Doanh nghiệp chờ “hồ sơ số” cho từng thửa đất, kỳ vọng giảm rủi ro giao dịch

Trong hoạt động đầu tư bất động sản, việc xác minh tình trạng pháp lý, quy hoạch hay lịch sử biến động của một thửa đất luôn tiêu tốn nhiều thời gian và chi phí. Chính vì vậy, việc chuẩn hóa dữ liệu đất đai và tiến tới mỗi bất động sản được gắn một mã định danh điện tử duy nhất được giới chuyên môn đánh giá là bước tiến quan trọng đối với môi trường đầu tư.

Cao điểm 45 ngày hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai

Theo kế hoạch thực hiện đợt cao điểm 45 ngày hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai theo chỉ đạo của Chính phủ và UBND TP. Hà Nội, các địa phương đang đồng loạt triển khai rà soát, chuẩn hóa dữ liệu theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống", phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Theo kế hoạch do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội ban hành từ ngày 1/7, thành phố tiến hành rà soát, chuẩn hóa dữ liệu gần 4,2 triệu thửa đất, một khối lượng công việc rất lớn đòi hỏi sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và người dân.

Việc chuẩn hóa dữ liệu đất đai và gắn mã định danh cho từng bất động sản được kỳ vọng tạo bước ngoặt trong minh bạch thị trường, nâng hiệu quả quản lý và thu hút đầu tư.

Tại phường Mỹ Đình, các tổ công tác đã trực tiếp xuống từng địa bàn, tổ chức tiếp nhận và cập nhật hồ sơ tại nhà văn hóa các tổ dân phố. Cán bộ địa phương phối hợp với Tổ trưởng tổ dân phố hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ ngay từ những ngày đầu triển khai.

Qua tìm hiểu được biết, các tổ công tác sẽ làm việc theo phương thức cuốn chiếu, sau khi hoàn thành ở tổ dân phố này sẽ tiếp tục di chuyển qua tổ dân phố tiếp theo trong địa bàn phường.

Một lãnh đạo Tổ dân phố 30 thông tin cho biết, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và cải cách thủ tục hành chính. Để bảo đảm tiến độ, các tổ công tác triển khai theo phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người" nhằm cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin của từng hộ dân.

Dữ liệu giúp doanh nghiệp giảm chi phí và rủi ro

Thông tin với báo giới, ông Phạm Văn Tình - Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở Nông nghiệp và Môi trường), quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu được thực hiện đồng thời bằng rà soát trực tiếp và ứng dụng công nghệ số để thu thập, xác minh, cập nhật thông tin.

"Cách làm này vừa bảo đảm tiến độ, nâng cao hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực, vừa bảo đảm an toàn và bảo mật thông tin cá nhân của từng hộ dân, từng tổ chức" - Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai khẳng định.

Khi toàn bộ dữ liệu được quản lý tập trung và cập nhật theo thời gian thực, doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tiếp cận thông tin pháp lý nhanh hơn, giảm đáng kể thời gian thẩm định trước khi quyết định đầu tư hoặc nhận chuyển nhượng dự án.

Mã định danh bất động sản mang lại những lợi ích gì? Minh bạch hóa thông tin pháp lý từng thửa đất. Rút ngắn thời gian xác minh hồ sơ và giao dịch. Giảm rủi ro tranh chấp, mua bán sai thông tin. Hỗ trợ cơ quan quản lý giám sát giao dịch và chống thất thu thuế. Tạo nền tảng dữ liệu phục vụ quy hoạch, thu hút đầu tư và phát triển đô thị thông minh.

Theo các chuyên gia, khi mỗi bất động sản được gắn mã định danh điện tử, người dân và doanh nghiệp có thể tra cứu thông tin pháp lý, quy hoạch, hiện trạng sử dụng đất cũng như lịch sử biến động của tài sản. Điều này góp phần hạn chế các rủi ro như giao dịch đối với đất đang tranh chấp, đất thuộc diện quy hoạch hoặc thông tin quảng cáo không chính xác.

Minh bạch dữ liệu tạo nền tảng phát triển thị trường

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hoàng Nam - Tổng giám đốc Công ty Cổ phần G-Home cho rằng một tồn tại hiện nay là nhiều giao dịch vẫn kê khai giá chuyển nhượng thấp hơn thực tế để giảm nghĩa vụ thuế.

Theo ông Nam, không ít trường hợp người mua và người bán cùng thống nhất ghi giá thấp trên hợp đồng, gây khó khăn cho cơ quan quản lý trong việc xác định giá trị giao dịch thực tế và chống thất thu ngân sách.

"Khi cơ sở dữ liệu đất đai và dữ liệu giao dịch được xây dựng đầy đủ, mọi giao dịch sẽ được ghi nhận theo đúng giá trị thực. Điều này không chỉ giúp Nhà nước thu thuế hiệu quả hơn mà còn tạo cơ sở quan trọng để hoạch định chính sách điều tiết thị trường" - ông Nam nói.

Ông Nam cũng nhận định, hệ thống dữ liệu minh bạch sẽ giúp cơ quan quản lý nhận diện rõ hơn các trường hợp đầu cơ, găm giữ hoặc sử dụng đất, nhà ở chưa hiệu quả để có cơ sở nghiên cứu chính sách thuế phù hợp, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai.

Ở góc độ nghiên cứu, TS. Trần Xuân Lượng - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam cho rằng dữ liệu đất đai số sẽ hỗ trợ hiệu quả hơn cho hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát việc sử dụng đất cũng như phát hiện kịp thời các vi phạm về quy hoạch và sử dụng đất.

Theo ông, khi nhà đầu tư có thể tiếp cận thông tin về quỹ đất, quy hoạch và tình trạng pháp lý với chi phí thấp, quá trình đánh giá cơ hội đầu tư sẽ thuận lợi hơn, qua đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư.

Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam khẳng định: "Dữ liệu đất đai càng sạch, càng minh bạch thì sức hấp dẫn của môi trường đầu tư càng lớn. Khi nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận thông tin chính xác và đầy đủ, việc ra quyết định sẽ thuận lợi hơn, qua đó góp phần thu hút thêm dòng vốn và tạo động lực phát triển kinh tế, đặc biệt đối với Hà Nội trong thời gian tới".

Khi việc chuẩn hóa hoàn tất, mỗi thửa đất sẽ được quản lý bằng một hệ thống dữ liệu số thống nhất, cập nhật theo thời gian thực, giúp rút ngắn thời gian xác minh thông tin, nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Đồng thời, việc kết nối dữ liệu đất đai với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành sẽ tạo nền tảng phục vụ quy hoạch, quản lý đầu tư, phát triển hạ tầng, nhà ở xã hội và xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh.