Ngày 18/10, Apple cho biết sẽ ngừng bán Watch Series 9 và Watch Ultra 2, mới ra mắt vào tháng 9, trên website từ ngày 21/12, sau đó mở rộng ra các cửa hàng của hãng từ 24/12 tại thị trường Mỹ. Động thái này nhằm tuân thủ phán quyết từ tháng 10 của Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (ITC).
Đây được xem là chiến thắng cho nỗ lực của ông Joe Kiani, nhà sáng lập kiêm CEO Masimo. "Đây không phải là vi phạm ngẫu nhiên, nó là hành vi cố ý chiếm đoạt tài sản trí tuệ của chúng tôi", Kiani nói với Bloomberg.
Tranh chấp pháp lý giữa Apple và Masimo đã diễn ra nhiều năm, đặc biệt từ khi Apple ra Watch Series 6 vào tháng 9/2020 với cảm biến đo oxy trong máu.
Hôm 19/12, Joe Kiani chia sẻ bí mật với Bloomberg TV rằng đã nói chuyện với Apple vào năm 2013 vì nhà sản xuất iPhone cân nhắc việc mua lại Masimo hoặc tuyển dụng ông. Điều này cho thấy sự quan tâm ban đầu của Apple đến công nghệ và chuyên môn của Masimo.
Tuy nhiên, giọng điệu của Kiani sau đó nhanh chóng chuyển sang gay gắt khi ông cáo buộc Apple "bị tóm khi bàn tay ở trong hũ bánh quy", ám chỉ hành vi sao chép công nghệ vi phạm bản quyền.
Ông nhấn mạnh đây không phải là sự vô tình mà là cố ý đánh cắp tài sản trí tuệ của Masimo, đồng thời đưa ra cáo buộc Apple đã tuyển dụng hơn 20 kỹ sư từ công ty ông. Kiani kết thúc với tuyên bố đầy tự hào: "Tôi mừng vì giờ đây thế giới có thể thấy chúng tôi mới là những nhà phát minh và sáng tạo thực sự của những công nghệ này."
Masimo cho biết quyết định cấm các mẫu Apple Watch "chứng minh rằng ngay cả công ty mạnh mẽ nhất thế giới cũng phải tuân thủ pháp luật".
Điều này đã khiến nhiều người đặt câu hỏi "liệu Apple sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?". Một nhà phân tích ước tính Apple có thể chịu thiệt hại từ 300-400 triệu USD doanh thu. Nhưng câu hỏi khác đang được quan tâm nhất là: Kiani, nhà lãnh đạo Masimo đang đối đầu với Apple là ai?
Kiani sinh năm năm 1965 tại Iran. Năm 9 tuổi, ông cùng gia đình chuyển đến San Diego (Mỹ), nơi cha ông theo học bằng NBA. Gia đình sống trong ngôi nhà thuê giá rẻ ở Huntsville. Khi ông 14 tuổi và chị gái 15 tuổi, cha mẹ ông quay lại Iran làm việc, để cả hai ở Mỹ.
Năm 15 tuổi, ông tốt nghiệp phổ thông. Ông cho biết nền tảng kiến thức khi học ở Iran, đặc biệt là môn toán, cho phép ông học vượt lớp. Một năm sau, ông cùng chị gái đăng ký học tại Đại học Bang San Diego. Ông theo học ngành kỹ thuật điện, kết hợp làm bán thời gian tại phòng ăn và phụ trách quản lý chung cư nơi đang sống. Ông cũng tham gia mọi lớp học với giáo sư Fred Harris, một chuyên gia trong lĩnh vực xử lý tín hiệu. Năm 1987, ông tốt nghiệp thạc sĩ kỹ thuật điện.
Vào cuối những năm 1980, khi đang làm kỹ sư tại nhà phân phối chất bán dẫn Anthem Electronics, ông đã nhận một công việc phụ là thiết kế một máy đo oxy với chi phí chỉ 100 USD/chiếc cho một công ty khởi nghiệp. Kiani phát hiện ra những thiết bị này thường phát ra cảnh báo giả, thường được kích hoạt khi bệnh nhân vô tình cử động ngón tay của họ.
Được trang bị kiến thức về xử lý tín hiệu và bộ lọc thích ứng — về cơ bản là phần mềm loại bỏ tiếng ồn — Kiani nói với startup rằng ông có thể giảm số lượng cảnh báo sai. Tuy nhiên, công ty không quan tâm. Vì vậy, vào năm 1989, Kiani, khi đó 24 tuổi, quyết định bắt đầu sự nghiệp kinh doanh của riêng mình, Masimo với số vốn 40.000 USD được lấy ra từ khoản thế chấp căn hộ của ông. Trong hai năm, ông làm việc cả đêm và cuối tuần trong nhà để xe ở Nam California của mình trong khi vẫn giữ công việc ban ngày tại Anthem.
Theo lời kể năm 2013 với sinh viên Đại học Chapman, Kiani đã làm việc 7 ngày một tuần và chỉ nghỉ 2-4 ngày cuối tuần trong suốt 7 năm.
Sử dụng phương trình được mô tả "giống như một thứ gì đó tương tự toán lớp năm", Kiani tìm ra cách giữ cho máy đo nồng độ oxy trong mạch ngay cả khi bệnh nhân đeo chúng di chuyển. Điều này đặc biệt hữu dụng cho trẻ sơ sinh. Ông nhận sáng chế mới sau đó.
Kiani liên hệ với bốn công ty Mỹ với hy vọng tích hợp công nghệ Masimo vào hệ thống, nhưng không ai đồng ý. Doanh nghiệp nước ngoài mới là khách hàng đầu tiên, gồm NEC của Nhật Bản và một số công ty châu Âu.
Masimo muốn thâm nhập bệnh viện, nhưng không thể vì các đối thủ đã ký thỏa thuận từ lâu. Chỉ sau khi một bài báo của New York Times phanh phui "thế giới ngầm" này vào 2002, công ty của Kiani mới được chú ý. Năm 2007, Masimo lên sàn chứng khoán Mỹ. Công ty hiện có vốn hóa thị trường 6 tỷ USD, còn Kiani sở hữu khối tài sản hơn 1,3 tỷ USD, theo Forbes.
Trở lại năm 1999, ông Kiani đã kiện Nellcor (khi đó thuộc sở hữu của Tyco) về vi phạm bằng sáng chế; 10 năm sau, ông cũng đệ đơn khiếu nại tương tự chống lại Royal Philips.
Năm 2006, Nellcor bắt đầu trả cho Masimo những thiệt hại và tiền bản quyền tổng cộng gần 800 triệu USD, và Royal Philips cũng đã trả lại cho Masimo 300 triệu USD vào năm 2016. Masimo cũng đã được trả 45 triệu USD, là kết quả của vụ kiện chống độc quyền mà công ty thực hiện chống lại Nellcor vào năm 2002.
Ngay sau khi Masimo ra mắt máy đo nồng độ oxy trong máu đầu tiên kết hợp smartphone vào năm 2013, Kiani nhận được cuộc gọi từ Apple. Ông đến trụ sở của hãng để đàm phán, nhưng không tìm được tiếng nói chung. Cùng năm, giám đốc y tế của Masimo gia nhập Apple. Một năm sau, một giám đốc khác cũng đầu quân cho Apple. Trong phỏng vấn của Bloomberg năm ngoái, ông cho biết Apple đã "săn lùng" 25 kỹ sư của công ty khi đó.
Sau thời gian này, Apple nộp một số bằng sáng chế mà Kiani khẳng định là dựa trên công nghệ do ông tạo ra. Năm 2020, đơn kiện được gửi lên ITC. Trong hồ sơ tiếp theo vào năm 2021, Masimo cáo buộc Apple về 103 trường hợp vi phạm trên năm bằng sáng chế khác nhau. ITC sau đó kết luận Apple vi phạm hai bằng sáng chế, yêu cầu công ty ngừng bán hai mẫu smartwatch mới nhất.
Liên quan đến phán quyết của ITC, Kiani cho biết ông sẵn sàng tiến hành thỏa thuận với Apple. Tuy nhiên, "cần phải có một lời xin lỗi" từ Apple, Kiani nhấn mạnh.
Minh Thu (t/h)
