA Awards 2026 ở hạng mục “Làng du lịch cộng đồng hàng đầu năm 2025”. Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trao biểu trưng giải thưởng cho lãnh đạo xã Nghĩa Đô.

Lễ khai mạc diễn ra trang trọng với các tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc (Ảnh: Tiến Lập)

Lễ hội Đền Nghĩa Đô được tổ chức thường niên vào ngày 14/7 âm lịch, là dịp để cộng đồng tưởng nhớ các bậc tiền nhân có công giữ đất, giữ làng, bảo vệ biên cương và khai mở vùng đất Nghĩa Đô.

Theo tư liệu lịch sử, khoảng đầu thế kỷ XVII, vùng đất này có tên Mường Luông, sau đổi thành Mường Khuông, là nơi cộng đồng người Tày quần cư và hình thành nhiều nét văn hóa đặc sắc.

Đền Nghĩa Đô thờ hai vị anh hùng dân tộc Vũ Văn Uyên, Vũ Văn Mật, tức các Chúa Bầu, cùng những tướng lĩnh từng góp công xây dựng tuyến phòng thủ, bảo vệ vùng biên ải, tổ chức khai khẩn và sản xuất quân lương.

Lễ cúng trâu tại Đền Nghĩa Đô (Ảnh: Tiến Lập)

Người dân Nghĩa Đô đã xin chân nhang từ đền Trung Đô về lập đền thờ tại khu vực Pác Khuổi, dưới chân núi Pú Chè, nay thuộc thôn Nà Đình. Qua thời gian, ngôi đền trở thành không gian tín ngưỡng gắn bó với ký ức lịch sử và đời sống tinh thần của cộng đồng địa phương.

Năm 2016, Đền Nghĩa Đô được UBND tỉnh Lào Cai xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh. Sau khi công trình cũ xuống cấp, dự án trùng tu, tôn tạo di tích được khởi công từ năm 2018 trên cơ sở nguyện vọng của người dân và sự đóng góp của cộng đồng.

Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Đô - Trưởng Ban tổ chức Trần Quốc Toản phát biểu khai mạc lễ hội (Ảnh: Tiến Lập)

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Đô - Trưởng Ban tổ chức Trần Quốc Toản, nhấn mạnh lễ hội không chỉ là dịp tưởng nhớ tiền nhân, giáo dục truyền thống yêu nước mà còn tạo không gian bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch.

Đoàn rước kiệu gồm đội chiêng, đội cờ, kiệu lễ chay, kiệu lễ mặn và kiệu của các thôn trang nghiêm di chuyển về nội tự di tích Đền Nghĩa Đô để thực hiện nghi lễ dâng hương (Ảnh: Tiến Lập)

Sau nghi thức trao giải, hồi trống khai hội được gióng lên, mở đầu cho lễ rước kiệu truyền thống. Đoàn rước gồm đội chiêng, đội cờ, kiệu lễ chay, kiệu lễ mặn và kiệu của các thôn, di chuyển về nội tự Đền Nghĩa Đô để thực hiện nghi lễ dâng hương. Người dân và du khách sau đó cùng tham gia các hoạt động trải nghiệm văn hóa, trò chơi dân gian trong khuôn khổ lễ hội.

Đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào cai đã trao biểu trưng giải thưởng cho lãnh đạo xã Nghĩa Đô (Ảnh: Tiến Lập)

Giải thưởng VITA Awards mở thêm cơ hội quảng bá Nghĩa Đô như một điểm đến giàu bản sắc. Giá trị của sự ghi nhận này không chỉ nằm ở danh hiệu, mà còn ở khả năng chuyển những di sản đã bén rễ trong cộng đồng thành sản phẩm trải nghiệm, việc làm và sinh kế bền vững cho người dân.