Lào Cai: Ngày hội “Pay tái” ở Lâm Thượng gọi người về với cội nguồn

Diễn ra trong hai ngày 29–30/8, Lễ hội Văn hóa các dân tộc xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai năm 2026 là sự kiện văn hóa, thể thao và trải nghiệm bản địa giàu bản sắc, thu hút người dân cùng du khách về chung vui.

Với đồng bào Tày, Nùng ở Lâm Thượng, lễ hội không chỉ là dịp gặp gỡ, sum họp mà còn mang ý nghĩa của ngày trở về. Những người con đi làm ăn xa có dịp trở lại quê hương, thăm hỏi gia đình, gặp gỡ họ hàng và cùng tham gia các hoạt động cộng đồng.

Cổng chào xã Lâm Thượng đã chính thức được khánh thành trong không khí vui tươi, phấn khởi của lãnh đạo và bà con nhân dân Lâm Thượng.

Tinh thần ấy được thể hiện rõ qua ngày hội “Pay tái” và tiểu phẩm sân khấu hóa “Ngày trở về”. Câu chuyện không quá xa lạ, nhưng chạm đến lớp tình cảm sâu bền trong đời sống đồng bào: lòng hiếu nghĩa, sự thủy chung và mối gắn kết giữa mỗi con người với gia đình, bản làng, quê hương.

Bởi vậy, lễ hội không đơn thuần là một cuộc vui. Đây còn là không gian để những giá trị truyền thống được nhắc nhớ, thực hành và tiếp nối giữa các thế hệ.

Mở đầu chuỗi hoạt động ngày 29/8 là lễ dâng hương tại Nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, đình làng thôn Tông Luông, đình và miếu bản Phố. Những nghi lễ trang trọng thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tạo chiều sâu văn hóa cho ngày hội trước khi bước vào các hoạt động sôi nổi.

Dịp này, xã Lâm Thượng tổ chức khánh thành cổng chào với thông điệp “Lâm Thượng - Đến để hiểu”. Cùng với đó, các thôn và trường học trang trí gian hàng, giới thiệu sản vật địa phương, xây dựng những điểm check-in để người dân, du khách tham quan và trải nghiệm.

Các trận bóng đã nữ luôn thu hút đông đảo khán giả tham dự.

Không khí lễ hội trở nên rộn ràng hơn với trận bán kết giải bóng đá nữ cùng chương trình giao lưu văn nghệ quần chúng vào buổi tối.

Điểm nhấn của đêm hội là trích đoạn tái hiện đám cưới truyền thống của người Dao. Qua trang phục, nghi lễ và các chi tiết diễn xướng, du khách có dịp tiếp cận gần hơn với phong tục hôn nhân cùng đời sống tinh thần của cộng đồng.

Tiết mục đồng diễn tại Lễ hội

Màn nhảy lửa tiếp tục đưa không khí lễ hội lên cao. Trong ánh lửa bập bùng, những bước chân mạnh mẽ của người trình diễn tạo nên khoảnh khắc vừa linh thiêng, vừa cuốn hút. Đây không chỉ là một tiết mục gây ấn tượng về thị giác mà còn phản ánh đời sống tín ngưỡng, sức mạnh tinh thần và bản sắc văn hóa của đồng bào Dao.

Nhảy lửa – khoảnh khắc bùng cháy của đêm hội, nơi mọi khoảng cách được xóa nhòa, mọi người cùng hòa mình vào không khí vui tươi, đoàn kết và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc

Ngày chính hội 30/8 được mở đầu bằng chương trình nghệ thuật “Khát vọng non ngàn”. Tiếp đó là tiểu phẩm “Ngày trở về”, sân khấu hóa ngày hội “Pay tái” và màn đồng diễn “Âm vang cội nguồn - Sắc màu Lâm Thượng”.

Chuỗi chương trình tạo nên một bức tranh văn hóa nhiều lớp, trong đó truyền thống không đứng riêng như một phần trưng bày mà hiện diện trong âm nhạc, trang phục, nghi lễ và chính sự tham gia của cộng đồng.

Cùng với hoạt động nghệ thuật là trận chung kết giải bóng đá nữ và hội thi chọi dê. Sự đan xen giữa văn hóa và thể thao khiến nhịp hội thêm sôi động, mở rộng không gian tham gia cho nhiều nhóm tuổi.

Âm vang tiếng đàn Tính, điệu khắp Tày hòa cùng sắc màu thổ cẩm đã tạo nên một không gian văn hóa tuyệt vời giữa đại ngàn

Buổi chiều ngày chính hội là khoảng thời gian dành cho những cuộc thi và trò chơi giàu chất dân gian như bắt vịt, vấn khăn Tày, bóc măng mai và kéo co. Du khách cũng có thể trực tiếp tham gia hái lộc, đi cà kheo, chơi quay và khám phá các gian hàng sản vật địa phương.

Mỗi hoạt động đều mang một lát cắt của đời sống bản địa. Thi vấn khăn giới thiệu vẻ đẹp trang phục và sự khéo léo của phụ nữ Tày; bóc măng mai gợi nhắc sản vật quen thuộc của núi rừng; kéo co, cà kheo hay chơi quay đưa người dân và du khách đến gần nhau hơn bằng những tiếng cười tự nhiên.

Chính khả năng để du khách trực tiếp quan sát, tham gia và cảm nhận đã tạo nên nét riêng của lễ hội. Thay vì chỉ đứng ngoài ngắm nhìn, người dự hội có thể chạm vào sản vật, thử sức với trò chơi dân gian, tìm hiểu phong tục và cảm nhận nhịp sống cộng đồng.

Các cô gái trong trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc Tày tại lễ hội

Đó cũng là ý nghĩa gợi mở từ thông điệp “Lâm Thượng - Đến để hiểu”. Hiểu một vùng đất không chỉ qua cảnh sắc mà còn qua những câu chuyện được kể trong lễ hội, qua món ăn, trang phục, nghi lễ và cách người dân đón khách.

Lễ hội Văn hóa các dân tộc năm 2026 vì thế vừa tạo không gian vui chơi trong những ngày mừng Quốc khánh, vừa góp phần đưa bản sắc trở thành một phần của trải nghiệm du lịch. Khi người dân thực sự là chủ thể và văn hóa được kể bằng chính đời sống cộng đồng, Lâm Thượng có thêm cơ hội để du khách không chỉ đến một lần, mà còn nhớ và muốn trở lại.