Khi tiếng chuông chùa Linh Ứng ngân vang trở lại…

Thầy Thích Quảng Tùng, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam xúc động phát biểu.

Ngôi chùa cổ lưu dấu hồn làng qua bao thăng trầm lịch sử

Chùa Linh Ứng, còn gọi là chùa Làng Cung Chúc, được xây dựng từ thời Lê – một trong những ngôi chùa cổ tiêu biểu của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Tọa lạc giữa cánh đồng yên ả, được bao bọc bởi hàng tre, rặng cau, chùa Linh Ứng từ lâu đã là chốn linh thiêng, nơi gửi gắm niềm tin tâm linh và tình yêu quê hương của người dân Cung Chúc xã Trung Lập xưa nay là xã Vĩnh Thịnh.

Trải qua hơn ba thế kỷ, ngôi chùa đã nhiều lần bị hư hại do chiến tranh và thiên tai, nhưng chưa khi nào bị lãng quên trong tâm khảm người dân. Năm 1953, trong kháng chiến chống Pháp, chùa bị địch bắn phá, chiếm đóng. Khi chúng rút đi, đồ thờ và chuông đồng đều bị lấy mất, chùa chỉ còn lại những bức tường đổ nát. Đầu năm 1954, thực hiện chủ trương tiêu thổ kháng chiến, nhân dân trong làng đã phải tháo dỡ toàn bộ ngôi chùa để ngăn giặc quay lại chiếm đóng.

Sau ngày hòa bình lập lại, với lòng thành kính, người dân Cung Chúc đã gom nhặt vật liệu còn sót lại, dựng tạm ba gian hậu cung làm nơi thờ tự. Năm 2002, nhờ công đức của phật tử và con em xa quê, chùa được mở rộng thêm năm gian, mái ngói rêu phong, tường vôi mộc mạc – giản dị mà tràn đầy linh khí. Tiếng chuông chùa mỗi sớm chiều trở thành âm thanh quen thuộc, như lời nhắc nhớ về đạo lý, về lòng nhân hậu và nếp sống hiền hòa của người dân vùng quê.

Đến năm 2018, nhân dân xin phép xây dựng ngôi Tam Bảo mới trên khu đất cao hơn để bảo đảm an toàn, song vì kinh phí eo hẹp, công trình chỉ dừng lại ở phần móng. Ngôi chùa cũ tiếp tục được gìn giữ, dù đã quá tải và xuống cấp trầm trọng.

Từ ngôi chùa rệu rã đến khát vọng hồi sinh

Năm 2024, cơn bão số 3 (Yagi) quét qua Hải Phòng khiến mái chùa Linh Ứng bị sụp đổ một phần. Tường gạch nứt vỡ, mái ngói xô lệch, cột kèo mục nát. Có chỗ vết nứt rộng đến 40mm, nền móng dài 42m đã mục rữa, gạch bở vụn, không còn khả năng chịu lực. Xà gồ, rui mè bị mối mọt ăn rỗng, nguy cơ sập bất cứ lúc nào.

Trước nguy hiểm đó, chính quyền xã Vĩnh Thịnh và nhân dân địa phương đã dựng tạm một ngôi chùa lợp tôn trên nền móng cũ, di chuyển tượng Phật và đồ thờ lên để đảm bảo an toàn cho phật tử khi lễ bái. Tuy nhiên, trong sâu thẳm, ai cũng đau đáu một nỗi niềm – nếu không sớm trùng tu, một phần hồn làng, hồn quê sẽ mất đi mãi mãi.

Nhận thức rõ giá trị tinh thần, lịch sử của di tích, UBND xã Vĩnh Thịnh đã gửi văn bản đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng khảo sát, xác nhận tình trạng xuống cấp, lập dự án tu bổ, phục hồi. Sau khi xem xét, Sở Văn hóa thống nhất đề xuất thành phố giao xã Vĩnh Thịnh làm chủ đầu tư, huy động nguồn vốn xã hội hóa và các nguồn hợp pháp khác để khôi phục di tích.

Đây không chỉ là hành động bảo tồn một công trình kiến trúc cổ, mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần trách nhiệm, lòng hiếu đạo và ý thức gìn giữ di sản của người dân Vĩnh Thịnh hôm nay.

Lễ động thổ – khởi đầu cho hành trình hồi sinh

Dưới bầu trời thu trong vắt, tiếng trống, tiếng chuông chùa Linh Ứng ngân vang hòa cùng tiếng tụng kinh trầm hùng. Hàng trăm tăng ni, phật tử và người dân địa phương trang nghiêm chứng kiến giây phút thiêng liêng: ngọn cuốc đầu tiên được hạ xuống, mở đầu cho hành trình trùng tu ngôi chùa cổ.

Ni cô trụ trì xúc động chia sẻ: “Chúng con tri ân chư Tôn đức, quý lãnh đạo, phật tử và các nhà hảo tâm đã trợ duyên cho công trình trùng tu chùa Linh Ứng hôm nay. Đây không chỉ là việc dựng lại mái chùa, mà là dựng lại niềm tin, dựng lại cội nguồn tinh thần cho người dân quê.”

Buổi lễ càng thêm ý nghĩa khi có sự tham dự của lãnh đạo địa phương. Đặc biệt, Tập đoàn Vingroup – Quỹ Thiện Tâm đã chung tay hỗ trợ kinh phí, góp phần hiện thực hóa ước nguyện trăm năm của người dân làng Cung Chúc.

Trùng tu chùa Linh Ứng không chỉ là bảo tồn một công trình, mà còn là bảo tồn ký ức văn hóa – nơi kết tinh tinh thần từ bi, nhân ái và đoàn kết cộng đồng. Khi mái chùa hồi sinh, cũng là khi tâm hồn làng quê được sưởi ấm.

Những hồi chuông chùa vang lên, hòa cùng tiếng gió qua rặng tre, như gọi về bóng dáng tiền nhân – những người đã đổ bao công sức dựng xây, gìn giữ ngôi chùa suốt mấy trăm năm. Cả không gian ngập tràn sự linh thiêng và xúc động – một buổi sáng mà ai cũng cảm thấy được chạm đến phần sâu thẳm nhất trong lòng mình.

Phối cảnh chùa

Mái chùa xưa không chỉ là nơi thờ Phật, mà còn là biểu tượng của sự an lành, là nơi nương tựa tinh thần của con người giữa cuộc đời nhiều biến động.

Với người dân Cung Chúc, mỗi viên ngói, mỗi tiếng chuông chùa đều mang theo hơi thở của tổ tiên, của ký ức làng quê. Bởi thế, việc trùng tu chùa Linh Ứng không chỉ là trách nhiệm, mà còn là một nghĩa cử tri ân quá khứ và gìn giữ tương lai.

Ni cô trụ trì xúc động đọc hai câu thơ trước khi kết thúc buổi lễ:

“Mái chùa che chở hồn dân tộc,

Nếp sống muôn đời của tổ tông.”

Khi những xẻng cát đầu tiên động thổ giữa trưa thu Hải Phòng như lời khẳng định: một ngôi chùa đang hồi sinh, và cùng với chùa, hồn làng, nếp đạo, niềm tin yêu con người cũng đang được thức lại