Tại hội nghị trực tuyến ngày 16/6, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh công tác giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị quan trọng để đảm bảo mục tiêu khởi công dự án vào năm 2026.
Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã chủ trì hội nghị trực tuyến với các địa phương liên quan để đánh giá tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Đây là dự án quan trọng quốc gia được Quốc hội phê duyệt với tổng mức đầu tư khoảng 67,34 tỷ USD, dự kiến hoàn thành vào năm 2035.
 |
| Hội nghị tại điểm cầu tỉnh Bình Thuận. Ảnh: Binhthuan.gov |
Theo báo cáo của Sở Xây dựng tỉnh, Bình Thuận đã nhận được hồ sơ ranh giới dự án từ tháng 3/2025 và nhanh chóng triển khai các công việc chuẩn bị cần thiết.
UBND tỉnh Bình Thuận đã chỉ đạo UBND các huyện có tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua rà soát nhu cầu tái định cư, quy hoạch và quy mô xây dựng các khu tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng dự án. Đồng thời, tỉnh đã khẩn trương thông báo, tuyên truyền đến người dân trong phạm vi dự kiến giải phóng mặt bằng để họ không thực hiện xây dựng các công trình trên phạm vi dự án theo quy định.
Tỉnh cũng quản lý chặt chẽ, không để xảy ra tình trạng xây dựng trái phép, lợi dụng chính sách ảnh hưởng đến đời sống nhân dân và mất an ninh, trật tự. Tỉnh kiên quyết không bồi thường và có biện pháp xử lý nghiêm đối với các trường hợp cố tình vi phạm.
Qua rà soát nhu cầu tái định cư và phương án bố trí tái định cư đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, hiện nay tổng nhu cầu tái định cư khoảng 1.150 hộ và 3 tổ chức. Trong đó, chỉ có 45 hộ có thể tái định cư vào khu dân cư hiện hữu, còn lại 1.105 hộ và 3 tổ chức dự kiến bố trí vào 9 khu tái định cư kiến nghị xây dựng mới với tổng diện tích 350.291 m², quy mô 1.430 lô.
Để đảm bảo tiến độ thực hiện dự án, UBND tỉnh Bình Thuận cũng đã thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng dự án. Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đi qua 18 xã, phường của tỉnh Bình Thuận (16 xã và 2 phường) mới sau sáp nhập.
Hiện nay, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đang xem xét, bố trí cán bộ có phẩm chất, năng lực phù hợp để đảm nhiệm vị trí Bí thư và Chủ tịch UBND tại các xã, phường trên. Đồng thời, UBND tỉnh cũng đang chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu tham mưu UBND tỉnh phân công cho các tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng dự án khi chính quyền hai cấp đi vào hoạt động.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ghi nhận và biểu dương sự cố gắng, nỗ lực của các bộ, ngành có liên quan cùng một số địa phương trong thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.
Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố có tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua cần xác định rõ công tác giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị quan trọng trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành với quyết tâm cao nhất. Từ đó chủ động triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ được giao, đảm bảo mục tiêu khởi công dự án trong năm 2026.
Các tỉnh, thành phố cần khẩn trương thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng dự án. Huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, vận động người dân ủng hộ dự án, đẩy nhanh tiến độ triển khai công tác giải phóng mặt bằng.
Đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng các khu tái định cư, đảm bảo người dân có nơi ở mới phải tối thiểu bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Chú trọng tạo sinh kế, nhanh chóng ổn định cuộc sống cho nhân dân trên nơi ở mới.
Phó Thủ tướng cũng cho rằng trong bối cảnh sắp xếp, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, các tỉnh, thành phố cần chỉ đạo các sở, ngành bám sát cơ sở, trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ chính quyền cấp xã hoàn thành nhiệm vụ giải phóng mặt bằng phục vụ dự án.
Với quyết tâm cao nhất từ Chính phủ và sự chủ động của các địa phương, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam hướng tới mục tiêu khởi công trong năm 2026 và hoàn thành vào năm 2035. Đây sẽ là bước ngoặt quan trọng trong việc hiện đại hóa hệ thống giao thông vận tải của Việt Nam.
Khi hoàn thành, tuyến đường sắt tốc độ cao sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội đến TP.HCM chỉ còn khoảng 5-6 giờ, so với 30-35 giờ hiện tại bằng tàu hỏa thông thường. Điều này không chỉ thuận tiện cho việc di chuyển mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực cho các vùng miền.
Công tác giải phóng mặt bằng không chỉ là điều kiện tiên quyết để dự án có thể triển khai mà còn là cơ hội để cải thiện đời sống người dân thông qua việc xây dựng các khu tái định cư hiện đại, tạo sinh kế mới và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Theo kế hoạch được phê duyệt, Chính phủ dự kiến bố trí vốn ngân sách nhà nước trong khoảng 12 năm (từ năm 2025-2037), bình quân mỗi năm khoảng 5,6 tỷ USD, tương đương khoảng 1,3% GDP năm 2023. Quá trình triển khai sẽ huy động đa dạng các nguồn vốn hợp pháp để đầu tư, trong đó dự kiến thu khoảng 22 tỷ USD từ khai thác quỹ đất và quảng cáo tại các khu vực xung quanh ga.
Thành công của dự án đường sắt tốc độ cao không chỉ phụ thuộc vào công nghệ và nguồn vốn mà còn cần sự đồng thuận, ủng hộ của người dân và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền.
