Hoa Kỳ điều tra nghi vấn lẩn tránh thuế với bánh xe thép hoàn thiện tại Việt Nam

Hoa Kỳ vừa khởi xướng điều tra lẩn tránh thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp với sản phẩm bánh xe thép kích cỡ 22,5–24,5 inch được hoàn thiện tại Việt Nam, sử dụng thép cán nóng (HRS) có nguồn gốc từ Trung Quốc. Thông tin được Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cho biết sau khi cơ quan này nhận thông báo chính thức từ Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC).

Đơn kiện được nộp bởi Accuride Corporation và Maxion Wheels USA LLC, với các sản phẩm bị cáo buộc thuộc nhiều mã HS như 8708.70.4530, 8708.70.4560, 8708.70.6030, 8708.70.6060, 8716.90.5059 cùng một số mã HS của lốp xe liên quan.

Hoa Kỳ điều tra nghi vấn lẩn tránh thuế với bánh xe thép hoàn thiện tại Việt Nam

Theo cáo buộc, lượng HRS nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam – vốn là nguyên liệu đầu vào chính để sản xuất bánh xe thép – đã tăng đột biến sau khi Hoa Kỳ áp thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp với sản phẩm bánh xe thép của Trung Quốc. Cụ thể, nhập khẩu HRS từ Trung Quốc vào Việt Nam được cho là tăng tới 291% trong giai đoạn 2017–2023, trong khi nhập khẩu từ các thị trường khác chỉ tăng khoảng 12%. Sự chênh lệch này khiến nguyên đơn cho rằng các doanh nghiệp Trung Quốc đã chuyển hướng xuất khẩu nguyên liệu sang Việt Nam để lẩn tránh thuế.

Trước đó, năm 2023, DOC từng mở cuộc điều tra chống lẩn tránh với sản phẩm bánh xe kéo bằng thép có linh kiện xuất xứ Trung Quốc nhưng được hoàn thiện tại Việt Nam. Tuy nhiên, tới năm 2024, cơ quan này kết luận cáo buộc là không có cơ sở do doanh nghiệp Việt Nam không nhập khẩu đĩa hoặc vành từ Trung Quốc để sản xuất bánh xe kéo, và vụ việc đã được chấm dứt.

Dữ liệu của cơ quan thống kê Hoa Kỳ cho thấy nhập khẩu bánh xe bằng thép từ Việt Nam tăng nhanh trong các năm gần đây: từ 7 triệu USD năm 2018 lên 76 triệu USD năm 2024; riêng nửa đầu năm 2025 đã đạt khoảng 90 triệu USD. Trong giai đoạn 2018–2019, khi cuộc điều tra gốc được khởi xướng, lượng nhập khẩu từ Việt Nam vào Hoa Kỳ đã tăng tới 500%.

Theo quy trình, sau khi nhận yêu cầu điều tra, trong vòng khoảng 30 ngày kể từ ngày 24/11/2025, DOC sẽ xem xét và quyết định có chấp nhận hay không. Trường hợp cần thêm thời gian, thời hạn có thể được gia hạn tối đa 15 ngày. Nếu chính thức khởi xướng, quyết định cuối cùng dự kiến được ban hành trong vòng 300 ngày, hoặc 365 ngày nếu có gia hạn.

Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu liên quan chủ động rà soát hoạt động xuất khẩu sản phẩm thuộc phạm vi điều tra sang Hoa Kỳ; tìm hiểu đầy đủ quy định và quy trình điều tra chống lẩn tránh thuế của Mỹ; đồng thời hợp tác chặt chẽ với DOC trong suốt quá trình điều tra. Doanh nghiệp cũng được đề nghị duy trì trao đổi thông tin thường xuyên với Cục Phòng vệ thương mại để kịp thời nhận được hỗ trợ cần thiết.