Nếu lấy mốc là tháng 11/2023, cổ phiếu HAG của Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai đã tăng 40%, đây là mức lợi nhuận khá hiếm hoi trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang có nhiều khó khăn, biến động thời gian qua.
Từng là tập đoàn bất động sản hàng đầu Việt Nam với tiềm lực tài chính gần như không có đối thủ, nhưng Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức bất ngờ “bẻ lái”, bán hết tài sản, dồn tiền của để làm nông nghiệp với điểm đến là vàng trắng – cây cao su.
Tưởng như cao su sẽ đem lại siêu lợi nhuận cho Tập đoàn, nhưng “người tính không bằng trời tính”, khi giá “vàng trắng” đang ở đỉnh bỗng nhiên rớt “sập sàn”, từ vùng giá 5.000 USD/tấn rớt xuống còn dưới 1.000 USD/tấn khiến những tham vọng ban đầu của ông bầu phối núi cũng bị dập tắt… Kể cả Temasek - một quỹ đầu tư hùng mạnh của Singapore - từng tin tưởng rót vào HAGL hàng trăm triệu USD thời điểm bấy giờ cũng không ngờ cao su lại rớt thảm như vậy. Và Temasek rút lui khỏi tập đoàn phố núi. Rồi những đối tác tài chính, nhà băng nghi ngại, mất niềm tin, họ cũng rời xa HAGL. Bầu Đức khó càng thêm khó.
Sa lầy với cao su, năm 2016, HAGL mất thanh khoản, nhưng bầu Đức không giấu cái xấu, cái yếu của mình. Hồi đó nhiều người khuyên ông “giật gấu vá vai”, lấy cái sau đắp cái trước để tạm thời vượt qua, nhưng ông lại làm một việc mà không ai ngờ tới: quyết định công bố HAGL mất thanh khoản. Một quyết định mà giới đầu tư đón nhận chẳng khác gì thông tin tập đoàn phá sản. Ngã ở đâu thì đứng dậy ở đó. Trong thời gian tái cấu trúc, bầu Đức có nhiều quyết định liều lĩnh, bán tài sản để trả nợ, bán dự án rất lớn ở Myanma, bán luôn cả công ty nông nghiệp. Gần 10 năm qua, HAGL nằm trong tình trạng nợ xấu, không có ngân hàng nào dám quan hệ, cấp tín dụng.
Trong cơn bĩ cực, những đối tác làm ăn bắt đầu xa lánh, ngân hàng “gạt” HAGL khỏi danh sách cho vay, bầu Đức cũng ít xuất hiện trên thương trường, tránh gặp bạn bè doanh nhân mà chỉ gọi điện cho vài người bạn tào lao, mời họ ăn cơm, cà phê, nói chuyện đời… Thất bại thì nói cũng ít người tin, bầu Đức chỉ có thể ngậm đắng nuốt cay nhìn sự thật rồi cặm cụi làm việc, tìm cách thoát khỏi vũng lầy, đưa doanh nghiệp khỏi tình trạng bết bát.
Dù bị ngân hàng “đóng băng”, đối tác xa lánh, HAGL vẫn dùng nhiều kênh khác để đầu tư, nỗ lực bằng nhiều cách để tái cấu trúc tập đoàn. Dốc từng đồng cuối cùng trong hầu bao, bầu Đức quyết chí làm nông nghiệp. Thời gian qua, khi thế giới bị chia cắt bởi dịch Covid-19, điều kiện đi lại hạn chế, những công nhân HAGL vẫn cần mẫn ra công trường lao động sản xuất. 7.000 ha chuối, 1.200 ha sầu riêng, 1.000 con heo nái mỗi năm sinh sản khoảng 600.000 con heo thịt tại Việt Nam, Lào, Campuchia ra đời trong hoàn cảnh ngặt nghèo như vậy. Phát triển nông nghiệp mà không có đất thì thua, mà là đất tốt, đất có nước.
Giới quan sát đánh giá, HAGL đang có lợi thế số một về điều này khi đang sở hữu 10.000 ha đất sạch, 5000 ha đất đang làm thủ tục. Đó cũng là lý do bầu Đức quyết tâm giữ đất. Ông quan niệm làm nông nghiệp mới là chủ lực chứ không phải là bất động sản, đầu tư vào nông nghiệp thì đồng vốn bỏ ra không nhiều nhưng lợi nhuận lại rất lớn.
Nhưng bất ngờ chưa dừng lại ở đó, bầu Đức còn có thứ “đồ chơi” mà ông giấu kín trong suốt nhiều năm: sầu riêng. Loại trái cây đặc sản này cho giá trị rất lớn. Hiện HAGL có 1.200 ha sầu riêng, trong đó có 700 ha sầu riêng thu hoạch tháng 10-11 năm 2024. Đến năm 2026, HAGL sẽ có 2.000 ha sầu riêng, trong đó 1.000 ha cho thu hoạch. Chưa dừng lại ở đó, HAGL sẽ mở rộng vườn chuối trên 10.000 ha và khoảng 5.000 ha sầu riêng, đây là những nền tảng cơ bản để HAGL tìm lại vị thế dẫn đầu. Thứ vũ khí tối thượng này sẽ thành át chủ bài về doanh thu và lợi nhuận của HAGL trong những năm tới.
HAGL từ một doanh nghiệp trước đây từng thất bại nhưng đã đi lên, làm những cái không ai dám làm là nông nghiệp. Dù chưa thoát khỏi khó khăn, nhưng hàng chục nghìn cổ đông rất tin tưởng vào tương lai của HAGL. Thương hiệu HAGL rất lớn, nó giống như Cocacola vậy. HAGL đã xong giai đoạn kiến thiết, đang chuyển mình để thành công. Nếu ngày xưa chỉ có cái tên HAGL, tên bầu Đức thì giờ Tập đoàn thay đổi hoàn toàn. Trước đây bầu Đức trồng cao su có thời gian thu hoạch 7 năm, cọ dầu 5 năm nên không có dòng tiền. Không có doanh thu thì nhà đầu tư bỏ đi, ngân hàng không thấy dòng tiền thì siết nợ, HAGL khó chồng khó. Nhưng HAGL đã thay đổi kịp thời, lấy ngắn nuôi dài, dùng cây ngắn ngày, 1 cây 1 con (cây chuối, con heo) để có doanh thu nhanh, dòng tiền về nhanh hơn. Nếu ngày trước tín dụng từ chối, thì giờ đây, ngân hàng đã cho HAGL vay trở lại.
Nhiều cổ đông, thậm chí là lãnh đạo một số ngân hàng thừa nhận, sức hút của HAGL rất lớn, nhà đầu tư hiểu được tiềm năng của HAGL nên xác định gắn bó lâu dài với đường đi của Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức.
Mới đây nhất, HAGL và Ngân hàng Bưu Điện Liên Việt (LPBank) đã ký hợp tác toàn diện. Chỉ sau khi biên bản ghi nhớ được ký kết, CLB bóng đá HAGL được đổi tên thành CLB LPBank HAGL. Và để tai nghe mắt thấy sự thật, đích thân Tổng Giám đốc LPBank Hồ Nam Tiến đã dành 3 ngày đi thị sát các trang trại của HAG lại Gia Lai, Lào, Campuchia. Chắc chắn rằng, sẽ có rất nhiều thông tin tích cực sẽ được công bố với nhà đầu tư trong lần HAGL họp với các cổ đông sắp tới.
Nhiều chuyên gia nhận định, hợp tác toàn diện của HAGL với LPBank không hẳn là vay tiền, trên hết điều này đã đem đến cho HAGL một chỗ dựa, một niềm tin vật chất, ít ra người ta thấy cũng có người chơi với HAGL.
Sau khi tham gia vào nông nghiệp, HAGL đã có lãi đều đặn từ mô hình trồng chuối, nuôi heo, và tới đây là doanh thu khủng từ trái sầu riêng. Bên cạnh đó, việc bắt tay với ngân hàng LPBank sẽ giúp cải thiện dòng tiền để HAGL có vốn tái đầu tư, đẩy nhanh thời gian thanh toán nợ, xóa lỗ lũy kế. Với những tín hiệu tích cực đó, HAGL sẽ trở lại đường đua trong thời gian không xa, xếp lại thời kỳ bỉ cực để bước sang hồi thái lai…
P.V (Tổng hợp)
