Cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài: 'Cầu nối' cho doanh nghiệp nhỏ và vừa hội nhập quốc tế

TS. Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) tại hội thảo "Phát huy vai trò các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hội nhập quốc tế" diễn ra sáng ngày 30/12

Đến thời điểm hiện nay, cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đã khẳng định được vị trí ngày một quan trọng và không thể thay thế trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đây là động lực tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam. Hiện tại, DNNVV chiếm tỷ lệ khoảng 98% trong tổng số các doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp trên 40% GDP, nộp ngân sách khoảng 30% và hằng năm tạo thêm hơn 1 triệu việc làm mới. Những năm gần đây, khu vực này còn đóng góp ngày một nhiều hơn vào tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam.

Thực tế đã chứng minh rằng, dù trong điều kiện thuận lợi hay khó khăn, khu vực DNNVV vẫn luôn duy trì sự tăng trưởng và phát triển. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế thế giới và thương mại quốc tế đang có nhiều biến động và thách thức, vai trò hỗ trợ từ các cơ quan đại diện của Việt Nam trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Thực tiễn đòi hỏi cần phát huy vai trò của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong việc hỗ trợ DNNVV hội nhập kinh tế quốc tế, đưa hàng hóa Việt Nam vào dòng chảy kinh tế toàn cầu. Đây là vấn đề cấp thiết vì chỉ có như vậy các DNNVV của đất nước mới có thể khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế.

Tại hội thảo "Phát huy vai trò các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hội nhập quốc tế" diễn ra sáng ngày 30/12, TS. Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) nhấn mạnh: "Hội nhập kinh tế quốc tế không chỉ là xu hướng mà còn là yếu tố thiết yếu thúc đẩy sự phát triển bền vững và toàn diện của quốc gia. Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam đóng vai trò cốt lõi trong tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội. Tuy nhiên, DNNVV đang đối mặt với nhiều thách thức lớn khi tham gia thị trường quốc tế. Đây chính là thời điểm các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài cần phát huy vai trò đồng hành, hỗ trợ và bảo vệ các doanh nghiệp này".

TS. Tô Hoài Nam đã chỉ ra các hạn chế trong hành trình hội nhập quốc tế của cộng đồng DNNVV. Trước hết, họ gặp khó khăn về tài chính, thiếu nguồn lực để mở rộng sản xuất và đầu tư vào công nghệ, dịch vụ, và hàng hóa.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp thiếu kỹ năng quản lý, kinh nghiệm quốc tế, cũng như khả năng đổi mới công nghệ, khiến họ khó đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế. Hạn chế trong tiếp cận thông tin thị trường và đối tác quốc tế cũng là trở ngại lớn, khi mà các doanh nghiệp này không có đủ dữ liệu cần thiết để xây dựng chiến lược xuất khẩu hiệu quả. Việc thiếu đội ngũ pháp chế chuyên trách, gặp khó khăn trong các thủ tục hành chính xuất nhập khẩu, và rào cản từ các biện pháp phi thuế quan cũng làm giảm khả năng cạnh tranh của DNNVV. Thêm vào đó, biến động kinh tế toàn cầu và thiếu sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng tiếp tục làm tăng áp lực lên các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, TS. Tô Hoài Nam cũng nhấn mạnh rằng các DNNVV Việt Nam có nhiều tiềm năng và cơ hội để vượt qua thách thức này. "Các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam tham gia mở ra cơ hội lớn để tiếp cận các thị trường quốc tế với ưu đãi thuế quan, đặc biệt cho các mặt hàng có lợi thế như nông sản, thủy sản và hàng công nghiệp nhẹ. Cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số mang đến những công cụ mạnh mẽ giúp DNNVV cải thiện năng suất và tối ưu hóa quy trình xuất nhập khẩu. Thương mại điện tử xuyên biên giới cũng trở thành kênh quan trọng để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng quốc tế mà không cần đầu tư lớn vào hạ tầng. Hơn nữa, nguồn nguyên liệu phong phú và các sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam đang ngày càng được thị trường quốc tế ưa chuộng. Chính phủ và các tổ chức trong và ngoài nước cũng đang tích cực hỗ trợ DNNVV thông qua cải cách hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh và đào tạo nguồn nhân lực", TS.Tô Hoài Nam chia sẻ.

Để tối ưu hóa tiềm năng và vượt qua thách thức, TS. Tô Hoài Nam đưa ra các khuyến nghị thiết yếu dành cho cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Trước hết, cần cải thiện hệ thống thông tin và tư vấn, xây dựng các kênh trực tuyến chuyên biệt để DNNVV dễ dàng tiếp cận dữ liệu về thị trường quốc tế, quy định xuất khẩu và cơ hội kinh doanh. Các chương trình đào tạo chuyên sâu về thương mại quốc tế, kỹ năng xuất khẩu và xây dựng thương hiệu cũng cần được tổ chức thường xuyên. Việc thúc đẩy kết nối doanh nghiệp thông qua các sự kiện giao lưu, hội chợ triển lãm, và chương trình xúc tiến thương mại sẽ tạo cơ hội cho DNNVV tiếp cận đối tác nước ngoài. Ngoài ra, cơ quan đại diện cần hỗ trợ thương thảo hợp đồng, giải quyết xung đột và cung cấp sự tư vấn pháp lý nhằm bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp. Quan trọng không kém, cần xây dựng mạng lưới liên kết giữa các DNNVV trong nước và quốc tế để giúp họ tham gia hiệu quả vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Vai trò của cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài được đánh giá là cực kỳ quan trọng trong việc đồng hành cùng DNNVV vượt qua thách thức, nắm bắt cơ hội và vươn tầm quốc tế. Sự hỗ trợ hiệu quả từ các cơ quan này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững và khẳng định vị thế của Việt Nam.

"Việc đồng hành và hỗ trợ DNNVV không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là trách nhiệm của các cơ quan đại diện ngoại giao trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Chúng ta cần cùng nhau hợp tác và phát triển một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ, tạo điều kiện cho DNNVV có thể tự tin và mạnh mẽ bước ra vào 'biển lớn', tham gia ở vị trí xứng đáng trên thị trường toàn cầu", TS. Tô Hoài Nam nhấn mạnh