Trong nhiều năm qua, câu chuyện trẻ em bán hàng rong, đeo bám khách du lịch tại Sa Pa, Lào Cai không còn là vấn đề mới. Thực trạng này đã nhiều lần được cử tri, người dân và các cơ quan báo chí phản ánh, bởi phía sau những món hàng lưu niệm nhỏ là nguy cơ trẻ em phải rời xa trường học, tham gia lao động sớm và đối mặt với nhiều rủi ro trong quá trình phát triển.
Ở góc độ phát triển du lịch, hình ảnh trẻ em mưu sinh trên các tuyến phố và khu du lịch cũng tác động không nhỏ đến cảm nhận của du khách về một điểm đến văn minh, thân thiện. Một đô thị du lịch không chỉ được đánh giá qua cảnh quan, hệ thống lưu trú hay chất lượng dịch vụ mà còn qua cách địa phương bảo vệ những nhóm yếu thế, đặc biệt là trẻ em.
Thực tế cho thấy, hiện tượng trẻ em bán hàng rong không chỉ xuất hiện tại Sa Pa. Qua ghi nhận tại phố đi bộ Bắc Hà vào những dịp đông khách, một số trẻ em vẫn tham gia bán hàng lưu niệm cho du khách. Điều đó cho thấy đây không còn là câu chuyện riêng của một địa phương mà là vấn đề cần được nhìn nhận trong tổng thể công tác quản lý tại các điểm du lịch của tỉnh, hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn và phát triển bền vững.
 |
| Khu vực sân nhà thờ Sa Pa những đêm cuối tuần luôn thu hút khách du lịch (Ảnh: sưu tầm) |
Trước thực trạng trên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai Vũ Thị Hiền Hạnh đã ký Văn bản số 7140/UBND-VX, yêu cầu các sở, ngành và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng trẻ em bán hàng rong, chèo kéo, đeo bám khách du lịch và xin tiền tại khu du lịch Sa Pa.
Theo đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì tăng cường quản lý hoạt động du lịch, xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh và thân thiện; đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật, kịp thời ngăn ngừa và xử lý các hành vi vi phạm.
Sở Nội vụ rà soát việc sử dụng lao động chưa thành niên tại các doanh nghiệp, hộ kinh doanh; Sở Y tế tiếp tục triển khai các giải pháp bảo vệ, chăm sóc trẻ em, chủ động phát hiện và hỗ trợ những trường hợp có nguy cơ tham gia lao động trái quy định; Sở Giáo dục và Đào tạo tăng cường quản lý học sinh, hạn chế tình trạng bỏ học, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền về quyền trẻ em và công tác hướng nghiệp.
Bên cạnh đó, Công an tỉnh được giao tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng trẻ em để bán hàng rong, chèo kéo hoặc xin tiền nhằm trục lợi.
Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo của UBND tỉnh Lào Cai là không chỉ tập trung xử lý biểu hiện của vấn đề mà còn hướng tới giải quyết nguyên nhân từ gốc.
UBND phường Sa Pa và các xã Tả Van, Tả Phìn, Ngũ Chỉ Sơn, Bản Hồ được yêu cầu rà soát các trường hợp trẻ em có nguy cơ tham gia lao động sớm để có biện pháp quản lý, hỗ trợ phù hợp; đồng thời tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách giảm nghèo, hỗ trợ sinh kế cho những hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn.
Đây được xem là giải pháp mang tính lâu dài bởi chỉ khi điều kiện sống của các gia đình được cải thiện, trẻ em mới có điều kiện được học tập, vui chơi và phát triển đúng với lứa tuổi, thay vì phải tham gia lao động hoặc mưu sinh tại các điểm du lịch.
Trong bối cảnh du lịch ngày càng cạnh tranh bằng chất lượng trải nghiệm, việc xây dựng hình ảnh một điểm đến an toàn, văn minh và thân thiện có ý nghĩa quan trọng đối với sức cạnh tranh của ngành du lịch địa phương.
Một môi trường du lịch không còn cảnh trẻ em đeo bám khách, bán hàng rong hay bị lợi dụng để trục lợi sẽ mang lại cảm nhận tích cực cho du khách, đồng thời khẳng định cam kết của địa phương trong việc phát triển du lịch gắn với trách nhiệm xã hội.
Việc tỉnh Lào Cai triển khai đồng bộ các giải pháp tại Sa Pa là bước đi cần thiết. Tuy nhiên, từ thực tế ghi nhận tại một số điểm du lịch khác như phố đi bộ Bắc Hà, công tác quản lý, tuyên truyền và bảo vệ trẻ em cũng cần tiếp tục được quan tâm thường xuyên nhằm phòng ngừa tình trạng trẻ em tham gia bán hàng rong, bảo đảm môi trường du lịch văn minh trên toàn địa bàn.
Du lịch bền vững không chỉ được tạo nên từ những công trình hiện đại hay những sản phẩm mới, mà còn bắt đầu từ việc bảo vệ những giá trị con người. Đối với Lào Cai, mỗi em nhỏ được đến trường thay vì mưu sinh trên các tuyến phố du lịch chính là thước đo rõ nét của một điểm đến văn minh và phát triển có trách nhiệm.
Việc tăng cường bảo vệ trẻ em tại Sa Pa là tín hiệu tích cực trong quá trình nâng cao chất lượng điểm đến. Song để mục tiêu này thực sự bền vững, các giải pháp cần được triển khai đồng bộ tại những địa bàn du lịch khác của tỉnh, trong đó có Bắc Hà, nơi vẫn còn xuất hiện tình trạng trẻ em bán hàng rong vào những thời điểm đông khách. Khi mọi điểm đến đều trở thành không gian an toàn cho trẻ em và thân thiện với du khách, Lào Cai sẽ không chỉ gìn giữ được hình ảnh của một vùng đất giàu bản sắc mà còn tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển du lịch bền vững trong những năm tới.
