Hướng đi nào để tạo ra thị trường nhà ở giá rẻ bình đẳng hơn?

Thực trạng thiếu hụt nhà ở giá rẻ

Nhà ở giá rẻ đang trở thành một trong những thách thức lớn tại Việt Nam, đặc biệt tại các thành phố lớn như: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh. Dù thị trường bất động sản phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, phân khúc nhà ở giá rẻ vẫn luôn khan hiếm, dẫn đến bất bình đẳng trong việc tiếp cận nhà ở của người dân.

Theo Bộ Xây dựng, tỷ lệ nhà ở thương mại giá vừa túi tiền (từ 25 triệu đồng/m² trở xuống) hiện đang giảm mạnh, và gần như không có dự án nào tại các đô thị lớn như: Hà Nội,TP.HCM và Đà Năng.... Những dự án nhà ở có giá hợp lý cho người dân có thu nhập thấp và trung bình gần như không xuất hiện, trong khi tại các tỉnh lân cận, nguồn cung cũng chỉ rất hạn chế.

Thiếu hụt phân khúc nhà ở giá rẻ khiến đã gây áp lực lớn lên người dân.

Chính sự thiếu hụt này tạo ra sự phân hóa rõ rệt trong xã hội, khi một bộ phận nhỏ người dân có thể sở hữu nhà ở cao cấp, trong khi phần lớn người dân phải sống trong các khu nhà ở xã hội, vốn đã quá tải và có nhiều vấn đề về chất lượng, vị trí cũng như thủ tục hành chính phức tạp.

Ngoài ra, sự gia tăng nhanh chóng của giá bất động sản tại các thành phố lớn khiến người dân có thu nhập trung bình và thấp càng khó khăn trong việc mua nhà. GS.TSKH. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho rằng sự tăng giá "chóng mặt" của các căn hộ tại Hà Nội trong thời gian qua là một hiện tượng đáng chú ý. Ông Võ khẳng định, đây là dấu hiệu của các yếu tố phi lý, có thể liên quan đến hoạt động thổi giá, đồn đoán và giao dịch ảo. Ông Võ nhận định: “Hiện tượng mâu thuẫn cung - cầu trong thị trường bất động sản là dấu hiệu rõ ràng của một thị trường không lành mạnh.”

Trong khi đó, theo dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ tăng giá căn hộ trung bình ở Hà Nội đã vượt mức 10% trong năm 2024, điều này càng làm gia tăng bất bình đẳng trong việc tiếp cận nhà ở của người dân. Hơn 70% người dân có thu nhập dưới 20 triệu đồng/tháng ở các đô thị lớn không đủ khả năng mua được nhà ở thương mại.

Giải pháp phát triển nhà ở giá rẻ bền vững

Để giải quyết tình trạng thiếu hụt nhà ở giá rẻ, GS.TSKH. Đặng Hùng Võ cho rằng phát triển phân khúc nhà ở thương mại giá vừa túi tiền là giải pháp cấp bách và cần thiết. Đây là giải pháp tối ưu để giải quyết bài toán an cư cho phần lớn người dân có thu nhập trung bình và thấp, những người không đủ khả năng mua nhà ở cao cấp nhưng cũng không thuộc diện được hưởng các chính sách nhà ở xã hội.

GS.TSKH. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường

Theo ông Võ, các doanh nghiệp bất động sản cần chủ động nghiên cứu và áp dụng công nghệ xây dựng hiện đại cùng với vật liệu mới để giảm giá thành sản phẩm. "Các tiến bộ trong công nghệ xây dựng có thể giảm đáng kể chi phí xây dựng, từ đó góp phần làm hạ giá nhà," ông Võ chia sẻ. Việc sử dụng các vật liệu nhẹ, bền, và đảm bảo chất lượng sẽ giúp giảm chi phí mà không làm giảm sự an toàn và tiện nghi của ngôi nhà.

Ông Võ cũng cho hay, doanh nghiệp bất động sản cần thay đổi tư duy xây dựng theo hướng sử dụng vật liệu mới, thay vì theo phương thức truyền thống như gạch, sắt, thép. Một số vật liệu mới như nhựa composite, bê tông siêu nhẹ, thép không gỉ… có thể giúp giảm chi phí nhưng vẫn đảm bảo chất lượng. Các quốc gia như Nhật Bản và Hàn Quốc đã áp dụng công nghệ này thành công, tạo ra những ngôi nhà có không gian nhỏ gọn nhưng tiện nghi, đáp ứng nhu cầu sống tối ưu.

Ngoài công nghệ xây dựng, Chính phủ cũng cần đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển nhà ở giá rẻ. Các chính sách hỗ trợ về thuế, vay vốn, và các chương trình trợ giá cho người dân có thu nhập thấp cũng rất cần thiết để thúc đẩy phát triển phân khúc này.

Dữ liệu từ Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho thấy, trong 5 năm qua, số lượng nhà ở thương mại giá rẻ đã giảm 40% so với trước đó. Điều này phản ánh rõ sự thiếu hụt nghiêm trọng và yêu cầu các giải pháp cấp thiết hơn từ cả nhà nước và doanh nghiệp.

Cuối cùng, để giải quyết vấn đề nhà ở giá rẻ, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức tài chính. Chính phủ cần tạo ra cơ chế hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển dự án nhà ở giá rẻ, trong khi các doanh nghiệp phải tìm cách giảm chi phí sản xuất thông qua công nghệ hiện đại và vật liệu xây dựng mới. Để làm được điều này, cần sự chung tay của tất cả các bên nhằm đưa thị trường bất động sản Việt Nam trở nên công bằng và bền vững.