Cho mượn tài khoản chứng khoán cũng có thể bị cấm giao dịch

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa công bố các quyết định xử lý liên quan hành vi thao túng cổ phiếu MTG của Công ty cổ phần MT Gas. Đáng chú ý, ngoài người trực tiếp thực hiện các giao dịch bị xác định nhằm tạo cung, cầu giả tạo, một cá nhân cho mượn tài khoản chứng khoán cũng bị áp dụng các biện pháp hạn chế hoạt động trên thị trường.

Cổ phiếu MTG của Công ty cổ phần MT Gas giao dịch trên UPCoM. Một cá nhân vừa bị UBCKNN xử phạt 1,5 tỷ đồng do thao túng cổ phiếu này trong giai đoạn từ tháng 10/2022 đến tháng 5/2024.

Ngày 25/8/2026, UBCKNN ban hành Quyết định số 522/QĐ-XPHC xử phạt bà Phạm Thị Mỹ Diệu, trú tại phường Chánh Hưng, TP. Hồ Chí Minh, số tiền 1,5 tỷ đồng do thao túng thị trường chứng khoán.

Kết quả giám sát, kiểm tra của UBCKNN xác định trong thời gian từ ngày 31/10/2022 đến ngày 31/5/2024, bà Diệu sử dụng 2 tài khoản chứng khoán và liên tục mua, bán cổ phiếu MTG nhằm tạo cung, cầu giả tạo.

Hành vi này vi phạm quy định của Luật Chứng khoán về nghiêm cấm thao túng thị trường chứng khoán.

Ngoài phạt tiền, bà Phạm Thị Mỹ Diệu còn bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề chứng khoán trong 21 tháng. Cơ quan quản lý cho biết kết quả kiểm tra, tính toán chưa xác định được khoản thu trái pháp luật từ hành vi thao túng.

Nhưng chế tài không dừng ở tiền phạt.

Theo Quyết định số 524/QĐ-UBCK, bà Diệu bị cấm giao dịch chứng khoán trong 3 năm kể từ ngày 28/8/2026. Trong thời gian này, bà cũng bị cấm đảm nhiệm chức vụ tại công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, chi nhánh công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ nước ngoài tại Việt Nam, công ty đầu tư chứng khoán.

Cho mượn tài khoản không phải chuyện riêng của cá nhân

Điểm đáng chú ý khác nằm ở trường hợp ông Trần Xuân Dũng, trú tại phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh.

Theo Quyết định số 523/QĐ-XPHC ngày 25/8/2026, ông Dũng bị đình chỉ hoạt động giao dịch chứng khoán trong 9 tháng kể từ ngày 28/8/2026. Nguyên nhân là ông đã cho bà Phạm Thị Mỹ Diệu mượn tài khoản chứng khoán để thực hiện giao dịch trong khoảng thời gian từ ngày 31/10/2022 đến ngày 31/5/2024.

Tài khoản được cho mượn sau đó được sử dụng trong quá trình thao túng cổ phiếu MTG.

UBCKNN cũng ban hành Quyết định số 525/QĐ-UBCK, cấm ông Trần Xuân Dũng giao dịch chứng khoán trong 2 năm kể từ ngày 28/8/2026. Trong cùng thời hạn, ông Dũng bị cấm đảm nhiệm các chức vụ tại công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, chi nhánh công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ nước ngoài tại Việt Nam và công ty đầu tư chứng khoán.

Kết quả kiểm tra hiện chưa có cơ sở xác định ông Dũng có số lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm.

Rủi ro nhà đầu tư không nên xem nhẹ

Vụ MTG cho thấy một ranh giới quan trọng trên thị trường chứng khoán: việc một người khác trực tiếp thực hiện giao dịch không đồng nghĩa chủ tài khoản có thể mặc nhiên đứng ngoài mọi trách nhiệm liên quan đến việc sử dụng tài khoản.

Với nhà đầu tư cá nhân, tài khoản chứng khoán gắn với danh tính của chính mình. Vì vậy, việc tùy tiện cho người khác sử dụng tài khoản có thể tạo ra rủi ro rất lớn nếu tài khoản bị sử dụng vào những giao dịch vi phạm pháp luật.

Đặc biệt, trường hợp tài khoản được sử dụng để thực hiện các giao dịch có dấu hiệu tạo cung, cầu giả tạo hoặc thao túng thị trường, chủ tài khoản có thể phải đối mặt với các biện pháp xử lý của cơ quan quản lý tùy theo hành vi và mức độ vi phạm.

Điều nhà đầu tư cần lưu ý không chỉ là nguy cơ mất tiền hay mất quyền kiểm soát tài khoản. Các biện pháp xử lý còn có thể tác động trực tiếp đến quyền giao dịch chứng khoán và khả năng đảm nhiệm chức vụ trong lĩnh vực chứng khoán.

Vụ việc cũng cho thấy cơ quan quản lý không chỉ tập trung vào người thực hiện giao dịch mà còn xem xét những tài khoản liên quan trong chuỗi giao dịch bị xác định là thao túng.

Đối với nhà đầu tư, nguyên tắc an toàn vì thế rất rõ: không cho người khác mượn, sử dụng tài khoản chứng khoán để thực hiện giao dịch khi không kiểm soát đầy đủ mục đích và hoạt động giao dịch. Một quyết định tưởng đơn giản có thể kéo theo rủi ro pháp lý vượt xa giá trị của khoản lợi ích nhận được từ việc cho mượn tài khoản.