Cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước, vì sao ế?

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp nhà nước (DNNN) chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) không thành công. Số lượng cổ phiếu được nhà đầu tư mua quá ít so với dự kiến. Theo các chuyên gia, sự thất bại do các DNNN này có số nợ lớn, tỷ lệ kiểm soát của nhà nước vẫn còn lớn.

Vinalines là một trong những DNNN có thương vụ IPO không thành công. Ảnh: Minh Châu

Ế tràn lan

Theo Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, tại phiên chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) ngày 5/9, Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) chào bán 488,8 triệu cổ phần, tương đương 34,8% lượng cổ phần của công ty.  Giá khởi điểm được Vinalines đưa ra 10.000 đồng/cổ phần. Với số cổ phần chào bán lớn như trên nhưng phiên đấu giá chỉ có 42 nhà đầu tư đăng ký tham gia, trong đó chủ yếu là nhà đầu tư cá nhân.

Kết thúc phiên đấu giá, số cổ phần đấu giá thành công gần 5,44 triệu cổ phần với giá trung bình 10.002 đồng/cổ phần. Tổng giá trị cổ phần bán thành công hơn 54 tỷ đồng. Sau IPO, Vinalines mới chỉ bán thành công 0,38% vốn tương ứng với 1,1% lượng cổ phần chào bán và có thể gọi là phiên IPO “ế nặng”.

Một thương vụ khác cũng không được như ý muốn là phiên chào bán cổ phần IPO của Tập đoàn Cao su Việt Nam (VRG) vào tháng 2/2018. Số lượng cổ phần đăng ký trong phiên đấu giá chỉ chiếm 1/5 khối lượng nhà nước muốn bán. Phiên IPO chỉ thu hút 499 nhà đầu tư  đăng ký mua với khối lượng gần 101 triệu cổ phần, trong khi có tới 475,1 triệu cổ phần đưa ra đấu giá. Trong đó, các cá nhân trong nước đăng ký mua 34,2 triệu cổ phần, cá nhân nước ngoài đăng ký mua 507.200 cổ phần, tổ chức trong nước sẽ gom 39,4 triệu cổ phần và tổ chức nước ngoài mua 26,6 triệu cổ phần.

Kết thúc phiên đấu giá, nhà đầu tư trúng đấu giá đúng khối lượng đã đăng ký. Với mức giá khởi điểm 13.000 đồng cho mỗi cổ phần, các nhà đầu tư đặt mua trúng giá cao nhất là 20.800 đồng/cổ phần. Số tiền nhà nước thu về trong đợt đấu giá này là 1.311 tỷ đồng, chỉ hoàn thành 21% kế hoạch.

Một thương vụ IPO thất bại khác của Tổng Công ty Phát điện 3 (EVNGenco3), bán đấu giá công khai 267 triệu cổ phần, chiếm 12,8% trên tổng vốn điều lệ 20.809 tỷ đồng ra công chúng. Với mức giá khởi điểm được xác định là 24.600 đồng/cổ phần, nhà nước dự kiến thu về 6.569 tỷ đồng theo giá khởi điểm. Tuy nhiên, chỉ có 336 nhà đầu tư tham gia đấu giá; tổng khối lượng đặt mua chỉ hơn 7,5 triệu cổ phần, chiếm chưa đầy 3% lượng cổ phần chào bán ra công chúng.

Một chuyên gia tài chính cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến nhiều thương vụ IPO DNNN chưa thành công là số lượng cổ phiếu DNNN chào bán quá ồ ạt. Lượng cổ phiếu bán ra thị trường lớn, trong khi các doanh nghiệp này cũng không phải quá tên tuổi đình đám và lợi nhuận từ kinh doanh chưa thực sự nổi bật, do đó “ì ạch” ế cổ phần là điều đương nhiên.

DN thua lỗ, tỷ lệ vốn nhà nước lớn khiến NÐT e ngại

Nhà đầu tư (NĐT) chưa mặn mà với các thương vụ IPO DNNN kể trên còn bởi e ngại tình trạng thua lỗ của DN trong những năm trước đó. Tiêu biểu như Vinalines, hầu hết các công ty vận tải biển thuộc tập đoàn này đều thua lỗ, thậm chí âm vốn chủ sở hữu. Báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2017 cho thấy, Vinalines vẫn còn lỗ lũy kế 3.253 tỷ đồng. Tổng tài sản và vốn chủ sở hữu đạt lần lượt là 28.137 tỷ đồng và 7.969 tỷ đồng. Thậm chí, trước đó, Vinalines đã từng có thời điểm lỗ lũy kế tới 22.000 tỷ đồng và Nhà nước từng cân nhắc việc cho Vinalines phá sản.

Ðể tránh “vết xe đổ” những thương vụ IPO không thành công trong năm 2018, cơ quan chức năng sẽ bán vốn DNNN đúng kế hoạch, lựa chọn thời điểm phù hợp để đạt giá trị cao nhất”. Ông Phan Ðức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương

Bên cạnh lỗ luỹ kế, Vinalines còn vướng số nợ phải trả. Tại buổi giới thiệu cơ hội đầu tư vào tổng công ty trước thềm IPO, lãnh đạo Vinalines cho biết, nợ của công ty mẹ hiện còn 2.000 tỷ đồng do đã tái cơ cấu.

Hơn nữa, trên sàn chứng khoán, các công ty con hoặc liên kết của Vinalines như Vosa, Đông Đô, vận tải Biển Bắc... đang giao dịch với thị giá cổ phiếu dưới 2.000 đồng, thậm chí vài trăm đồng. Những lí do trên khiến NĐT e ngại cổ phiếu của DN này.

Đối với Tập đoàn Cao su Việt Nam, theo phương án cổ phần hóa đã được duyệt, vốn điều lệ của VRG sau cổ phần hóa dự kiến là 40.000 tỷ đồng, tương đương 4 tỷ cổ phần. Nhà nước sẽ vẫn giữ 75% cổ phần và hạn chế nhà đầu tư nước ngoài tham gia làm cổ đông chiến lược cũng được xem là nguyên nhân khiến đợt IPO trở nên kém sức hút.

Đánh giá về câu chuyện DNNN thất bại trong thương vụ IPO, ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng, thời gian qua số lượng DNNN bán nhiều nhưng số vốn thu về còn ít. Vốn nhà nước cổ phần hóa chào bán vào thời điểm nhà đầu tư không quan tâm chắc chắn không bán được.

“Bán vốn nhà nước cần khôn ngoan và có chiến lược hơn. Không phải ra chiến lược cổ phần hóa DNNN hôm trước, hôm sau ồ ạt quẳng hết vốn ra thị trường để bán”, ông Hiếu nói.

Ông Hiếu cũng cho rằng, để tránh “vết xe đổ” những thương vụ IPO không thành công trong năm 2018, cơ quan chức năng sẽ bán vốn DNNN đúng kế hoạch, lựa chọn thời điểm phù hợp để đạt giá trị cao nhất.

Quỳnh Nga

Tin liên quan

#doanh nghiẹp

GS. Hà Tôn Vinh: Không sáng tạo doanh nghiệp sẽ tự dập tắt cơ hội phát triển

GS. Hà Tôn Vinh: Không sáng tạo doanh nghiệp sẽ tự dập tắt cơ hội phát triển

Đổi mới quản trị doanh nghiệp được ví như một cuộc hành trình luôn ở phía trước, mà trong đó hai tiêu chí cốt lõi chính là “sáng tạo” và “bền vững”.

Doanh nghiệp xã hội vẫn “vô hình”

Doanh nghiệp xã hội vẫn “vô hình”

Sự có mặt trong Luật Doanh nghiệp 2014 vẫn chưa giúp các doanh nghiệp xã hội hoạt động dễ dàng hơn. Các doanh nghiệp này cần các chính sách cụ thể, có thể gọi tên được.

Nút thắt cổ phần hóa

Nút thắt cổ phần hóa

Hiện nay, phần lớn các DN sau cổ phần hóa (CPH) đều có kết quả hoạt động tốt hơn trên nhiều mặt từ doanh thu, lợi nhuận, đến bảo đảm quyền lợi cho người lao động.

DN tài trợ cho lãnh đạo đi nước ngoài có dấu hiệu tham nhũng, hối lộ?

DN tài trợ cho lãnh đạo đi nước ngoài có dấu hiệu tham nhũng, hối lộ?

Đó là quan điểm của nhiều chuyên gia khi nói về việc doanh nghiệp tài trợ cho cán bộ Nhà nước đi nước ngoài sau khi có kết luận của Thanh tra Chính phủ.

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành kiểm tra việc phòng, chống dịch tại một số doanh nghiệp, khu công nghiệp Bình Dương

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành kiểm tra việc phòng, chống dịch tại một số doanh nghiệp, khu công nghiệp Bình Dương

Ngày 27/8, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã đến kiểm tra việc bảo đảm an toàn phòng, chống dịch trong hoạt động sản xuất tại một số doanh nghiệp, khu công nghiệp ở Bình Dương.

Khuyến nghị doanh nghiệp, người dân giải quyết thủ tục hành chính qua mạng

Khuyến nghị doanh nghiệp, người dân giải quyết thủ tục hành chính qua mạng

Bộ Tài chính vừa ra thông báo khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân thực hiện nộp hồ sơ và nhận kết quả giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) qua dịch vụ công trực tuyến và dịch vụ bưu chính công ích.

Đọc thêm Kinh doanh

Lý giải đề xuất áp mức sàn giá vé máy bay

Lý giải đề xuất áp mức sàn giá vé máy bay

Những cuộc thảo luận khởi động lại các hoạt động kinh tế hậu giai đoạn giãn cách căng thẳng để phòng chống dịch Covid-19 đã bắt đầu. Ngay lúc này, kịch bản áp dụng mức sàn giá máy bay (giá tối thiểu) tiếp tục được đưa ra. Khác với lần trước, đề xuất lần này có phần “nặng ký” hơn khi kiến nghị được chính Cục Hàng không gửi đến Bộ Giao thông Vận tải.

TS. Nguyễn Minh Phong: Chủ động phục hồi kinh tế theo lộ trình, có kiểm soát

TS. Nguyễn Minh Phong: Chủ động phục hồi kinh tế theo lộ trình, có kiểm soát

Dịch COVID-19 đặt ra những thách thức y tế và kinh tế-xã hội chưa có tiền lệ nên đòi hỏi chúng ta phải có tư duy, cách làm và nỗ lực chưa có tiền lệ để vượt qua, tiến tới phục hồi và tiếp tục phát triển.

Doanh nghiệp nào không bị Mỹ áp thuế chống bán phá giá cá tra?

Doanh nghiệp nào không bị Mỹ áp thuế chống bán phá giá cá tra?

Bộ Công Thương cho biết, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) vừa ban hành kết luận sơ bộ đợt rà soát hành chính thuế chống bán phá giá lần thứ 17 (POR17) cho giai đoạn từ ngày 1 tháng 8 năm 2019 đến ngày 31/7/2020 đối với cá tra, basa của Việt Nam.

COVID giúp đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử

COVID giúp đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử

Ông Nguyễn Ngọc Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội thương mại điện tử chia sẻ, chưa bao giờ TMĐT bận rộn như lúc này, đại dịch làm tiến độ phát triển ứng dụng cho TMĐT từ người bán đến người mua rút ngắn lại 1-2 năm so với kế hoạch đến 2025.

Bài toán khó của ngành ngân hàng

Bài toán khó của ngành ngân hàng

Các chuyên gia cho rằng, ngành ngân hàng đang phải giải "bài toán chưa có tiền lệ", đó là vừa trợ giúp DN, vừa bảo đảm an toàn hệ thống.

WB: Việt Nam cần đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và hỗ trợ người dân để phục hồi kinh tế

WB: Việt Nam cần đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và hỗ trợ người dân để phục hồi kinh tế

Trong bản tin cập nhật tình hình kinh tế vĩ mô tháng 9/2021, WB khuyến nghị, để thúc đẩy nền kinh tế, Chính phủ cần sử dụng chính sách tài khóa để thúc đẩy cầu trong nước trong ngắn hạn, bằng cách đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và tiếp tục hỗ trợ thu nhập cho các hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi đại dịch để giúp khôi phục tiêu dùng tư nhân.

Mở cửa phục hồi kinh tế cần xác định mục tiêu nhất quán

Mở cửa phục hồi kinh tế cần xác định mục tiêu nhất quán

Để nhanh chóng mở cửa và phục hồi kinh tế, theo chuyên gia kinh tế Phạm Sỹ Thành (Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách), điều đầu tiên cần làm là xác định một mục tiêu nhất quán trong cách nhìn nhận về đại dịch, để làm phương hướng chung cho cả nước trong bối cảnh tái mở cửa nền kinh tế. Từ đó mới có đủ căn cứ để đánh giá việc phục hồi, phát triển và hiệu quả chính sách điều hành của các địa phương.

HSBC đưa ra 2 viễn cảnh cho nền kinh tế Việt Nam

HSBC đưa ra 2 viễn cảnh cho nền kinh tế Việt Nam

Theo ông Tim Evans, Tổng Giám đốc HSBC Việt Nam, viễn cảnh kinh tế Việt Nam đến cuối năm phụ thuộc rất nhiều vào hiệu quả triển khai tiêm vaccine cho người dân kết hợp mở cửa lại nền kinh tế đúng thời điểm.

Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) giải ngân số tiền 6.894,9 tỷ đồng mua cổ phiếu của Vietnam Airlines

Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) giải ngân số tiền 6.894,9 tỷ đồng mua cổ phiếu của Vietnam Airlines

Ngày 13/9, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) đã giải ngân số tiền 6.894,9 tỷ đồng mua cổ phiếu HVN để nắm giữ tối thiểu 31,08% vốn điều lệ của Vietnam Airlines.

Nhiều kẽ hở trong hoạt động trái phiếu doanh nghiệp và ngân hàng

Nhiều kẽ hở trong hoạt động trái phiếu doanh nghiệp và ngân hàng

Nhiều chuyên gia cho rằng, thông qua việc các ngân hàng giữ vai trò chủ đạo trên thị trường trái phiếu, họ vừa là doanh nghiệp phát hành nổi bật, vừa là nhà đầu tư tích cực, không loại trừ nhóm này thông qua một hoặc nhóm công ty thứ ba để mua chéo trái phiếu của nhau để tăng quy mô, tăng tỷ trọng huy động vốn trung và dài hạn.

Xem thêm »