ASEAN đối mặt với khoảng cách lớn về AI khi Việt Nam và Philippines tụt hậu

Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể chuyển nền kinh tế Đông Nam Á (ASEAN) sang một nấc thang cao hơn. Nhưng để đạt được điều này, các quốc gia ASEAN cần phải đầu tư mạnh mẽ cho AI. Ước tính, khoảng cách áp dụng công nghệ AI của khối ASEAN kém Mỹ và Trung Quốc từ 2-3 năm.

Nếu các thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á bắt kịp tốc độ áp dụng AI, họ có thể thêm gần 1 tỷ USD vào tổng sản phẩm quốc nội của khu vực vào năm 2030, theo một báo cáo của công ty tư vấn Kearney (Mỹ) và Ban phát triển kinh tế EDBI (Singapore) công bố hôm thứ Năm (8/10).

Nhưng còn một chặng đường dài phía trước.

Ông Basil Lui, đối tác quản lý các khoản đầu tư tại EDBI cho biết, trong khi đầu tư vào AI của Mỹ đạt 155 USD/đầu người, con số tương đương của ASEAN là khoảng 2 USD từ năm 2015 đến 2019. Ở Trung Quốc, con số của năm 2019 là 21 USD.

Các nhà nghiên cứu đã khảo sát hơn 110 người dùng, nhà cung cấp và nhà đầu tư AI, đồng thời phỏng vấn đại diện của hơn 25 công ty và cơ quan chính phủ trên toàn khu vực ASEAN. Họ đề cập đến các ứng dụng bao gồm học máy, tự động hóa quy trình, robot thông minh, chatbots, thực tế ảo, thị giác máy tính và nhận dạng giọng nói.

Singapore nổi bật trong số các quốc gia cùng khu vực, với 68 USD đầu tư vào AI trên đầu người vào năm ngoái. Nhưng Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Việt Nam và Philippines đều dưới 1 USD.

Trong số các nền kinh tế lớn của khu vực, hai quốc gia cuối cùng bị tụt lại phía sau rất xa, với Việt Nam chỉ ở mức 3 cent (0,03 USD) và Philippines ở mức dưới 1 cent (dưới 0,01 USD).

Biểu đồ tỷ lệ đầu tư vào các công ty AI trên đầu người tại Mỹ, Singapore, Anh, Trung Quốc, Đức và ASEAN (ảnh: Nikkei)

Xét trên khía cạnh kinh tế xã hội thì điều này không có gì là bất thường. Ông Soon Ghee Chua, một đối tác tại Kearney giải thích: “Các quốc gia có nhiều hệ thống mạng hơn và chấp nhận kỹ thuật số cao hơn sẽ có nền tảng thuận lợi hơn để áp dụng AI”.

“Vì vậy, nếu bạn so sánh Singapore với Indonesia hay Campuchia chẳng hạn – nơi mà ngành nông nghiệp phổ biến hơn ngành dịch vụ - thì rõ ràng Singapore sẽ dẫn đầu về việc áp dụng AI”; ông Soon nói.

Dựa trên những dự đoán của hãng Kearney, AI có thể bổ sung 110 tỷ USD vào nền kinh tế Singapore (tương đương 18% GDP) vào năm 2030.

Đối với Malaysia, công ty dự báo mức tăng 115 tỷ USD, tương đương 14% GDP. Thái Lan sẽ đạt được mức tăng 117 tỷ USD, tương đương 13% GDP. Dự báo 366 tỷ USD của Indonesia, 109 tỷ USD của Việt Nam và 92 tỷ USD của Philippines đều sẽ chiếm 12% GDP của mỗi nước.

Nhưng ông Nikolai Dobberstein, một đối tác khác tại Kearney, lại cho rằng nút thắt cổ chai trong luật pháp – các quy định về quyền cá nhân, các vấn đề về tính minh bạch và sự hạn chế trong chia sẻ dữ liệu là những thách thức đối với việc áp dụng công nghệ ở Đông Nam Á.

Dobberstein nói: “Tôi nghĩ rằng điều rất quan trọng là các công ty và quốc gia phải sớm có sự tham gia của các cơ quan quản lý. "Tôi nghĩ rằng các cơ quan quản lý cần phải có cách tiếp cận tương lai và thực sự cân bằng các rủi ro. Do đó, việc có quy định hài hòa giữa các quốc gia ASEAN khác nhau là rất quan trọng."

Ông Dobberstein nói: “Tôi nghĩ điều quan trọng là các công ty và các quốc gia cần có một cơ quan điều hành về AI. Cơ quan quản lý này cần phải có một cách tiếp cận hướng tới tương lai và cân bằng được các rủi ro. Mặt khác, cần có quy định hài hòa giữa các quốc gia ASEAN”.

Các cuộc khảo sát gần đây cho thấy 83% khu vực ASEAN vẫn trong giai đoạn đầu áp dụng AI, tức là họ vẫn chưa quan tâm thực sự đến việc đầu tư vào công nghệ, chưa có chiến lược phát triển AI dài hơi hoặc chưa thử nghiệm các sáng kiến trên thực địa.

Biểu đồ  tỷ lệ đầu tư cho công ty AI trên đầu người tại một số quốc gia ASEAN (ảnh: Nikkei)

Mặc dù vậy, công ty tư vấn Kearney cũng nêu ra một số điểm sáng trong việc áp dụng AI tại một số quốc gia. Ở Indonesia, công ty thương mại điện tử Tokopedia, được hỗ trợ bởi tập đoàn SoftBank của Nhật Bản và gã khổng lồ internet Trung Quốc Alibaba Group Holding, đã sử dụng AI để thích ứng với việc thay đổi hành vi mua sắm của khách hàng. Sau khi triển khai AI, công ty thương mại điện tử này đã tăng tổng số giao dịch lên 202%, với số giao dịch trên mỗi khách hàng tăng tới 27% và doanh thu tăng 179% so với tháng trước. Còn ở Thái Lan, dịch vụ Doctor Raksa, một dịch vụ y tế từ xa cung cấp tư vấn của các bác sĩ thông qua nền tảng video, đã áp dụng AI để hỗ trợ bác sĩ thực hiện chẩn đoán sơ bộ.

Giám đốc điều hành EDBI Chu Swee Yeok cho biết: “Với sự giàu có lên của tầng lớp trung lưu cùng với việc áp dụng kỹ thuật số nhanh chóng, AI sẽ mang lại lợi nhuận tài chính tốt đồng thời tạo ra khả năng đột phá để chuyển đổi các ngành công nghiệp và kích thích tăng trưởng kinh tế cho bước đột phá lớn tiếp theo”.

Về lĩnh vực nói riêng, hãng Kearney nhận định rằng sản xuất, bán lẻ, khách sạn, cũng như chăm sóc sức khỏe là những lĩnh vực sẽ được hưởng lợi nhiều nhất từsự phát triển của AI ở Đông Nam Á.

Theo Naveen Menon, Chủ tịch phụ trách thị trường ASEAN của tập đoàn công nghệ Mỹ Cisco Systems, điều quan trọng là các quốc gia phải điều chỉnh AI theo nhu cầu riêng của họ.

Ông nói: “Điều quan trọng là mỗi quốc gia phải đầu tư vào năng lực để phát triển các thuật toán và mô hình AI của riêng họ, thay vì nhập khẩu các mô hình AI toàn cầu và triển khai chúng tại địa phương”.

Ông Dobberstein của hãng Kearney cũng đồng tình với quan điểm này. Ông nói rằng AI không thể được áp dụng giống nhau cho tất cả các doanh nghiệp, trọng tâm là phải giải quyết các vấn đề cụ thể.

“Những gì chúng ta thấy về AI ngày nay đó là nhiều người coi nó là thần dược vì có nhiều tiềm năng kinh doanh. Nhưng nó không phải là thuốc chữa bách bệnh. Bạn cần có cái nhìn tập trung vào từng trường hợp cụ thể và những tác động trong kinh doanh”, ông Dobberstein nói.

PV/Theo Nikkei Asia Review