Chi phí và nhân sự là rào cản lớn khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa chậm ứng dụng AI

Kết quả khảo sát thường niên với 15.000 nhà bán hàng do Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo thực hiện và công bố ngày 30/1 cho thấy, AI đang được nhắc đến nhiều và được đánh giá có tiềm năng lớn, song quá trình triển khai trên thực tế vẫn diễn ra chậm và dè dặt, đặc biệt trong nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo khảo sát, AI hiện chủ yếu được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ trực tiếp cho doanh thu và mang lại hiệu quả trong ngắn hạn, thay vì trở thành nền tảng tái cấu trúc toàn diện hoạt động kinh doanh. Các nhóm công việc được ưu tiên ứng dụng AI nhiều nhất là marketing và quảng cáo với 59,9%, phân tích dữ liệu và báo cáo đạt 52%, chăm sóc khách hàng chiếm 47,1%. Đây đều là những khâu có chi phí triển khai tương đối thấp, dễ đo lường hiệu quả và có thể áp dụng từng phần mà không làm xáo trộn hệ thống vận hành hiện hữu.

Chi phí và nhân sự là rào cản lớn khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa chậm ứng dụng AI

Ngược lại, các nghiệp vụ đòi hỏi mức độ tích hợp sâu và đầu tư bài bản hơn như tối ưu vận hành đa kênh hay dự báo nhu cầu, quản lý tồn kho lại nhận được sự quan tâm thấp hơn rõ rệt, lần lượt chỉ đạt 24,9% và 24,4%. Điều này cho thấy phần lớn doanh nghiệp vẫn tiếp cận AI theo hướng thận trọng, ưu tiên vai trò hỗ trợ hơn là công cụ chiến lược dài hạn.

Khảo sát cũng chỉ ra ba rào cản lớn nhất khiến doanh nghiệp chưa sẵn sàng đầu tư mạnh cho AI. Trong đó, 55,9% cho biết thiếu kiến thức hoặc nhân sự phù hợp; 53,3% lo ngại chi phí đầu tư ban đầu; và 34,6% chưa nhìn thấy hiệu quả rõ ràng trong thực tế. Với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, AI vẫn được xem là một khoản đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng, thay vì một công cụ vận hành thiết yếu.

Bên cạnh đó, kết quả khảo sát phản ánh rõ xu hướng bán hàng đa kênh đang ngày càng trở nên phổ biến. Khi đánh giá hiệu quả tạo đơn hàng và mở rộng tệp khách hàng, 44% nhà bán hàng cho rằng các kênh trực tuyến mang lại hiệu quả cao nhất, trong đó sàn thương mại điện tử chiếm 28,5% và mạng xã hội đạt 15,5%. Xu hướng này tiếp tục được củng cố trong kế hoạch kinh doanh năm 2026, khi 58,23% nhà bán hàng ưu tiên mở rộng kênh mạng xã hội và 41,46% ưu tiên các sàn thương mại điện tử.

Tuy nhiên, tâm lý thận trọng vẫn bao trùm thị trường. Gần một nửa số nhà bán hàng tham gia khảo sát (47,1%) có cái nhìn tiêu cực về triển vọng kinh doanh năm 2026, dự báo nền kinh tế có thể rơi vào trạng thái suy thoái ở các mức độ khác nhau. Trong bối cảnh đó, phần lớn doanh nghiệp lựa chọn duy trì quy mô hiện tại, tập trung tối ưu chi phí và hiệu quả vận hành, thay vì mở rộng đầu tư mạnh vào các công nghệ mới như AI.