Chuẩn hóa môi giới bất động sản: Chìa khóa nâng tầm thị trường

Việc Luật Kinh doanh Bất động sản 2023 chính thức có hiệu lực đã mở ra một chương mới cho thị trường, trong đó việc chuẩn hóa đội ngũ môi giới được coi là nhiệm vụ trọng tâm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tại Hội thảo chuyên đề “Chuẩn hóa đào tạo và cấp chứng chỉ – Nâng tầm môi giới chuyên nghiệp” diễn ra tại TP.HCM, quá trình thực thi vẫn còn nhiều điểm nghẽn, đòi hỏi sự chung tay của tất cả các bên.

Ông Phạm Lâm, Phó Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), cho rằng mục tiêu của hội thảo là làm rõ những quy định pháp lý mới, giúp doanh nghiệp và môi giới nhận diện được cơ sở đào tạo đạt chuẩn, đồng thời tìm kiếm cơ chế phối hợp hiệu quả giữa cơ quan quản lý, đơn vị đào tạo và doanh nghiệp. Quan trọng hơn, hội thảo hướng tới việc đưa ra những kiến nghị thiết thực để xây dựng một hệ thống đào tạo, sát hạch chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả.

Chuẩn hóa môi giới bất động sản là chìa khóa nâng tầm thị trường.

Thực trạng và những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Thực tế thị trường cho thấy một bức tranh đáng lo ngại về chất lượng đội ngũ môi giới. Khảo sát toàn quốc của VARS IRE chỉ ra rằng có tới 89% môi giới chưa có hoặc đã hết hạn chứng chỉ hành nghề, và hơn một nửa (51,8%) chưa từng tham gia đào tạo chính quy. Thậm chí, nhiều người hành nghề “chui” và thiếu kiến thức nền tảng, khiến tỷ lệ biến động nhân sự rất cao. Hậu quả của tình trạng này là chất lượng dịch vụ giảm sút, niềm tin của nhà đầu tư bị lung lay và các tranh chấp, kiện tụng gia tăng. Luật sư Lê Trọng Thêm cảnh báo hành nghề khi chưa có chứng chỉ hợp lệ có thể bị xử phạt hàng chục triệu đồng, và doanh nghiệp sử dụng môi giới không đủ điều kiện cũng phải đối mặt với nguy cơ thanh tra, xử lý bổ sung.

Theo ông Vương Duy Dũng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường Bất động sản, Bộ Xây dựng, việc chuẩn hóa đào tạo và cấp chứng chỉ không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là nhiệm vụ quan trọng để chuyên nghiệp hóa đội ngũ này, bảo vệ quyền lợi của người dân và thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.

Ông Vương Duy Dũng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường Bất động sản, Bộ Xây dựng.

Tuy nhiên, bà Hoàng Thu Hằng, Trưởng phòng Quản lý Thị trường Bất động sản (Bộ Xây dựng), chỉ ra rằng nhiều môi giới chỉ muốn học nhanh để lấy chứng chỉ, dẫn đến việc lựa chọn các đơn vị đào tạo kém chất lượng, bị cắt xén chương trình. Bà khẳng định các đơn vị không tuân thủ quy định sẽ bị xử lý và chứng nhận của họ sẽ không được công nhận, học viên không thể tham gia kỳ thi sát hạch.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Thái Bình, Tổng Giám đốc Đông Tây Land, cho biết nhiều môi giới coi chứng chỉ chỉ như một “giấy thông hành”, không phải minh chứng về năng lực thực chất. Doanh nghiệp thường phải tuyển và đào tạo lại từ đầu, khiến chi phí tăng cao và nhân sự biến động liên tục.

Giải pháp và định hướng phát triển bền vững

Để giải quyết những vấn đề trên, các chuyên gia đều đưa ra những giải pháp trọng tâm. Bà Nguyễn Thùy Dương, Giám đốc Công ty Cổ phần Đào tạo và Nghiên cứu xây dựng CTS, đề xuất cần có thời gian để công tác hậu kiểm phát huy hiệu quả, đồng thời khuyến cáo người học cần tỉnh táo lựa chọn các đơn vị uy tín như VARS IRE, các trường đại học, cao đẳng.

Trong khi đó, ông Trần Minh Hoàng, Phó Chủ tịch VARS, Phó Viện trưởng VARS IRE, cho biết tại bang California (Mỹ), môi giới phải hoàn thành ít nhất 105 giờ đào tạo mới đủ điều kiện dự thi. Còn ở Singapore và Hàn Quốc, kỳ thi được tổ chức ở cấp quốc gia với quy trình minh bạch, có giám sát độc lập. Đây là những mô hình mà Việt Nam cần tham khảo.

Đồng quan điểm, ông Trương Xuân Quang, CEO Học viện Chiến lược BĐS Toàn cầu, nhấn mạnh Việt Nam cần sớm chuẩn hóa giáo trình, thống nhất quản lý mã số chứng chỉ và ban hành ngân hàng câu hỏi quốc gia để đảm bảo tính minh bạch, khách quan và tránh tình trạng chênh lệch giữa các địa phương.

Về phía mình, VARS đã chủ động biên soạn bộ giáo trình chuẩn dựa trên khung của Bộ Xây dựng và đang xây dựng bộ tiêu chuẩn nghề nghiệp, trong đó nhấn mạnh yếu tố văn hóa và đạo đức hành nghề. TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch VARS, kiến nghị Bộ Xây dựng cần có chỉ đạo mạnh mẽ hơn để các địa phương sớm tổ chức kỳ thi sát hạch đồng bộ, tháo gỡ những điểm nghẽn còn tồn tại.

Đại diện doanh nghiệp, bà Trần Thị Cẩm Tú, CEO EximRS, đề nghị phải có cơ chế thi sát hạch rõ ràng, đảm bảo chất lượng đầu ra. Bà cũng nhấn mạnh các chủ sàn cần coi trọng tri thức, đạo đức nghề nghiệp để xây dựng đội ngũ bền vững.

Tổng kết hội thảo, ông Vương Duy Dũng, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường Bất động sản, khẳng định rằng tất cả các bên tham gia, từ cơ quan quản lý, hiệp hội, cơ sở đào tạo đến chính các môi giới, đều phải chung nhận thức và nỗ lực nâng cao chất lượng. Chỉ khi đó, nghề môi giới bất động sản ở Việt Nam mới có thể phát triển chuyên nghiệp, minh bạch, được xã hội tôn trọng và hội nhập quốc tế.