Đồng Tháp quyết liệt chuyển đổi số, hiện đại hóa nền hành chính sau sáp nhập

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, phường thuộc tỉnh Đồng Tháp.

Một bước ngoặt trong cải cách hành chính

Ngày 30/6/2025, 34/34 tỉnh, thành phố trong cả nước đã đồng loạt tổ chức Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và thành lập tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Sự kiện này không chỉ đánh dấu bước chuyển về mặt tổ chức bộ máy, mà còn thể hiện quyết tâm cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả phục vụ nhân dân theo tinh thần đổi mới toàn diện của Đảng và Nhà nước.

Cùng cả nước, tỉnh Đồng Tháp mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập giữa tỉnh Đồng Tháp và Tiền Giang cũ có diện tích tự nhiên 5.938,64 km2, quy mô dân số 4.370.046 người (đạt 312,15% so với tiêu chuẩn) và có 102 cấp xã, phường trực thuộc.

Từ ngày 1/7/2025, hệ thống chính quyền mới tại các địa phương chính thức đi vào vận hành. Các cấp ủy, chính quyền địa phương cấp tỉnh đã tổ chức hội nghị Ban Thường vụ, Ban Chấp hành để thông qua quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cho cấp ủy viên, kiện toàn Ủy ban kiểm tra và xây dựng lộ trình chuẩn bị Đại hội Đảng bộ các cấp.

Sau hơn nhiều tháng vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp thực sự đem lại nhiều lợi ích thiết thực, hiệu quả cho người dân, doanh nghiệp; mọi thủ tục hành chính (TTHC) của người dân được giải quyết nhanh chóng...kết quả bước đầu vận hành cơ bản thông suốt, đáp ứng được nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Người dân, doanh nghiệp đến làm thủ tục hành chính tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, phường.

Cụ thể, đã hợp nhất, sáp nhập 305 đảng bộ cấp xã thành 102 đảng bộ cấp xã, kết thúc hoạt động của 24 đảng bộ cấp huyện và tương đương; sáp nhập, thành lập mới 4 đảng bộ trực thuộc Tỉnh uỷ. Hiện, Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp có 106 đảng bộ trực thuộc, 1.006 tổ chức cơ sở đảng và 120.752 đảng viên, tăng 16.581 đảng viên so với đầu nhiệm kỳ, đạt tỷ lệ 3,55% so với dân số.

Thách thức hiện hữu: hạ tầng số, nhân lực, quy trình phối hợp

Mới đây, tại buổi làm việc của Đoàn công tác số 03 do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Diệu dẫn đầu với một số xã như Hòa Long, Lai Vung, Lấp Vò, Phong Hòa, Mỹ An Hưng, Tân Khánh Trung, lãnh đạo UBND các xã báo cáo tình hình phát triển kinh tế - xã hội, tiến độ cải cách hành chính, giải ngân vốn đầu tư công, xây dựng đô thị và an sinh xã hội. Nhiều khó khăn trong vận hành chính quyền 2 cấp tiếp tục được nêu lên, đặc biệt là hạn chế về hạ tầng số, điều kiện nhân lực và quy trình phối hợp trong phục vụ người dân.

Các địa phương kiến nghị tỉnh quan tâm hỗ trợ hạ tầng mạng để trung tâm hành chính công vận hành thông suốt; bổ sung kinh phí nâng cấp, mở rộng trung tâm hành chính công; hướng dẫn thủ tục xét miễn giảm trợ cấp cho người có công; hỗ trợ quy trình cho thuê kết cấu hạ tầng thương mại; tăng cường các đội kiểm tra liên ngành; phân bổ biên chế cho trung tâm dịch vụ công cấp xã; và đầu tư hoàn thiện hạ tầng giao thông, hành lang kinh tế đường sông – đường bộ.

Quang cảnh buổi làm việc, đại diện lãnh đạo các xã phát biểu ý kiến tại buổi làm việc

Trên cơ sở báo cáo và kiến nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Diệu yêu cầu các địa phương đẩy mạnh triển khai các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn tới; nâng cao hiệu quả công tác xây dựng Đảng; tập trung hoàn thành mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công và cải cách hành chính; thực hiện kịp thời chính sách cho người có công; đồng thời ưu tiên các công trình, dịch vụ đem lại lợi ích trực tiếp cho người dân.

Ông cũng đề nghị rà soát hệ thống trụ sở cấp xã để lập kế hoạch nâng cấp, sửa chữa phù hợp; tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông; phát huy vai trò chương trình xây dựng nông thôn mới gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Đặc biệt, các địa phương cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, tăng cường chuyển đổi số, nâng cao năng lực đường truyền và dung lượng tại các trung tâm hành chính công nhằm tối ưu hóa quy trình xử lý hồ sơ và cải thiện chất lượng phục vụ.

Chuyển đổi số – giải pháp then chốt

Trước bối cảnh trên, lãnh đạo tỉnh đã chủ động chỉ đạo các giải pháp chiến lược để đẩy mạnh chuyển đổi số tại cơ sở:

Nâng cấp hạ tầng mạng, trung tâm hành chính công: Đầu tư mở rộng và nâng cao năng lực truyền dẫn, đường truyền internet tại trung tâm dịch vụ công cấp xã; Ưu tiên bổ sung nguồn lực cho trung tâm hành chính công để đảm bảo hoạt động thông suốt, đáp ứng nhu cầu dân làm thủ tục hành chính.

Số hóa quy trình, tối ưu hóa xử lý hồ sơ: Tập trung đưa nhiều thủ tục hành chính lên nền tảng trực tuyến, hạn chế thủ tục giấy; Tăng cường dung lượng và năng lực hệ thống xử lý hồ sơ điện tử để giảm thời gian giải quyết hồ sơ, cải thiện trải nghiệm người dân; Xây dựng, hoàn thiện hệ thống thông tin và kho dữ liệu dùng chung, dữ liệu mở, phục vụ liên thông giữa các cấp, giữa các cơ quan. Theo kế hoạch của tỉnh, việc này sẽ là một nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn tới

Phát triển chính quyền số toàn diện: Đồng Tháp đặt mục tiêu xây dựng chính quyền số, không chỉ ở cấp tỉnh mà lan tỏa xuống cấp xã, gắn liền với việc số hóa hồ sơ hành chính và tài liệu; Các đoàn thể, cơ quan cấp xã được khuyến khích sử dụng trang Fanpage, Zalo, website điện tử để công bố thông tin, thủ tục, hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công. Ví dụ, tại xã Tân Khánh Trung, tỷ lệ xử lý hồ sơ điện tử gần như đạt 99,16%; Áp dụng mô hình “công dân không cần đến nơi” (“Citizens do not come”): người dân quét mã QR tại trụ sở xã, các điểm công cộng như trường học, chợ, đền chùa... để truy cập thủ tục hành chính trực tuyến mà không phải di chuyển nhiều.

Đào tạo, nâng cao năng lực nhân lực số:Tổ chức các chương trình bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ xã, công chức, viên chức cấp xã để họ làm chủ các hệ thống hành chính điện tử, phần mềm quản lý, ký số; Phối hợp với Sở Khoa học – Công nghệ để triển khai các chương trình nâng cao nhận thức chuyển đổi số, hỗ trợ cộng đồng kỹ thuật số, bộ phận xử lý sự cố CNTT tại cơ sở. Trong thư mời xây dựng phương án nâng cấp hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, Sở Khoa học – Công nghệ đã đề xuất tổ chức các khóa huấn luyện cho đội ngũ cán bộ.

Cải cách chính sách, giám sát, đối thoại: Tỉnh yêu cầu rà soát trụ sở xã để lập kế hoạch nâng cấp, bảo đảm cơ sở vật chất phù hợp cho mô hình chính quyền hai cấp; Tăng cường đối thoại với người dân, nhất là khi xây dựng nông thôn mới, gắn tái cơ cấu nông nghiệp với chuyển đổi số để phát huy vai trò công nghệ trong phát triển kinh tế – xã hội.

Phó Chủ tịch Nguyễn Thành Diệu cũng nhấn mạnh cần ưu tiên đầu tư các công trình, dịch vụ mang lại lợi ích trực tiếp cho dân – trong đó có các hạ tầng số, trung tâm hành chính.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Thành Diệu ghi nhận và biểu dương những nỗ lực của các xã trong duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế, giữ vững ổn định chính trị - xã hội.

Những kết quả bước đầu và dấu ấn chuyển đổi số

Ở xã Mỹ An Hưng, mô hình “công dân không cần đến nơi” đã được triển khai rộng rãi; người dân sử dụng QR code để làm thủ tục, giảm đáng kể việc di chuyển.

Trên cổng cổng dịch vụ công cấp xã, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tăng cao, nhiều nơi đạt tỷ lệ gần 100% trong việc xử lý hồ sơ điện tử, giúp tiết kiệm thời gian, minh bạch quy trình.

Đồng Tháp đã hoàn thành nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cấp an toàn an ninh mạng, tăng cường kho dữ liệu dùng chung, theo kế hoạch chuyển đổi số toàn diện đến năm 2030.

Ý nghĩa và triển vọng

Công tác chuyển đổi số tại Đồng Tháp không chỉ là phần việc gắn liền với cải cách hành chính, mà còn là nền tảng để xây dựng chính quyền hiện đại, minh bạch, hiệu quả — phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp. Việc đẩy mạnh số hóa, tối ưu hóa quy trình hành chính sẽ góp phần:

Tinh gọn bộ máy, giảm chi phí vận hành, tăng tốc độ xử lý hồ sơ.

Tăng cường minh bạch, giảm cơ hội tiêu cực khi người dân thực hiện thủ tục hành chính.

Nâng cao chất lượng dịch vụ công, mang lại trải nghiệm thuận tiện hơn cho người dân, kể cả ở vùng sâu, vùng xa.

Kích hoạt dữ liệu dùng chung, mở ra tiềm năng phân tích, dự báo định hướng phát triển kinh tế – xã hội, hoạch định chính sách tốt hơn.

Gắn kết phát triển kinh tế số, phát huy vai trò nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, thương mại qua nền tảng số — khi hạ tầng số được đầu tư bài bản.

Thách thức tiếp tục và kiến nghị

Dù có nhiều bước tiến, Đồng Tháp vẫn đối mặt với những rào cản:

Việc đồng bộ hóa hệ thống công nghệ thông tin, liên kết dữ liệu giữa các xã, giữa xã và tỉnh là bài toán kỹ thuật và quản lý lớn.

Nhân lực công nghệ cấp xã còn hạn chế cả về số lượng và kỹ năng: cần tiếp tục đào tạo sâu, đặc biệt là khi nhiều cán bộ mới từ sáp nhập.

Chi phí đầu tư hạ tầng, bảo mật mạng, trang thiết bị CNTT cần được cân đối trong ngân sách địa phương.

Người dân, đặc biệt là người cao tuổi, người chưa quen ứng dụng số, cần thêm hướng dẫn, hỗ trợ tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Để khắc phục, tỉnh Đồng Tháp nên tiếp tục huy động nguồn lực đầu tư công – xã hội, khai thác hợp tác với doanh nghiệp công nghệ, áp dụng mô hình đối tác công – tư (PPP) trong phát triển hạ tầng số. Cùng với đó, tiếp tục tổ chức các chương trình phổ cập kỹ năng số cho người dân, đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ thủ tục trực tuyến.

Buổi làm việc của Đoàn công tác số 03 do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Diệu dẫn đầu đã thể hiện quyết tâm cao của lãnh đạo Đồng Tháp trong việc không chỉ hoàn thiện bộ máy hành chính sau sáp nhập, mà còn xây dựng chính quyền số, tăng cường chuyển đổi số để mang lại hiệu quả thực sự cho người dân. Đây là một bước đi chiến lược, khả thi và mang tính lâu dài – nếu được triển khai bền bỉ, Đồng Tháp có thể trở thành một “điểm sáng” trong chuyển đổi số gắn với cải cách hành chính ở cấp cơ sở.