Kỳ vọng cải cách và phát huy nguồn lực kiều bào từ Đại hội XIV của Đảng

Đoàn Chủ tịch Đại hội XIV của Đảng gồm 16 đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII

Ông Nguyễn Hải Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tại Pháp (Abfrance) trong cuộc trao đổi với Thông tấn xã Việt Nam tại Paris, đánh giá Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp tới định hướng phát triển của đất nước trong nhiều năm tới.

Theo ông Nam, Đại hội XIV không chỉ tổng kết chặng đường phát triển đã qua mà còn đưa ra các quyết sách mang tính nền tảng cho giai đoạn mới, từ lựa chọn mô hình tăng trưởng, hoàn thiện thể chế đến tổ chức bộ máy và phát huy các nguồn lực xã hội.

Dấu mốc lịch sử và yêu cầu đổi mới mạnh mẽ

Đại hội XIV diễn ra trong bối cảnh lịch sử đặc biệt, khi Việt Nam vừa tròn 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới (1986-2026), kỷ niệm 80 năm Quốc khánh và 50 năm thống nhất đất nước. Đây là thời điểm đòi hỏi những quyết sách mang tính đột phá để đất nước vượt qua các giới hạn phát triển truyền thống.

Theo Chủ tịch Abfrance, Đại hội cần tiếp tục khẳng định và làm rõ các định hướng chiến lược lớn, trong đó trọng tâm là phát triển kinh tế nhanh nhưng bền vững, dựa trên nền tảng đổi mới sáng tạo, khoa học – công nghệ và kinh tế tri thức. Song song với đó là đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính và xây dựng Nhà nước pháp quyền hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

“Ổn định chính sách và cải thiện môi trường đầu tư là yếu tố then chốt để tạo dựng niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp, cả trong nước lẫn ngoài nước”, ông Nguyễn Hải Nam nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Hải Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tại Pháp (Abfrance)

Một trong những kỳ vọng lớn được ông Nam đề cập là việc phát huy mạnh mẽ hơn nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài – lực lượng được xác định là bộ phận không tách rời của dân tộc.

Từ góc nhìn của một doanh nhân sinh sống và làm việc lâu năm tại Pháp, ông cho rằng việc Việt Nam và Pháp vừa nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện đã mở ra nhiều điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hợp tác song phương trên các lĩnh vực kinh tế, đầu tư, khoa học – công nghệ, giáo dục và văn hóa.

Trong bối cảnh đó, ông kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tiếp tục mở rộng và cụ thể hóa các chính sách thu hút kiều bào, đặc biệt là cộng đồng người Việt tại Pháp – một trong những cộng đồng lớn và lâu đời nhất tại châu Âu, với khoảng 350.000 người và hơn 600.000 người nếu tính cả người Pháp gốc Việt.

Theo ông, nhu cầu cấp thiết hiện nay là tiếp tục đơn giản hóa thủ tục miễn thị thực 5 năm, cấp hộ chiếu Việt Nam, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc trong việc cấp căn cước công dân gắn chip và tài khoản định danh điện tử VNeID cho những người đã có quốc tịch Việt Nam nhưng thiếu giấy tờ gốc do định cư ở nước ngoài lâu năm.

Gỡ “nút thắt” để kiều bào thuận lợi về nước

Việc tháo gỡ các rào cản về giấy tờ, theo ông Nguyễn Hải Nam, sẽ giúp kiều bào thuận lợi hơn khi về nước sinh sống, làm việc, đầu tư hoặc tái hội nhập, ngay cả khi không thường trú dài hạn.

Điều này còn tạo điều kiện để thực hiện các giao dịch thiết yếu như mở tài khoản ngân hàng, đăng ký lưu trú, mua hoặc thuê nhà, làm thủ tục tại sân bay hay đổi giấy phép lái xe – những vấn đề thực tế nhưng đang gây không ít khó khăn cho kiều bào.

“Những cải cách này không chỉ mang ý nghĩa thủ tục hành chính, mà còn thể hiện sự ghi nhận và trân trọng đối với đóng góp của người Việt Nam ở nước ngoài”, ông Nam nhận định.

Hỗ trợ doanh nghiệp Việt đầu tư ra nước ngoài

Ở góc độ doanh nhân, Chủ tịch Abfrance cho rằng bên cạnh thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, Đại hội XIV cần quan tâm hơn tới các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư ra nước ngoài.

Theo ông, việc đơn giản hóa thủ tục khi doanh nghiệp Việt mở công ty tại Pháp, cũng như xem xét bỏ yêu cầu xin phép Bộ Tài chính đối với các khoản đầu tư cá nhân hoặc doanh nghiệp có quy mô nhỏ và trung bình ra nước ngoài, như mua bất động sản dưới 300.000–400.000 USD, sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt mở rộng hiện diện quốc tế.

Qua đó, doanh nghiệp có thể học hỏi kinh nghiệm quản trị, tiếp cận công nghệ tiên tiến và hình thành những “cầu nối” hiệu quả để quay trở lại đầu tư, chuyển giao tri thức cho trong nước.

Chủ động tìm kiếm và sử dụng nhân lực kiều bào

Đề cập tới yêu cầu cải cách thể chế và phát triển kinh tế tư nhân, ông Nguyễn Hải Nam cho rằng Việt Nam cần chủ động hơn trong việc tìm kiếm, phát hiện và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua mạng lưới kiều bào.

Theo ông, thực tiễn cho thấy Việt Nam đang có nhu cầu lớn về chuyên viên kỹ thuật, nhân sự tiếp xúc khách hàng, nhà quản lý dự án và những người có kỹ năng mềm, kinh nghiệm quốc tế – trong nhiều trường hợp còn cấp thiết hơn cả việc thu hút các học giả thuần túy.

“Điều quan trọng là lắng nghe và áp dụng các đề xuất thực tế của họ, không nhất thiết đặt nặng vấn đề lương bổng, bởi nhiều người đã có thu nhập ổn định và mong muốn đóng góp vì sự phát triển của quê hương”, ông nói.

Mở rộng cách tiếp cận và tư duy về kiều bào

Nhìn về giai đoạn sau Đại hội XIV, ông Nguyễn Hải Nam cho rằng cần chuyển từ tư duy chờ đợi sang chủ động tiếp cận; xây dựng mạng lưới kiều bào theo hướng tinh gọn, hiệu quả, chú trọng chiều sâu hơn là số lượng, tránh dàn trải hình thức.

Mạng lưới đóng góp của kiều bào, theo ông, không nên chỉ giới hạn trong kinh tế hay khoa học – công nghệ mà cần mở rộng sang các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thủ công mỹ nghệ, thể thao, du lịch, ẩm thực, giáo dục, đào tạo nghề và truyền thông.

Một đề xuất mang tính đột phá được ông đặc biệt kỳ vọng là việc mời kiều bào có năng lực tham gia làm việc theo hợp đồng trong các cơ quan, tổ chức Nhà nước, và xa hơn là trở thành đại biểu Quốc hội chuyên trách về người Việt Nam ở nước ngoài.

Bên cạnh đó, ông cho rằng cũng cần nhìn nhận lại khái niệm “người Việt Nam ở nước ngoài”. Khi họ đã trở về Việt Nam sinh sống, làm việc và định cư lâu dài trên 10 năm, thì về bản chất đã trở thành nguồn lực trong nước và cần được đối xử tương xứng.

1.586 đại biểu dự Đại hội XIV của Đảng

Theo ông Nguyễn Hải Nam, nếu những kỳ vọng này được Đại hội XIV quan tâm và cụ thể hóa bằng các quyết sách phù hợp, Việt Nam sẽ có thêm động lực quan trọng để phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng trong giai đoạn tới.