Tỷ phú Warren Buffett: Người đi ngược xu hướng - Doanh nhân Việt học được gì?

Khi cả thế giới chạy theo tốc độ, tỷ phú Warren Buffett chọn đi chậm nhưng đi chắc và chiến thắng bằng những nguyên tắc không bao giờ lỗi thời, thậm chí là người đi "ngược xu hướng" thời đại.

Tỷ phú Warren Buffett: Người đi ngược xu hướng - Doanh nhân Việt học được gì?

Chiến lược khác biệt và kiên định giá trị thật

Tỷ phú Warren Buffett không làm giàu bằng các nước cờ mạo hiểm. Ông không chạy theo xu hướng, không đầu tư vào tiền mã hóa, trí tuệ nhân tạo hay bất kỳ thứ gì có thể trở nên “nổi” chỉ sau một đêm. Suốt sự nghiệp, ông kiên định theo đuổi một điều duy nhất: giá trị thật.

Từ tuổi thơ sống trong một gia đình thiếu vắng tình thương của người mẹ trầm cảm, ông đã học cách kiểm soát cảm xúc, tự tìm đến sách báo cũ để hiểu về tài chính. Trải nghiệm đó giúp ông hình thành khả năng ra quyết định tỉnh táo, nền móng vững chắc cho sự nghiệp đầu tư huyền thoại: không quyết định khi đang chịu áp lực hoặc cảm xúc.

Nguyên tắc “vòng tròn năng lực” là vũ khí giúp ông tránh xa các cám dỗ. Tỷ phú Warren Buffett không đầu tư vào lĩnh vực mà ông không hiểu. Khi bong bóng dot.com bùng nổ (cơn sốt cổ phiếu công ty internet cuối thập niên 1990), nhiều người trở thành triệu phú sau một đợt IPO (niêm yết lần đầu trên sàn chứng khoán), nhưng ông vẫn đứng ngoài cuộc chơi. Ông bị xem là lỗi thời, nhưng khi bong bóng vỡ, ông vẫn còn đó, trong khi nhiều kẻ khác đã biến mất.

Tư duy của ông rõ ràng: thà bỏ lỡ cơ hội còn hơn phá vỡ nguyên tắc. Chính vì vậy, những cổ phiếu mà ông giữ trong nhiều thập kỷ như Coca-Cola hay American Express vẫn mang lại lợi nhuận ổn định. Ông không làm giàu nhanh, nhưng cũng không đánh mất tiền vào những quyết định hấp tấp. Nhưng một nguyên tắc là ông không bao giờ để rơi tiền mà ông từng thẳng thắn nói "đó là tiền ngu".

Tỷ phú Bill Gates và tỷ phú Warren Buffett là đôi bạn thân, cùng chia sẻ tại trường Columbia Business School

Đặt niềm tin vào con người, không chỉ con số

Berkshire Hathaway, tập đoàn đầu tư do tỷ phú Warren Buffett điều hành, nổi tiếng không nhờ các thương vụ công nghệ, mà bởi khả năng chọn đúng con người. Ông không hỏi một doanh nghiệp tăng trưởng bao nhiêu, mà hỏi “người điều hành doanh nghiệp đó có tử tế, có tầm nhìn dài hạn hay không?”.

Tỷ phú Warren Buffett cho rằng một công ty do người không trung thực điều hành, dù lợi nhuận tốt đến đâu, cũng sẽ sụp đổ. Sau khi đầu tư, ông gần như không can thiệp: không áp KPI, không họp dày đặc, không kiểm soát vi mô. Ông chọn người phù hợp và đặt niềm tin tuyệt đối. Chính điều đó tạo nên sự bền vững thực sự.

Theo Giáo sư Robert (Đại học Harvard), điểm khiến tỷ phú Warren Buffett trở thành hình mẫu không nằm ở kỹ năng tài chính, mà là ở khả năng nói “không” trước mọi cám dỗ.

Tổng thống Obama từng trao Huân chương Tự do Tổng thống cho Tỷ phú Warren Buffett

Những điều doanh nghiệp Việt học được từ tỷ phú Buffett

Thạc sĩ Lại Thiên Phong, Giám đốc Công ty Xây dựng & Địa chính Nam Hà Nội chia sẻ: “Cái đáng học từ tỷ phú Warren Buffett không chỉ là cách ông chọn cổ phiếu, mà là sự lựa chọn một con đường rất ít người dám đi: bền vững, nguyên tắc, giản dị và sâu sắc. Khi nhiều doanh nghiệp Việt còn chật vật với mục tiêu từng quý, ông cho chúng ta bài học về tầm nhìn kiên định.”

Trong bối cảnh giá cả leo thang, chi phí đầu vào tăng cao, dòng tiền khó kiểm soát và biến động nhân sự liên tục, không ít doanh nhân trẻ đi từ đam mê sang phòng thủ, rồi buông tay. Lúc đó, “tư duy Buffett” là một liều thuốc tỉnh thức: không phải quyết định nào cũng sinh lời ngay, nhưng mỗi quyết định đều cần tạo ra giá trị thực.

Thông điệp không phải là bắt chước tỷ phú Warren Buffett trong đầu tư, mà là sống và làm việc với nguyên tắc mà bạn sẵn sàng giữ trọn đời. Với ông, sự giàu có không phải là đích đến, mà là hệ quả tất yếu của sự tử tế và kiên định.

Những thất bại thầm lặng và bài học đắt giá cho người trẻ khởi nghiệp

Không giống như tỷ phú Warren Buffett, “người chậm chắc nhưng đến đích”, nhiều doanh nhân Việt trẻ từng lao vào khởi nghiệp như một cuộc đua tốc độ. Họ bắt đầu bằng đam mê, nhưng thiếu nền tảng nguyên tắc. Họ có khát khao nhưng nhiều người đã không kiểm soát được cảm xúc. Thất bại là hệ quả phải đến.

Ông Lê Văn T., một nhà sáng lập từng được vinh danh năm 2018, chia sẻ: “Tôi mở công ty đầu tiên chỉ để làm hài lòng kỳ vọng của người khác. Tôi nghĩ mình cần phải nhanh, cần ‘bắt trend’ (làm theo xu hướng), cần gọi vốn thật sớm… và cuối cùng mất trắng chỉ sau chưa đầy một năm.”

Tương tự hàng loạt startup “bong bóng” giai đoạn 2016–2019, ông T. chạy theo mô hình “gọi vốn trước, kiểm chứng thị trường sau”. Dự án từng được truyền thông tung hô, nhưng sụp đổ vì cạn tiền, vận hành yếu kém và nhân sự rời đi hàng loạt. “Tôi bắt đầu vì lý tưởng, nhưng kết thúc bằng sự hoang mang và mất phương hướng,” ông T nói.

Nhiều thất bại khác không nằm ở thị trường, mà ở bên trong nội bộ. Một doanh nghiệp từng vào Top 10 khởi nghiệp sáng tạo ASEAN đã “cháy âm ỉ” từ bên trong do mâu thuẫn nội bộ, áp lực KPI, văn hóa quản trị vi mô khiến đội ngũ rệu rã. Chưa kịp gọi vốn mới, họ đã tự tan rã.

Điểm chung của những thất bại đó không nằm ở tài chính, mà ở nguyên tắc gốc rễ, điều mà tỷ phú Warren Buffett luôn giữ: đầu tư vào con người tử tế và chỉ làm điều mình hiểu sâu sắc, là năng lực lõi của mình.

Sau thất bại, nhiều người chọn cách im lặng. Nhưng cũng có những người can đảm đứng dậy, rút ra bài học để không vấp ngã thêm lần nữa. Họ hiểu rằng, không nên bắt đầu bất kỳ dự án nào nếu chưa thực sự am hiểu sâu sắc về ngành nghề mình chọn, một nguyên tắc mà tỷ phú Warren Buffett luôn kiên quyết giữ vững khi tránh xa các lĩnh vực mơ hồ. Họ cũng nhận ra rằng con người quan trọng hơn ý tưởng; một đội ngũ gắn bó, hiểu nhau và đồng lòng sẽ vượt qua giông bão tốt hơn bất kỳ kế hoạch hoàn hảo nào trên giấy. Và khi một quyết định trở nên sai lầm, điều khôn ngoan nhất là dừng lại sớm, chấp nhận thực tế và học thật kỹ từ cú ngã. Như lời tỷ phú Warren Buffett từng nhấn mạnh: “Quy tắc số 1 là không để mất tiền, quy tắc số 2 là nhớ quy tắc số 1.”