Xuất khẩu cà phê: Lượng giảm, giá tăng

Xuất khẩu cà phê tăng cao

Báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho thấy, trong tháng 7/2024, Việt Nam xuất khẩu 62.000 tấn cà phê, đem về 340 triệu USD. Lũy kế 7 tháng năm 2024, cả nước đã xuất khẩu 964.000 tấn cà phê, kim ngạch 3,54 tỷ USD, giảm 13,8% về lượng, nhưng tăng vọt 30,9% về kim ngạch so với cùng kỳ năm trước.

Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), Việt Nam hiện chỉ còn khoảng 148.000 tấn cà phê để xuất khẩu trong 2 tháng còn lại của niên vụ 2023/2024 (từ tháng 8 đến đến hết tháng 9), cho đến khi niên vụ mới bắt đầu thu hoạch vào tháng 10 năm nay. Nguồn hàng cà phê cho xuất khẩu đang trông chờ vào niên vụ thu hoạch mới và dự báo xuất khẩu cà phê cả năm có thể thiết lập mốc kỷ lục 5,5 - 6 tỷ USD...

Cà phê Việt Nam hiện rất "hot" vì nguồn cung khan hiếm, mà các "ông lớn" như Đức, Ý, Nhật Bản luôn "săn lùng" loại nông sản này. Chính vì nguồn cung ít nên cà phê Việt rất có giá, đầu tháng 7, Hungary tìm mua cà phê Việt với mức giá trung bình rất cao là hơn 6.800 USD/tấn, hay Israel mua với mức gần 6.100 USD/tấn.

Cũng theo VICOFA, với các thị trường như Tây Ban Nha, Nga, Mỹ, Indonesia, Philippines, Hà Lan, Trung Quốc... mức giá nhập khẩu đã tăng khoảng 30% so với năm trước. Vì thế, các thị trường này đều nằm trong nhóm thị trường xuất khẩu cà phê Việt có kim ngạch 100 triệu USD.

Nhiều chuyên gia nhận định nguồn cũng dần khan hiếm, hoạt động xuất khẩu sẽ giảm dần theo từng tháng. Thậm chí, lượng xuất khẩu cà phê nước ta chỉ cải thiện từ cuối năm khi vụ mới được thu hoạch.

Một số công ty cà phê cho hay, kho hàng của doanh nghiệp gần như cạn sạch, trong khi tháng 10 mới bước vào vụ thu hoạch mới ở nước ta. Đây cũng là yếu tố đẩy giá cà phê nhân trên thị trường tăng mạnh và neo ở ngưỡng rất cao.

Giá cà phê Việt Nam đang có triển vọng sáng, nhưng đi kèm với đó là thách thức lớn về chất lượng và phát triển bền vững. Sự quan tâm và đầu tư đúng mức sẽ là yếu tố then chốt giúp ngành cà phê Việt Nam tiếp tục vươn xa trên thị trường quốc tế.

Việc giá cà phê tăng cao đã và đang khiến người nông dân được lợi, nhưng lại khiến các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. Để hỗ trợ cho doanh nghiệp, mới đây,Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) đã hợp tác đồng tài trợ chuỗi cung ứng cho các công ty xuất khẩu cà phê, trong nỗ lực hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) của Việt Nam tham gia sâu rộng hơn vào chuỗi cung ứng nông nghiệp toàn cầu.

Với tổng giá trị tài trợ lên tới 150 triệu USD, trong đó IFC và VPBank cung ứng vốn theo tỷ lệ bằng nhau. Đây là chương trình đồng tài trợ chuỗi cung ứng bao thanh toán đầu tiên IFC hợp tác với một ngân hàng thương mại trong nước để triển khai tại Việt Nam.

Chương trình tài trợ chuỗi cung ứng dự kiến sẽ giúp cung cấp vốn bước đầu cho các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê và trong các lĩnh vực khác ở giai đoạn sau, mở ra cơ hội tiếp cận chuỗi cung ứng nông nghiệp toàn cầu cho các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam

Nhập khẩu hơn 110 tỷ USD cà phê để chế biến

Để đáp ứng nhu cầu xuất khẩu và tiêu dùng trong nước, các doanh nghiệp buộc phải nhập khẩu cà phê từ các nước lân cận như Indonesia, Lào, Thái Lan, Brasil, Bỉ... Điều này đã được dự báo từ cuối tháng 4/2024 trong cuộc họp của Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam.

VICOFA lý giải, Việt Nam nhập khẩu cà phê nhiều năm nay, cũng như các nông sản khác (gạo, hạt điều…) từ các nước về chủ yếu phục vụ chế biến xuất khẩu. Như cà phê nhân, Việt Nam nhập khẩu từ các nước có giá bán thấp hơn, hoặc những loại cà phê mà Việt Nam trồng được ít do khí hậu thổ nhưỡng như cà phê Arabica. Việt Nam nhập loại cà phê này từ Lào do giá bán của họ thấp hơn ở Việt Nam. Cà phê Arabica trong nước chỉ có một số vùng trồng được nên số lượng hạn chế, trong khi loại này có chất lượng cao nên phải nhập khẩu về tiêu thụ.

Còn đối với cà phê chế biến, những năm gần đây hệ thống chuỗi cà phê trong nước phát triển, nhiều thương hiệu cà phê nước ngoài có mặt và mở chuỗi khắp các thành phố lớn tại Việt Nam. Vì vậy, các doanh nghiệp kinh doanh chuỗi cà phê này phần lớn nhập khẩu cà phê đã chế biến như cà phê rang xay, cà phê hòa tan.

Hoàng Mai