Theo quy định tại Phụ lục II của Quy định (EU) 2019/1793, thanh long Việt Nam thuộc diện kiểm soát tăng cường với tần suất 30%. So với nhiều mặt hàng khác như ớt và đậu bắp (cùng chịu mức 50%), hay sầu riêng (20%), mức kiểm soát đối với thanh long vẫn ở ngưỡng trung bình. Đáng chú ý, chanh leo của Việt Nam hiện chưa nằm trong diện bị áp dụng biện pháp kiểm soát tăng cường, cho thấy dư địa mở rộng thị trường vẫn còn lớn.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết, các thông tin liên quan đến báo cáo giám sát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật của Pháp hiện chưa được phía EU chính thức gửi qua các kênh ngoại giao kỹ thuật. Những dữ liệu được dẫn chiếu chủ yếu dựa trên kết quả kiểm tra từ năm 2024 và chưa phản ánh đầy đủ những chuyển biến tích cực trong công tác kiểm soát chất lượng thời gian gần đây.
 |
| Không có chuyện thanh long Việt Nam bị kiểm soát 50% tại thị trường EU. |
Trên thực tế, ngay khi phát sinh các cảnh báo từ phía EU liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép (MRLs), các cơ quan chức năng của Việt Nam đã chủ động truy xuất nguồn gốc, xác định nguyên nhân và nhanh chóng triển khai biện pháp khắc phục. Các báo cáo xử lý đều được gửi kịp thời tới cơ quan có thẩm quyền của EU, thể hiện tinh thần hợp tác và trách nhiệm của Việt Nam trong việc tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.
Song song với đó, Bộ đã tăng cường chỉ đạo các địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm, đặc biệt đối với hàng xuất khẩu. Nhiều quy trình canh tác tiên tiến đã được ban hành, trong đó chú trọng áp dụng các biện pháp phòng trừ dịch hại tổng hợp, mở rộng sử dụng chế phẩm sinh học nhằm giảm thiểu phụ thuộc vào hóa chất.
Những nỗ lực này đã mang lại kết quả rõ nét. Nếu như năm 2024, số cảnh báo vi phạm quy định an toàn thực phẩm của EU đối với nông sản Việt Nam là 64 trường hợp, thì đến năm 2025 con số này đã giảm mạnh xuống còn 17 trường hợp, cho thấy xu hướng cải thiện tích cực về chất lượng và mức độ tuân thủ.
Trong bối cảnh EU liên tục cập nhật và siết chặt các quy định về mức dư lượng tối đa (MRLs), với yêu cầu ngày càng cao và thời gian chuyển đổi ngắn, việc duy trì được tần suất kiểm tra ở mức 30% đối với thanh long có thể coi là kết quả đáng ghi nhận.
Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện các báo cáo kỹ thuật, làm cơ sở đàm phán với phía EU nhằm giảm thêm tần suất kiểm tra tại cửa khẩu đối với một số mặt hàng, trong đó có thanh long. Đồng thời, các chương trình tập huấn, cập nhật quy định mới cho doanh nghiệp và người sản xuất sẽ được đẩy mạnh nhằm nâng cao năng lực thích ứng.
Về dài hạn, ngành nông nghiệp định hướng phát triển theo hướng bền vững, gia tăng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học, áp dụng các giải pháp canh tác thân thiện môi trường, qua đó nâng cao chất lượng nông sản và củng cố vị thế trên thị trường EU – một trong những thị trường khó tính nhưng giàu tiềm năng.
