Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, ngành da giày Việt Nam vẫn duy trì vai trò là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của nền kinh tế. Sáu tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu giày dép đạt gần 11,95 tỷ USD, tăng 0,5% so với cùng kỳ năm trước, tiếp tục nằm trong nhóm 5 mặt hàng xuất khẩu có giá trị trên 10 tỷ USD.
Điểm sáng đáng chú ý là sự tăng trưởng mạnh tại thị trường Hoa Kỳ. Với kim ngạch khoảng 4,55 tỷ USD trong nửa đầu năm, tăng hơn 6% so với cùng kỳ và chiếm gần 39% tổng kim ngạch toàn ngành, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của giày dép Việt Nam. Đặc biệt, trong quý I/2026, Việt Nam đã vượt Trung Quốc để trở thành nhà cung cấp giày dép lớn nhất cho thị trường này.
Kết quả trên cho thấy năng lực cạnh tranh ngày càng được cải thiện của ngành da giày Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là áp lực ngày càng lớn từ xu hướng bảo hộ thương mại, các tiêu chuẩn phát triển bền vững và biến động địa chính trị tại nhiều khu vực trên thế giới.
 |
| Da giày Việt Nam tăng tốc tự chủ chuỗi cung ứng để giữ vị thế xuất khẩu |
Là ngành có tới khoảng 90% sản lượng phục vụ xuất khẩu, da giày Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ mọi thay đổi của thị trường quốc tế. Các quy định mới liên quan đến phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm môi trường và hộ chiếu số sản phẩm tại EU đang buộc doanh nghiệp phải thay đổi phương thức sản xuất nếu muốn tiếp tục tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Không chỉ đối mặt với các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe, doanh nghiệp còn chịu sức ép từ chi phí logistics, nguy cơ đứt gãy nguồn cung nguyên liệu và các biện pháp phòng vệ thương mại tại những thị trường xuất khẩu lớn.
Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp đã đẩy mạnh đầu tư công nghệ sạch, tự động hóa, chuyển đổi số và sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường. Chuyển đổi xanh đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc thay vì một lợi thế cạnh tranh như trước đây.
 |
| Ngành da giày Việt Nam định hướng chuyển từ gia công đơn thuần sang tự thiết kế sản phẩm, phát triển thương hiệu riêng và nâng cao giá trị gia tăng |
Theo các chuyên gia và Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso), nâng cao tính tự chủ của chuỗi cung ứng là yêu cầu cấp thiết để ngành da giày phát triển bền vững.
Hiện nay, nguyên vật liệu vẫn chiếm khoảng 60-65% giá thành sản phẩm. Những doanh nghiệp chủ động được nguồn nguyên liệu hoặc có kế hoạch dự trữ phù hợp đã giảm đáng kể tác động từ biến động logistics và duy trì tiến độ giao hàng. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn trong việc đáp ứng đơn hàng khi nguồn cung đầu vào bị gián đoạn.
Vì vậy, ngành đang thúc đẩy phát triển công nghiệp nguyên phụ liệu trong nước, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu. Cùng với đó là định hướng chuyển từ gia công đơn thuần sang tự thiết kế sản phẩm, phát triển thương hiệu riêng và nâng cao giá trị gia tăng.
Bên cạnh các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ và EU, doanh nghiệp cũng đang mở rộng sang Trung Đông, Ấn Độ và châu Phi thông qua việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết.
Với nền tảng xuất khẩu vững chắc cùng chiến lược tự chủ chuỗi cung ứng và chuyển đổi xanh, ngành da giày được kỳ vọng tiếp tục duy trì vị thế trong nhóm ngành xuất khẩu chủ lực, đồng thời tạo dư địa tăng trưởng mới trong giai đoạn cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thương mại toàn cầu.
