Bán lẻ Việt Nam trước thời cơ “vàng” của kinh tế số

Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), thị trường bán lẻ Việt Nam đang duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng, đạt khoảng 9-9,5% trong năm 2024 và gần 11% trong 9 tháng năm 2025.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2326/QĐ-TTg ngày 21/10/2025, phê duyệt Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Mục tiêu của Chiến lược là đưa thị trường bán lẻ trở thành trụ cột trong phát triển kinh tế, phấn đấu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng bình quân 11-11,5%/năm giai đoạn 2025-2030.

Bán lẻ Việt Nam trước thời cơ “vàng” của kinh tế số

Để đạt được mục tiêu này, các doanh nghiệp bán lẻ cần chủ động tái cấu trúc hoạt động, đầu tư hạ tầng logistics, đổi mới phương thức kinh doanh, nâng cao chất lượng hàng hóa và cạnh tranh về giá. Trong đó, chuyển đổi số được xem là hướng đi tất yếu, với các ứng dụng như thương mại điện tử, livestream bán hàng, khai thác dữ liệu tiêu dùng và thanh toán không tiền mặt… giúp kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đặt kỳ vọng đến năm 2030, doanh số thương mại điện tử sẽ tăng trung bình 15-20%/năm, khoảng 40-45% doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia các sàn thương mại điện tử. Đây là cơ hội lớn để khu vực doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần, song cũng đòi hỏi sự đồng hành chính sách từ Nhà nước thông qua các ưu đãi về thuế, phí, hỗ trợ tài chính và định hướng phát triển hạ tầng bán lẻ phù hợp với từng vùng miền.

Cùng với đó, việc đổi mới phương thức tiêu thụ hàng hóa, đặc biệt là nông sản, đang cho thấy hiệu quả rõ nét. Nếu trước đây, nông sản chủ yếu được tiêu thụ qua chợ, siêu thị hay đại lý, thì nay nhiều mặt hàng như rau củ, trái cây, sản phẩm chế biến đã được bán trực tiếp trên các nền tảng trực tuyến.

Tại Tuần lễ nông sản 2025, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã kết nối để một doanh nghiệp bán thành công con cá tầm nặng 50kg với giá 102 triệu đồng qua hình thức đấu giá trực tuyến; đồng thời, gần 6 tấn gạo được “chốt đơn” chỉ trong hai giờ livestream. Những câu chuyện này cho thấy sức mạnh của kinh tế số khi thương mại điện tử không chỉ là kênh phụ trợ, mà đang trở thành động lực chính của ngành bán lẻ hiện đại.

Sự phát triển mạnh mẽ của hình thức bán hàng trực tuyến, đặc biệt là livestream, đang giúp hàng triệu cá nhân và doanh nghiệp nhỏ thử nghiệm mô hình kinh doanh mới, đồng thời mở ra cơ hội tiêu thụ sản phẩm nội địa nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, để ngành bán lẻ Việt Nam phát triển bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, quản lý tốt hoạt động thương mại điện tử và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Với những bước đi đồng bộ từ cả khu vực công và tư, ngành bán lẻ Việt Nam đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới hình ảnh một thị trường văn minh, hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa sản xuất và tiêu dùng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.