Chính sách mới từ tháng 1/2026: Tăng lương tối thiểu, mở rộng an sinh

Bước sang tháng 1/2026, hệ thống chính sách pháp luật tiếp tục được hoàn thiện với hàng loạt quy định mới có hiệu lực, tác động trực tiếp đến người lao động, đội ngũ nhà giáo, cán bộ y tế, doanh nghiệp cũng như công tác quản lý đất đai và tư pháp. Đây được xem là giai đoạn điều chỉnh quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong bối cảnh mới.

Tăng lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1/2026

Ngày 10/11/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 293/2025/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, thay thế Nghị định số 74/2024/NĐ-CP.

Theo nghị định này, mức lương tối thiểu tháng tại bốn vùng được điều chỉnh tăng đáng kể. Cụ thể, vùng I tăng 350.000 đồng lên 5.310.000 đồng/tháng; vùng II tăng 320.000 đồng lên 4.730.000 đồng/tháng; vùng III tăng 280.000 đồng lên 4.140.000 đồng/tháng; vùng IV tăng 250.000 đồng lên 3.700.000 đồng/tháng.

Mức lương tối thiểu theo giờ cũng được điều chỉnh tương ứng, với vùng I tăng lên 25.500 đồng/giờ; vùng II 22.700 đồng/giờ; vùng III 20.000 đồng/giờ; vùng IV 17.800 đồng/giờ. Như vậy, mức lương tối thiểu tăng bình quân khoảng 7,2% so với hiện hành, góp phần cải thiện thu nhập cho người lao động và tạo dư địa điều chỉnh chính sách tiền lương trong doanh nghiệp.

Chính sách mới từ tháng 1/2026: Tăng lương tối thiểu, mở rộng an sinh

Luật Nhà giáo: Nâng vị thế, cải thiện đãi ngộ đội ngũ giáo viên

Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15 gồm 9 chương, 42 điều, đưa ra nhiều chính sách mới nhằm nâng cao vị thế và bảo đảm đời sống cho đội ngũ nhà giáo.

Theo luật, tất cả nhà giáo, cả công lập và ngoài công lập, đều được hưởng các chế độ trợ cấp theo tính chất công việc và theo vùng; hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng; chăm sóc sức khỏe định kỳ và sức khỏe nghề nghiệp. Nhà giáo công tác tại vùng đặc biệt khó khăn được bố trí nhà ở công vụ, chỗ ở tập thể hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà.

Luật cũng quy định các chính sách thu hút, trọng dụng người có trình độ cao, tài năng đặc biệt, kỹ năng nghề cao; nhà giáo làm việc tại vùng khó khăn hoặc trong các lĩnh vực trọng yếu, thiết yếu. Đây được xem là giải pháp tổng thể nhằm thu hút người giỏi vào ngành sư phạm, bảo đảm chất lượng giáo dục đồng đều giữa các vùng miền và giữ chân đội ngũ nhà giáo lâu năm.

Đáng chú ý, giáo viên mầm non có thể nghỉ hưu sớm hơn tối đa 5 năm so với quy định chung mà không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu nếu có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội. Ngược lại, giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ và nhà giáo trong lĩnh vực chuyên sâu đặc thù được kéo dài tuổi nghỉ hưu.

Thay đổi quan trọng về bảo hiểm thất nghiệp từ năm 2026

Luật Việc làm năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, mang lại nhiều thay đổi lớn trong chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Theo đó, thời gian giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp được rút ngắn, thời điểm hưởng được tính từ ngày làm việc thứ 11 kể từ khi người lao động nộp đủ hồ sơ, thay vì ngày thứ 16 như trước.

Luật thống nhất mức trần hưởng trợ cấp thất nghiệp, với mức hưởng hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp của sáu tháng liền kề trước khi thất nghiệp, nhưng không vượt quá năm lần mức lương tối thiểu vùng theo tháng.

Ngoài hỗ trợ học phí, người lao động tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng còn được hỗ trợ thêm tiền ăn trong thời gian học. Đồng thời, chính sách cũng tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo lao động và siết chặt các trường hợp không được hưởng trợ cấp thất nghiệp nhằm sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm.

Tháo gỡ vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai

Quốc hội ban hành Nghị quyết số 254/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Theo đó, bảng giá đất được xây dựng theo loại đất, khu vực, vị trí; đối với nơi có bản đồ địa chính số và cơ sở dữ liệu giá đất, bảng giá có thể xây dựng đến từng thửa đất.

Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, công bố và áp dụng bảng giá đất từ ngày 1/1/2026, đồng thời được sửa đổi, bổ sung khi cần thiết. Đối với các trường hợp chưa ban hành quyết định giá đất cụ thể trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực, UBND cấp tỉnh được quyết định áp dụng phương pháp xác định giá đất theo nghị quyết hoặc tiếp tục theo Luật Đất đai hiện hành. Chậm nhất đến ngày 1/7/2026, các cơ quan có thẩm quyền phải ban hành đầy đủ căn cứ tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền bồi thường.

Chính sách đặc biệt về bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân

Theo Nghị quyết số 261/2025/QH15, nhiều chính sách đột phá trong lĩnh vực y tế chính thức được triển khai. Người tham gia bảo hiểm y tế thuộc hộ cận nghèo và người từ đủ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.

Về chế độ tiền lương, phụ cấp, bác sĩ và dược sĩ được xếp lương từ bậc 2 khi tuyển dụng; người làm chuyên môn y tế trong lĩnh vực tâm thần, pháp y, hồi sức cấp cứu, giải phẫu bệnh được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề 100%. Nhân viên y tế tại trạm y tế xã và cơ sở y tế dự phòng được hưởng phụ cấp tối thiểu 70%, riêng vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo được hưởng mức 100%.

Luật Tư pháp người chưa thành niên: Nhân văn và tiến bộ

Luật Tư pháp người chưa thành niên số 59/2024/QH15 gồm 10 chương, 179 điều, thể hiện rõ định hướng nhân văn trong chính sách hình sự. Theo luật, mức phạt tù tối đa đối với người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi giảm từ 12 năm xuống 9 năm; người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi giảm từ 18 năm xuống 15 năm, trừ một số tội đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến xâm phạm tính mạng và ma túy.

Quy định này nhằm cụ thể hóa chủ trương hoàn thiện chính sách hình sự theo hướng giáo dục, phòng ngừa, lấy mục tiêu hướng thiện làm trọng tâm, đồng thời bảo đảm sự hài hòa giữa tính nhân đạo và tính nghiêm minh của pháp luật, góp phần giữ vững trật tự, an toàn xã hội.