Việc Ấn Độ áp đặt lệnh cấm xuất khẩu cho tất cả các loại gạo tẻ đã tạo nên sự lo ngại và rối ren trên thị trường toàn cầu, khiến các quốc gia phải tìm kiếm nguồn cung gạo mới từ các nước xuất khẩu khác. Việt Nam và Thái Lan, hai quốc gia chiếm vị trí thứ hai và thứ ba trong lĩnh vực xuất khẩu gạo toàn cầu, tỏ ra là những ứng cử viên sáng giá nhất để thay thế vị thế xuất khẩu bị mất từ Ấn Độ.
Theo thông tin từ các thương nhân và doanh nghiệp xuất khẩu gạo tại TP.Hồ Chí Minh và Bangkok (Thái Lan), giá gạo xuất khẩu của cả hai nước đã tăng mạnh lên mức cao chưa từng có. Gạo xuất khẩu 5% tấm của Việt Nam đạt mức 550 - 575 USD/tấn, còn gạo xuất khẩu của Thái Lan thậm chí cán mốc 605 - 610 USD/tấn. Đây đều là mức giá cao nhất trong vòng 12 năm đối với Việt Nam và 11 năm đối với Thái Lan.
Lệnh cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ đã khiến nguồn cung gạo trên thị trường nội địa Thái Lan trở nên khan hiếm và khó có thêm nguồn cung mới trong ngắn hạn. Điều này tạo ra cơ hội mới cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo của cả hai nước, nhưng đồng thời cũng đẩy lên áp lực về nguồn cung và giá cả. Nhiều doanh nghiệp đã đề nghị ký hợp đồng dài hạn để đảm bảo nguồn cung, nhưng vẫn còn đang cân nhắc trước những biến động của thị trường.
Trên thị trường nội địa, giá các mặt hàng gạo tại Việt Nam cũng đã tăng đáng kể trong tuần qua. Gạo 5% tấm, gạo 15% tấm và gạo 25% tấm đều ghi nhận mức giá cao nhất trong 12 năm trở lại đây. Đặc biệt, gạo xát trắng loại 1 đã tăng mạnh nhất, đạt giá trung bình 12.500 đồng/kg. 
Với vị thế chiếm đến 40% tổng lượng gạo xuất khẩu toàn cầu, việc Ấn Độ đình chỉ xuất khẩu gạo tẻ đang tạo ra những gián đoạn đáng kể trên thị trường toàn cầu. Nga và Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) cũng đã tuyên bố tạm thời cấm xuất khẩu gạo, nhằm duy trì sự ổn định trên thị trường nội địa.
Dự kiến, giá gạo xuất khẩu khu vực châu Á, đặc biệt là của Việt Nam và Thái Lan, sẽ tiếp tục tăng và có thể đạt mức trung bình từ 600 đến 700 USD/tấn cho các loại gạo chất lượng cao. Trong khi đó, Indonesia, trong nỗ lực đảm bảo an ninh lương thực, đã cam kết nhập khẩu tới 2 triệu tấn gạo trong năm nay - mức cao nhất trong 10 năm trở lại đây.
Tuy nhiên, các biến động và áp lực trong thị trường xuất khẩu gạo hiện nay cũng khiến các doanh nghiệp đối mặt với những rủi ro cao khi ký hợp đồng mới. Việc vét sạch kho để thực hiện các hợp đồng hiện tại và chờ thu mua lúa gạo vụ mới để có hàng để giao tiếp đòi hỏi sự cẩn trọng trong việc quản lý nguồn cung và lựa chọn thời điểm ký hợp đồng.
P.V (t/h)
