Ghẹ Việt Nam tiếp tục vào Mỹ, Philippines bị siết nhập khẩu

Ghẹ Việt Nam tiếp tục vào Mỹ, Philippines bị siết nhập khẩu

Cơ quan Nghề cá Biển Quốc gia Mỹ (NMFS), thuộc NOAA, vừa công bố kết quả rà soát lại các kết luận công nhận tương đương theo Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển (MMPA) đối với nghề khai thác ghẹ tại nhiều quốc gia.

Theo kết quả công bố, Mỹ sẽ tiếp tục cho phép nhập khẩu ghẹ từ Việt Nam, Indonesia và Sri Lanka. Trong khi đó, ghẹ khai thác bằng nghề lưới rê và lồng/bẫy của Philippines sẽ bị cấm nhập khẩu vào thị trường Mỹ.

Dự kiến, quyết định sửa đổi sẽ được đăng trên Công báo Liên bang Mỹ ngày 12/5/2026 và lệnh cấm đối với ghẹ Philippines sẽ có hiệu lực sau 30 ngày, tức vào khoảng giữa tháng 6/2026.

Trước đó, vào tháng 8/2025, NMFS đã tiến hành đánh giá khoảng 2.500 ngư trường tại 135 quốc gia và xác định 240 ngư trường chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn bảo vệ động vật có vú biển theo quy định của MMPA. Trong danh sách này có các nghề khai thác ghẹ của Việt Nam, Indonesia, Sri Lanka và Philippines.

Kết luận ban đầu từng khiến ngành thủy sản lo ngại khi Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ ước tính khoảng 89% lượng ghẹ nhập khẩu vào Mỹ có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Sau đó, một nhóm doanh nghiệp hải sản cùng các tổ chức ngành hàng tại Mỹ đã khởi kiện NMFS, cho rằng các đánh giá chủ yếu dựa trên khác biệt về quy định quản lý thay vì tác động thực tế tới động vật có vú biển. Vụ kiện được giải quyết vào cuối năm 2025 và NMFS đồng ý thực hiện rà soát lại toàn bộ kết luận trước đó.

Theo dữ liệu của NOAA, trong năm 2025, Mỹ nhập khẩu khoảng 4.143 tấn ghẹ từ Việt Nam. Indonesia là nguồn cung lớn nhất với hơn 14.000 tấn, trong khi Philippines xuất khẩu khoảng 2.417 tấn và Sri Lanka đạt khoảng 820 tấn.

NMFS cho biết nguyên nhân khiến Philippines bị áp lệnh cấm là do quốc gia này chưa xây dựng được hệ thống đầy đủ để giám sát và báo cáo tình trạng đánh bắt không chủ đích động vật có vú biển. Đồng thời, Philippines cũng chưa chứng minh được hiệu quả của các biện pháp giảm thiểu rủi ro đối với một số loài nguy cấp, trong đó có cá heo Irrawaddy.

Việc tiếp tục duy trì quyền tiếp cận thị trường Mỹ được đánh giá là tín hiệu tích cực đối với ngành khai thác và xuất khẩu ghẹ của Việt Nam trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường và truy xuất nguồn gốc tại các thị trường lớn ngày càng được siết chặt.